34
Examen
sententiae
Parisiensis
scholae
Maior
contingentis
est
veritatis.
Est
vt
sit,
est
vt
non
sit.
Neque
enim
praelationis
autoritas
pen¬
det
à
vita
&
non
vita:
sed
à
virtute
&
bona
accommodatione
ad
sanandum.
Prosyllogismus
de
symbolicis
non
valet
in
medicamentis,
sed
in
alimentis
tantum.
Alias
trans¬
eat
sane
Censor
in
cicutam,
napellùm,
scorpium,
phalangem,
viperam,
Basyliscum:
modo
nos
non
afflet
&
feriat.
Multa
sunt
viua,
quae
extreme
abhortemus.
Tantùm
abest
vt
nobis
sint
symbleta,
Mineralibus
autem
etiam
saepe
plus
fauemus
omnibus
viuentibus,
vt
auro
argento,
gemmis:
Minor
falsa
est.
Nam
&
Chymici
vtuntur
viuentium
corporibus
idque
etiam
frequentius,
quam
mineralium.
Nihil
tamen
conferentium
aspernantur.
Bene
vero
est,
quòd
habeamus
conferentem
Censorem
de
chyrurgicis.
Permittet
ergo
hic
Chymicis
oleum
Antimonii,
mercurialia,
&
metallica,
multa,
sales,
crocos,
calces,
etc.
Quid
si
vero
etiam
illa,
quae
vixerunt
ad
mineralium
naturam
redige¬
rentur?
Destructio
dicitur
omnia
reuocare
in
elementa,
ex
quibus
&
facta
erant.
Exanimata
non
viuis
propinquiora
sunt,
quam
viuis,
&
tendunt
in
non
Ens,
seu
elementa.
Paruarum
itaque
virium
est
hoc
argumentum
&
potest
facile
inuerti
etiam
in
nutrimentis,
quae
necesse
est
corrumpi
vt
nu¬
triant
etc.
Verum
enimuero
num
recte
scribit
Censor
scholam
suam
vti
magis
istis,
quae
vixerunt:
Quaeso
te
dic
liquido,
quandò
vixit
Theriaca,
quando
syrupus
rosaceus,
quando
electuarium
Diaphoe¬
nicon,
pilulae,
vnguenta,
emplastra
&
id
genus
alia?
Simplicia
dicet
vixisset
aliquando.
Credo.
At
cum
tu
componeres,
nec
viuebant,
&
forte
erant
etiam
cadauera
&
stercora
potius,
quam
medi¬
camenta,
nec
postea
in
compositione
manebant
id,
quòd
erant.
Necesse
est,
vt
compositum
vixerit
aliquando.
quia
eius
forma,
anima
&
crasis
differt
à
simplicium
crasi.
Illa
crasis
quando
vnquam
vixit,
cùm
non
fuerit
ante
fermentationem?
Quando
vixerunt
receptae
vestrae
simplicibus
cumulatae:
Nam
raro
vtimini
decoctis
&
infusis;
Aqua
decoctionis
simplex
quando
vixit?
Sed
&
non
debebant
tibi
adeò
displicere
ea,
quae
non
vixerunt,
quia
&
terra,
ex
qua
facti
sumus,
olim
non
vixit:
&
in
ter¬
ram
talem
redibimus.
Quid
non
constituitis
ex
elementorum
concursu
in
mistis
tam
animatis,
quam
inanimatis?
Quando
illa
vixerunt?
sed
&
nutritis
spiritum
animalem
&
vitalem
aere
elementari.
Negant
haec
viuere:
sed
litigant
iudices
ipsi.
At
cum
sint
vitae
instrumenta
proxima,
non
vsu
adeo
à
vita
sunt
aliena.
Quomodo
aer
potest
fieri
tam
subito
familiarissimum
vitae
instrumentum
si
sunt
asymbleta,
quae
vixerunt,
&
non
vixerunt?
vna
pars
spiritus
ex
sanguine
conficitur,
cuius
materia
forte
vixit.
At
aer
vixit
nunquam,
nisi
platonicè,
aut
paracelsicè,
nisi
forte,
vt
vocatur,
est
anima,
quae
in
pulnones
trahitur.
Ignorabat
Deus
istam
conuenientiam,
cum
serpenti
diceret
TERRA
vesceris:
ignorabat
cum
Istaelitas
nutriret
manna.
Mel
quoque,
nunquam
vixit.
