35
contra
Alchymiam
latae.
Minor
falsa
est.
Nam
Chymica
sunt
generata,
non
destructa.
Vulcanus
enim
noster
licet
destruat
aliquid,
tamen
arte
rectus
inde
gignit
praestabilius,
quod
magis
generatum
dicitur
respectu
perfecti¬
onis
ad
vsum
perfectum.
Caueant
autem
Galenici,
ne
vtantur
mortuis,
infusis
coctis,
expressis,
quia
sunt
res
ex
integris
corruptis.
XVI.
In
Breui
discursu
pag.
37.
vsque
ad
62.
tractatur
argumentum
de
pur¬
gantibus
&
alterantibus,
quod
quarto
loco
supra
est
productum.
Quia
vero
modus
tractationis
non
nihil
videtur
ab
illo
differre,
non
pigeat
nos
discendi
caussa
doctissimum
Riolanum
(Hunc
enim
se
appellat
autor
in
eo
discursu,
atque
etiam
indicat
signo
in
apologia)
auscultare.
"Comparaui,
inquit,
nostra
decocta
cum
nostris
destillatis:
nostra
infusa
&
expressa
cum
extractis:
nostraque
praeferenda
esse
demonstraui:
Quia
totam
vim
alteratricem
vel
purgatricem
deponerent
in
liquorem,
qui
instar
materiae
primae,
capax
externarum
omnium
im¬
pressionum
eas
non
aliter,
quam
cera
mollis
excipit:
Destillatione
perire
vim
purgatricem,
quia
corrumpitur
temperies
partis,
perit
substantiae
similitudo
vera
&
germana
caussa
purgationis,
quae
est
sententia
Galeni
etc.
Pag.
60.
de
alter¬
antibus:
omnis
fere
morbus
est
intemperies
vel
nuda
vel
cum
materia.
Ibi
alterandum
contrario:
hic
purgandum
speci¬
sico.
Alterantium
actiones
pendent
à
temperamento,
quia
contraria
sunt
eiusdem
generis
calefacientia
&
emollientia
pugnant,
qualitate
materiali
aduersus
intemperiem
materialem.
Proinde
alterantia
magna
ex
parte
sunt
materialia.
Item
fluxus
sistitur
astringentibus,
quae
debent
esse
terrestris
&
crassae
substantiae
autore
Galeno:
item
acerba,
austera:
sed
tamen
materiae
illigata
forma,
non
sine
temperie,
quae
requiritur
ad
formam
&
perfectionem
rei
inanimatae.
Iam
autem
temperies
destrui
dicitur
à
Chymicis."
Ex
his
nascitur
syllogismus
talis:
"Quod
totam
vim
alteratricem
vel
purgatricem
deponit
in
liquorem
capacem
impressionum
externarum,
id
praeferendum
his,
quae
non
deponunt:
Decocta
scholae
Parisiensis
&
infusa
expressaque
totam
vim
alteratricem
vel
purgatricem
deponunt
in
liquo¬
rem;
non
autem
destillata
&
extracta
Chymica.
Decocta
igitur
scholae
Parisiensis,
item
infusa
&
expressa
sunt
praeferenda
illa
quidem
destillatis,
haec
extractis
Chymicis."
Hic
desideramus
probationem
maioris
&
minoris.
Comparentur
elixa
assis.
Illa
deponunt,
haec
non
deponunt
sed
intra
se
seruant.
Ideo
&
illa
natura
sua
aridiora,
haec
humidiora
iudicantur.
Vtra
prę¬
ferenda?
Sed
&
si
nullus
talis
liquor,
qui
instar
materiae
primae
excipiat
vim,
assit,
sed
fiat
vt
cum
expri¬
muntur
vuae,
limonia,
nuces,
oliuae
&c.
Num
videbitur
tibi
praeferendum,
quod
incoquitur
aquae
purę?
minime
vero.
Oblitus
est
Censor
hypotheseos,
si
in
liquorem
sit
essentia
rei
cum
virtute
transferenda.
Alioquin
aberrasset
à
scopo.
Nam
Chymici
multa
in
suo
succo
digerunt,
&
postea
destillant.
Insuper
manifesta
falsitas
est
in
eadem
maiore.
Nam
finge
per
modum
alterationis
aquam
mutari
à
Rhab.
incocto,
&
sic
vim
accipere:
at
falsum
est,
hoc
anteferendum
esse
ei,
quod
non
accipit
vim,
sed
essentialem
succum
ipsum.
Figmentum
stultum
est
decocta
vim
deponere
in
aquam,
quae
sit
instar
ma¬
teriae
primae
accipientis
impressiones.
Decocta
siue
Galenica,
siue
Chymica
praesertim
solubilium
suc¬
corum
accipiunt
ex
rebus
incoctis
seu
vna
elixatis
siquidem
sunt
elixabiles,
non
vim
tantum,
sed
&
hu¬
morem
insitum,
id
quod
scire
Gensor
vel
ex
Aristotele
de
elixis
poterat.
Et
hoc
ipsum
fit
etiam
in
extra¬
ctis
per
infusionem,
&
expressionem
affuso
liquore.
Vnde
patet
&
stultam
esse
comparationem
destillatorum
cum
coctis,
extractorum
cum
infusis
&
expressis.
