45
contra
Alchymiam
latae.
tria
principia:
Non
reperiuntur
in
coemetriis
sal,
sulphur,
&
mercurius
seu
argentum
viuum.
Ergo
natura
ex
eis
mixta
constituit.
VIII.
Quae
pro
principiis
ostenduntur
sunt
materia
elementaris,
capax
omnium
formarum,
igni
transmutata
in
res
istas
quas
quo
volunt
nomine
nuncupant:
naturae
vero
ascribunt
falso.
Id
declaratur
humoribus,
quos
varios
facit
natura
antimonii
vitro
conturbata.
Item
bile
coloribus
variis
spectanda.
IX.
Temeraria
est
principiorum
istorum
fabri
ca,
quia
separata
non
retinent
eam
vim
&
proprietatem,
quam
habebant
coniuncta,
documento
magnetis,
cuius
diuisae
partes
non
trahunt
ferrum:
Item
secretione
ista
principiorum
spoliantur
mixta
sua
forma
naturali,
Vi
&
proprie¬
tate:
Igni
artificiali
essentiae
Chymicae
nouas
vires
acquirunt.
X.
Si
secernerentur
principia,
fuissent
in
mistis
actu.
At
non
sunt.
Non
ergo
secernuntur,
&
per
consequens
falsa
est
eorum
existentia
naturalis.
XI.
Falsa
est
collectio.
Nos
resoluimus
omnia
in
haec
tria.
Ergo
natura
ex
eis
componit
omnia:
illustratur
simili.
Sicut
enim
non
sequitur:
Natu¬
ra
conuertit
panem
in
sanguinem:
Ergo
fecit
panem
ex
sanguine:
ita
nec
sequitur
ars
vertit
materias
in
ista
tria:
Ergo
fecit
ex
illis
natura,
Ignoratio
Entis
metaphysici
quod
primum
diuiditur
in
Ens
actu
&
Ens
potentia,
has
turbas
ex¬
citauit.
Item:
Si
spiritus
vini
non
fuit
in
vino,
neque
principia
fuerunt
in
mistis
ille
non
fuit.
Ergo
etc.
Minor
pro¬
batur,
quia
aqua
vitae
nihil
est
aliud,
quam
materia
vini
in
vapores
resoluta
&
coagulata,
idemque
fit
in
caeteris
spi¬
ritibus.
Explicatur
illa
resolutio
ex
Aristot.
4.
Meteor.
XII.
Neque
in
elementis
sunt
illa
principia,
neque
in
mix¬
tis.
Illud
probatur
simplicitate
&
conuersione
elementorum
simplici:
hoc
similarium
natura
homogenea:
Item
si
in
Elementis
essent
ista
principia,
non
tantum
transmutarentur
mutuo,
verum
etiam
facile
esset
ex
parua
salis
copia
fa¬
cere
magnam,
sicut
ex
aqua
fit
aër
decupla
proportione.
XIII.
Futilia
sunt,
quae
ex
illis
principiis
in
medendo
ex¬
truuntur
paradoxa.
Neque
enim
sal
sale,
nec
sulphur
sulphure,
mercurius
mercurio
curantur,
neque
ex
illis
existunt
morbi.
XIV.
Ad
sensum
non
possunt
in
rebus
monstrari.
XV.
Inepta
sunt
ista
principia
ad
constitutionem
cor¬
porum.
Neque
enim
sal
est
concretionis
causa.
At
hac
sublata,
non
sublata
coalescent
corpora.
Sunt
&
inepta
ad
fa¬
cultates.
XVI.
Si
essent
constitutiua,
corporum
etiam
animatorum
forent.
At
hoc
non
sunt.
Probatur:
quia
nu¬
trirentur
iisdem,
quod
est
falsum.
Exemplum
lactis
irridetur,
vt
&
ante
oui.
XVII.
Si
sal
non
est
principium
nec
reliqua.
(Nam
sine
sale
non
coëunt
in
corpus)
sed
ille
non
est.
Neque
ergo
reliqua.
Minor
probatur
pag.
164.
disc.
Si
esset
principium
rerum
naturalium,
eo
nutriremur,
vtpote
ex
eo
constantes
(Nutrimur
iisdem,
ex
quibus
constamus)
Item:
principium
debet
esse
analogum
suo
principiato,
&
constituens
constituto.
Sal
ita
non
est.
Ne¬
que
enim
est
analogus
calido
innato
&
humido
primigenio,
quia
ille
intemperatus,
haec
temperata.
Itaque
nec
seruari
possunt
sale.
Sales
Chymicos
esse
immoderatos,
comprobatur
eorum
pyrotechnia,
quia
in
omnibus
adu¬
stis
manent
ignis
reliquiae:
Sales
Chymici
fiunt
ex
terrena,
planeque
siccissima
materia
&c.
XVIII.
Pag.
65.
apol.
Hippoc.
Ex
pane
sanguis;
Elementa,
&
ex
his
metalla
&
alia,
ita
vt
omnia
sint
in
omnibus
pro
conditione
materiae
primae;
quas
delicias
doctrinae
peripateticae
praestat
dedicisse,
quam
tartareis
principiis
tam
studiose
fauere.
Cum
ita¬
que
conclusiones
non
possint
esse
verae
tam
falsis
principiis,
nec
permanere
aedificium
fundamentis
caducis
impositum,
corruat
falsaque
sit
Alchymia
necesse
est.
XIX.