At
saluberrimum
est
ad
vi¬
tam
seruandam
in
senibus.
Censor
ex
pane
faciebat
metallum,
&
vicissim
ex
metallo
panem,
omnia¬
que
redigebat
ad
vnum
chaos.
Tandem
ergo
facienda
est
familiaritas
inter
viuentia
&
non
viuentia,
potissimum
cum
ad
vitam
nostram
nihil
sit
conuenientius
aqua,
igni,
aere:
vnde
vita
indignis
istas
res
interdicunt
leges.
"XIII.
Quae
circa
nos
sunt,
praeferenda
iis,
quae
absunt:
Galenica
Parisiensia
circa
nos
sunt:
Chymia
non
sunt.
Galenica
ergo
Parisiensia
praeferenda
Chymicis.
Minor
probatur,
quia
Chymici
faciunt,
quintas
essentias,
quae
non
sunt
in
mundi
medio."
R.
Maiorem
declaramus
nisi
scilicet
corpore
&
corporali,
contactu
absint
quidem,
virtute
ta¬
men
assint.
Inde
enim
fit,
vt
etiam
coelo,
&
stellis
vtamur
ad
salutem
nostram,
licet
tantum
distent
à
nobis,
quantum
eorum
loca.
Inde
etiam
rapimus
coelestes
ignes.
Inde
lunam,
solem,
saturnumque
excipimus
motu,
&
lumine;
aut
etiam
influxu;
vnde
humorum
motus,
&
crises
Galenicae.
Minorem
indignam
responsione
irridemus.
Quid
enim
si
in
America,
aut
India
orientali
me¬
dicinam
faceremus?
Ad
nos
perferuntur
scripta
Parisiensium.
Sed
cum
vtimur
eorum
receptis
non
sunt
tam
diuinae
manus
apud
nos,
quam
apud
suos
autores.
Germanorùm
ventres
differunt
à
Parisi¬
eusium
scholasticarum
abdominibus.
Probatio
de
quinta
essentia
supra
est
refutata;
mirumque
est
tanta
deliria
in
illa
schola
scribi
&
vulgari
posse.
"XIIII.
Quae
medendi
arti
praeceptisque
sunt
consentanea
praeferenda
his
quae
eis
adeo
non
respondent
vt
etiam
sint
contraria.
Galenica
Parisiorum
praeceptis
artis
medicae
sunt
consentanea.
Chymica
vero
aduersa.
Illa
ergo
his
praeferenda.
Prosyllogismus
minoris:
quia
regulae
medicae,
contraria
contrariorum
remedia,
astipulantur
Galenica;
Chymica
aduersantur
quae
vt
dicuntur
similia
similibus
curare."
R.
Minor
opinione,
dictioneque
nititur
non
re
ipsa.
Natura
operatur
per
se
suo
modo
semper,
siue
tu
dicas
effectum
fieri
opponendo
contraria
contrariis,
siue
similia
similibus
roberando;
&
potest
vtrumque
simul
esse
in
vno:
potest
esse
in
diuersis.
Contentio
puerilis
de
contrariis
&
similibus
cum
omnib.
vt
propositum
contra
morbum
agere
prò
natura,
quibuscunque
sane
instrumentis,
per
se
aut
per
accidens
id
consequamur.
Quercet.
lib.
I.
de
med.
prisc.
phil.
cap.
8.
"Si
morbus
est
affectus
contra
naturam
actiones,
laedens:
Vtique
contrariùs
est
balsamo
nostrò
etc."
vbi
morbo
opponit
remedium
contrarium
quod
tamen
est
naturae
familiare
videat
Censor
quàm
verè
Quercet.
accuset.
"XV.
Destructum
postponendum
integro:
Chymica
sunt
destructa
vulcano;
Galenica
integra.
Ergo
Chymica
Galenicis
postponenda."
Maior
contingens
est.
Saepe
euenit;
vt
destructum
anteferatur
si
quidem
ita
loquendum
est
cum
alias
destructum
sit
non
ens,
cuius
nulla
adiuncta,
nec
effecta.
Testimonio
nobis
sit
Galenus,
qui
vi¬
peras
non
exhibet
integras,
multaque
calcinat
&
in
cineres
redigit.
Sed
&
compositiones
omnes
in
se
habent
res,
quarum
actus
per
se
non
est:
de
hoc
autem
etiam
ante.
Minor