Fortasse
voluit
destillata
nec
vim,
nec
succum
seu
essen¬
tiam
educere,
&
sic
meliora
esse
decocta:
sed
falsitatis
redarguit
hominem
communis
experientia.
Nam
additis
liquoribus
per
destillationem
educimus
simul
olea,
quę
non
tantùm
sunt
virtus
rei,
sed
&
essentialis
pars
quędam.
Cum
vitriolum,
sal,
stibium,
hydrargyrus
&
similia,
destillantur,
itidem
exeunt
subtiles
essentiarum
partes
siue
liquore
aliquo
addito,
siue
nullo.
Minor
est
mirabilis
in
nostra
Germania.
Fortasse
enim
Parisiis
elixant
non
elixabilia,
vt
sic
sola
vis
migret
non
autem
sequat
succus.
Sed
homines
redarguent
coquae
ipse.
Alias
Philosop.
decreuerunt
qualitates
non
migrare
de
subiecto
in
subiectum,
&
sic
non
deponere
vim
vllam,
sed
aut
nouam
excitare
in
disposito,
aut
vna
traiici
essentiale
quippiam.
Non
itaque
refert
etiamsi
in
destilla¬
tis
&
extractis
chymicis
vis
non
transferatur
modo
essentia
sequatur,
aut
alteratio
ad
naturam
alterantis.
"Quod
natura
non
patitur
nec
fieri
potest,
id
non
potest
esse
melius,
nec
praeferri
ei,
quod
fieri
potest.
Illa
depositio
virtutis
totius
in
materialem
liquorem
non
potest
fieri,
nec
admittitur
à
natura:
Destillationes
autem
Chymicorum
&
extractiones
plane
sunt
ipsius
naturae
imitationes
&
effecta.
Depositio
ergo
Parisiaca
non
potest
praeferri
destillationibus
Chymicorum
Maior
manifesta
est,
quia
Entia
&
possibilia,
&
vera
proponenda
sunt
non
Entibus
impossibilib.
falsis.
Minorem
ante
probauimus."
Superest
&
17.
argumentum
de
alterantium
materiis,
cuius
vis
est
in
eo,
quod
illa
sint
ma¬
terialia;
chymicorum
vero
essentiae
formales:
illa
cum
crasi
propria:
haec
sine
crasi,
vtpote
cum
haec
sit
de¬
structa
destillatione.
Verum
de
his
supra.
Nunc
conemur
&
nos
aliquid
pro
Chymicis
anteferendis
dicere;
sed
cùm
protestatione
nos
alioquin
integra
Galenica
in
artem
recepta
non
aspernari:
Deinde
hy¬
pothesi
posita
maxime
ad
aetatem
Hippocratis
respici
quandoquidem
eam
nobis
proposuit
Censor.
Sic
ergo
primo
loco
argumentari
Chymicorum
tyrones
possunt.
"Quae
tum
sua
natura
quaenam
sint,
noscuntur,
tum
qualia
sint,
&
quae
praestare
in
medicamento
possint,
ea
ignotis
aut
saltem
incertis
dubiisque
praeferenda
sunt.
In
comparatione
Chymicorum
medicaminum
hodie
inter
nos
instituta
cum
Hippocraticis,
vti
ea
fuerunt
tempore
Hippocratis,
quo
Censor
dixit
medicinam
caruisse
Chymicis,
&
ideo
etiam
ho¬
die
carere
eodem
modo
posse,
Chymica
quae
qualia,
&
quarum
virtutum
in
effectu
sint
noscuntur;
hyppocratica
vero
aut
non
amplius
cognoscuntur
aut
dubia
sunt
&
extra
vsum.
Chymica
ergo
his
praeferenda."
Minorem
quis
non
confiteatur
esse
veram,
si
sciat
in
hodiernis
tot
nu¬
mero
antidotariis
nihil
legi
Hippocraticum
(si
balanos
ex
melle,
clysteres,
&
alia
pauca
magis
simplicia,
quam
composita
excipias)
&
dubitari
etiam
de
Elleboro
Hippocratis,
sacra
nimirum
anchora
medicinae
Hippocraticae,
ne
quid
dicam
de
aliis
vt
Silphio,
peplo
albo,
vnguento
Bachario,
&c.
In
1.
de
morb.
mul.
fit
potio
ex
Cnestro,
quod
aliqui
dicunt
esse
radulam:
sed
hoc
loco
neutiquam.
Calamum
odoratum
nuper
agnouimus.
Cuminum
Archyopicum
norunt
vix
vlli
certo.
De
spina
Aegyptia,
&
acacia
quantae
sunt
contentiones?
Cneorum
volunt
casiam
esse:
Hyppophaes
carduum
fullonium.
Sed
ex
libr.
de
internis
affect.
apparet
purgantia
esse
quale
granum
Cnidium,
de
quo
&
ipso
sunt
lites,
vbi
nitrum
aegyptium
rubrum?
Ipse
Purgantia
&
alteran¬
tia.
Pag.
31.
An¬
titurqueti
non
vult
Ri¬
olanus
reuo¬
cari
ad
tem¬
pora
Hippo¬
cratis.