Apud
Hipp.
ipsum
mul¬
ta
sunt
Chy¬
mica,
vt
li¬
quor
man¬
dragorae,
Ol.
Cedrinum
Extr.
ex
ta¬
da
cum
vi¬
no:
succi
ex
tracti
plures:
Sem.
Ex¬
tract.
Erui
etc.
36
Examen
sententiae
Parisiensis
scholae
ipse
censor
negat
se
vti
scamonio;
at
Hippocrates
dedit
succum
eius.
Dedit
Elaterium,
grana
Cnidia
(de
quibus
etiam
certatur)
ad
sexaginta:
Cneorum;
Neropum
&
alia
quorum
etiam
nomina
taro
audiuntur
in
scholis.
Vtitur
plaerumque
herbis
creticis.
At
vix
nuper
diligentia
Clusii
factum
est,
vt
aliquae
innotuerint
amplius,
quam
pridem.
Qui
ignorat,
quantae
sint
concertationes
de
simplicibus
tempore
Hippocratis,
Theophrasti,
Dioscoridis,
Plinii
etc.
vsitatis,
consulat
rei
herbariae
scriptores,
Magnam
inueniet
copiam,
adeo,
vt
etiam
de
Hyssopo
sit
dubitatio.
Quot
vero
sunt
formulae
Hippo¬
craticae
&
sanationum
modi
hodie
in
vsu?
Praeceptis
vix
seruatis
(nam
&
ex
his
non
omnia
obser¬
uantur,
multa
adiecit
mutauitque
vsus,
multa
reiecit
ratio,
vt
absurda,
praesertim
circa
Physiologiam,
pharmaceutica
fere
tota
est
in
aliam
versa:
Diaeta
longe
vtimur
alia,
nec
eadem
omnino
Chyrurgia.
Quis
sit
tàm
iniurius
in
Deum,
naturam,
&
profectum
seculorum
post
Hippocratem,
vt
anteferre
ausit
illa
prisca
hodiernis.
"II.
Quae
in
maximis
malis
(apoplexia,
suffocatione,
Epilepsia,
syncope
etc.)
velox,
iucundum,
tutumque
&
conuenientissimum
praestant
adiumentum,
proculdubio
praeponenda
caeteris,
quae
id
vel
nequeunt,
vel
non
tam
bene
queunt.
Istius
modi
vero
sunt
Chymica:
huius
modi
Hippocratica.
III.
Quo
studiosius
quid
elaborandum
est,
&
ad
vsus
medicos
commodius
redditum,
id
propter
accedentem
ad
na¬
turam
industriam
summam,
eò
praestabilius
est
non
ita
elaboratis."
Necesse
enim
est
ignauum
manere
&
in¬
habile
id
quòd
minus
solerter
praeparatum
est.
Corporea
enim
inquinamenta.
&
crassities
quaeque
in¬
ter
nascendum
accesserunt,
&
non
faciunt
nisi
ad
corpulentiam,
virtutumque
substantiam
&
subie¬
ctum
primùm
continendùm,
&
externa
quaedam
seruitia
praestanda:
quaedam
etiam
ab
iniuria
coeli
&
aeris
caeterorumque
circumstantium
contracta;
si
adhaereant,
nec
industriè
separentur,
vires
essentia¬
lium
impediunt,
nec
sinunt
paulo
calore
in
actum
perduci;
contra
vero
se
habent
chymice
prae¬
parata.
"IIII.
Quae
non
tantum
in
Diaeta
sunt
facilioris
restitutionis,
nutritionisque
verum
etiam
in
virium
lapsu
tan¬
quam
divina:
in
Chyrurgia
admiranda,
in
pharmaceutica
adeo
praeclara,
vt
praeparationes
eorum
cogantur
amplesti¬
etiam
hostes:
ea
proculdubio
anteponenda
sunt
secus
se
habentibus.
Chymica
esse
tam
praecellentia,
minus
autem
Hippocratica
à
Censore
vocata,
sole
meridiano
est
clarius."
In
Diaeta
enim
ea
reficiunt
magis,
quae
per
coctiones
aut
expressiones
aliosue
modos
sunt
extracta,
vt
iuscula,
vina
noblia,
aquae
caponum,
&
similes
analepticae
per
infusionem,
elixationem,
vaporationem,
destil¬
lationem
ec.
epulae
&
potiones
procuratę:
in
confortantium
numero
plurimae
sunt
aquę
cordiales,
foris
intusque
cùm
admiratione
vsurpatę:
sunt
multae
alexipharmacae
praestantissimę:
omnino
Hercu¬
lis
encomium
susciperemus,
si
de
singulorum
eiusmodi
medicaminum
copia
&
virtute
exploratissima
vellemus
multa
dicere.
Hippocratici
ipsi
dum
infundunt,
coquunt,
exprimunt;
separant,
clarificant,
Chymicas
operationes
imitantur.
Fateri
ergo
necesse
habent
sic
praeparata
esse
ad
vsum
medicum
praestantiora.
"V.
Quorum
vsus
latior
est
pluribusque
inseruit
cum
iucunditate,
ita
vt
non
subuertantur
naturae
delicatae
horri¬
bilium
nausca,
ea
potiora:
Et
talia
sunt
Chymica,
non
Hippocratica:"
quorum
veratra,
peplia,
Cantharides,
mandragoras
senectas
serpentum.
Elarerium,
ranunculum,
Thitimalidos,
Cyceones
protabidis,
Tha¬
psiam,
grana
Cnidia,
sordes
defrictas,
stercora,
&
similia
vix
ferrei
ventres
assumserint
hodie:
vnde
&
tanta
copia
extitit
nouorum
medicaminùm,
vt
vetera
plane
sint
obscurata
&
in
desuetudinem
vene¬
tracti
plures:
rint,
&
adhuc
malumus
Chymicis
aduersari.
"VI.
Chymica
ab
antiquo
maiore
fuerunt
in
admiratione
magisque
commendata,
adeo,
vt
etiam
in
arcanis
Re¬
gum
&
sapientum
retenta
à
vulgi
vsu
fuerint
remota."
Id
satis
paret
ex
Auicenna,
Mesue,
Bulcase,
Rhale
&
similibus.
In
vulgus
missa
sunt
vulgaria
medicamina
cum
praeparatione
sua
magno
numero
propter
vilitatem.
Chymicorum
praeparationes
non
cuiuis
sunt
manifestatae.
Sed
non
est,
vt
multa
vsurpe¬
mus
argumenta:
quanquam
Hippocrates
in
4.
de
morbis
multis
vtendum
censeat
ad
opiniones
fortiter
inhaerentes.
Vt
in
vnum
conferamus
plurima,
praestabiliora
dicimus
esse
formaliora,
actiuiora,
quae
celerius
in
actum
vocata
laboranti
succurrunt
naturae;
quae
dexterius
possunt
adhiberi
siue
foris,
siue
intus:
quae
excrementitiis
sordibus
&
cadauere
sunt
liberata:
quae
ad
eam
dignitatem,
nobilitatemque
&
virium
excellentiam
sunt
perducta
vt
respectu
caeterorum
formales
dici
rectè
iureque
possint
essen¬
tiae,
analogae
quintae
naturae
&
elemento
stellarùm;
imo
&
animae,
spiritibusque
cum
calore
&
humore
insitis
conferendae.
quae
in
sua
natura
omnium
sensuum
iudicio
sunt
praeparatione
&
substantia
prae¬
clara,
vsu
vero
iucunda
&
efficacia,
experientiaque
comprobata,
&
si
quae
sunt
alia
priuilegii
&
prae¬
cellentiae,
argumenta,
quae
habere
Chymica
artificia
tam
sciunt
sapientes,
qua
ignorant
negantque
deliri,
ob
hoc
ludibrio
expositi
omnibus
bene
constitutis
pharmacopoliis,
seruitiis
pharmacopoeo¬
rum,
famulitio
principum,
lixis
coquorum,
&
chyrurgorum
calonibus,
vt
taceam
Gynaeceorùm
ani¬
culas
&
ministras,
quarum
experientia,
sensu
&
ratione
longe
antecellunt
odoramenta
Chymica
&
ornamenta,
vt
aquae
odoratae,
balsami,
tincturae
cosmeticae
&
huiusmodi.
Accedit,
quod
rationes
Censoris
neutiquam
sint
tantae,
vt
chymica
post
habenda
esse
conuincant,
sed
potius
palmani
eis
re¬
linquant,
&
pari
vi
etiam
Hippocratica,
Galenicaque
damnare
possint.
Verum
enimuero
vt
ante
di¬
ctum
est,
suo
loco
nihil
contemnimus
proficuum
saluti
humanae,
nec
vllum
Dei
beneficium
ingrate
aestimamus,
nec
dubitamus
euenire
aliquà
posse,
vt
integra
sint
anteponenda
extractis:
At
non
sim¬
pliciter.
Peruenimus
ad
membrum
tertium.
Pag.
16.
Apologiae
pro
Hipp.
Censor
destillatoriam,
&
ex
consequente
destillatione
praeparatam
medicinam
PROFITETUR
inutilem
esse,
&
plus
detrimenti,
quam
commodi
afferre
reipubl.
argumento
pretii
magni,
vt
Rhabarbari
extracti.
Pag.
17.
"Chymica
prae¬
sertim
purgantia,
vt
antimonium
&
praecipitatus,
sunt
plena
periculi,
cùm
vulgaria
si
non
prosint,
saltem
non
no¬
ceant:
Item
Chymica
relinquunt
malam
διάθεσιν
in
partibus
nobilibus:
perpauci
vsi
sunt
antimonio
aut
praecipitato,
qui