Principia
ista
non
sunt
naturae,
nec
generationis,
sed
compositio¬
nis.
Natura
enim
sola
generat.
Componit
ars
ex
duobus
actu
existentibus.
Natura
ex
potentiae
in
actum
mutatione
gignit,
quia
per
alterationes
multas
facit,
vt
materia
id
sit
actu,
quod
esse
poterat.
Chymici
ex
tribus
actu
principiis
constituunt
omnia.
Compositionis
ergo
&
non
generationis
assignant
principia.
XX.
Si
arte
secerni
possunt
princi¬
pia
generationis,
concretione
nata
sunt,
non
mistione.
Apposita
&
confusa
separari
possunt
mista
non
possunt,
nisi
à
natura
ipsa.
Aut
ergo
quae
ponunt
Chymici
principia,
sunt
falsa
&
temere
conficta,
aut
mixta
non
sunt
mixta
sed
concreta,
&
cramata.
XXI.
Pag.
62.
apol.
Hippoc.
Aristoteles
demonstrat
principia
debere
esse
prima.
Chy¬
mica
non
sunt
prima:
Non
ergo
principia,
nisi
falsa.
XXII.
Principia
non
apparent
sensu,
sed
ratione
cognoscun¬
zur.
Chymica
sentiuntur
non
tantum,
sed
&
sunt
mixta:
Vtpote
quae
ex
quatuor
Elementis
constant,
&
in
ea
re¬
soluuntur.
XXIII.
Chymicae
principia
fiunt
ex
mutuis
quod
est
à
natura
principiorum
alienissimum.
Non
ergo
sunt
principia
vera.
Antecedens
patet,
quia
ex
sale
fit
sulphur,
ex
sulphure
spiritus.
XXIV.
Sal,
sulphur
&
mer¬
curius
non
possunt
misceri
mutua
actione
&
passione,
quia
similia
sunt,
&
non
contraria,
cum
si
ut
substantiae:
sub¬
stantiae
autem
substantiis
non
aduersantur.
Non
erge
nisi
falsa
sunt
principia.
Tam
absurda
haec
sunt
principia,
vt
ni¬
bil
absurdius.
Ita
de
prima
assumti
parte.
2.
Alchymiam
habere
dogmata
praua,
primum
patuit
absurditate
princi¬
piorum,
ex
quibus
conclusiones
non
possunt
esse
verae,
vt
XVIII.
argumento
dictum
est.
Vnde
sequitur,
cum
ars
con¬
stituatur
ex
principiis,
&
conclusionibus
seu
scientia,
quae
falsorum
per
se
est
nulla;
Alchymiam
falsa
continere
axiomachymia¬
ta.
Deinde
absurdum
dogma
est,
formas
Physicas
separari
à
materia
posse:
Falsum
est
secerni
ex
mistis
id,
quod
de¬
structione
nascitur:
Monstrosum
dogma
habet
de
qualitatibus
elementaribus:
&
de
humoribus
quatuor,
quasi
eos
ex
materia
secerneret
natura,
&
non
efficeret
generando.
De
Philosophia
stulte
sentiunt
Chymici,
quasi
sit
lapidis
caetera
metalla
in
aurum
transmutantis
inuentio,
vel
medicamentorum
Chymica
praeparatio,
quo
mo¬
do
sufflones
bonarum
artium
plane
ignari,
Philosophi
titulo
passim
insolescunt.
Pag.
22.
antiturqueti.
Phisiolo¬
giam
Chymici
habent
aliam
ab
Hippocratica
&
Aristotelica:
In
praefatione
discursus.
Item
nouae
praeparationis
pra¬
textu
se
insinuant
nouae
Medicinae
Autores,
noua
pathologia,
&
therapeutica,
in
qua
curatio
per
similia,
etc.
Tandem,
incertum
finem
habere
Alchymiam,
saepe
dicitur,
quia
non
faciat,
quod
natura
&
quoduis
ex
quouis
mutan¬
do,
vt
placuerit,
nominet
hoc
illud,
non
vt
determinate
prodit
sed
vt
fortuito
incertoque.
Huic
argumento
succurrunt
alia;
vt
quod
Chymici
non
sint
Medici,
quia
Medicus
sit
seruator
naturae,
Chymicus
destructor.
Vulcanus
Chymicus
destructor
naturae
est.
Pag.
64.
contra
Turquetum.
Et
Pag.
147.
disc.
Alchymia
est
similis
meretrici:
Est
succenturiata
magiae:
in
antiturqueto:
nunquam
erit
Studiosus
Alchymiae,
qui
bonus
fuerit
Metaphysicus,
etc."
Miramur
Riolanum
doctissimum
illum
virum
in
hac
contentione
tam
confuse
&
temere
versari,
nec
di¬
stinguere
artis
veritatem
ab
adhaerentibus
Paracelsitarum
opinionibus
deliris,
nec
discrimen
facere
inter
Al¬
chymiam,
&
professionem
Paracelsicorum,
qui
certe
nolunt
tantum
Chymici
esse,
sed
omnino
Philosophi
&
Medici
singulares.
In
hoc
studio
suo
cum
prodigiosa
habeant
paradoxa,
eaque
plaerumque
minime
Chymi¬
ca,
quae
iniuria
est
omnia
cumulatim
in
vituperium
&
damnationem
Alchymiae
conuerteret?
Quid
ad
Physicam
attinet,
si
deliret
in
suis
Geometra?
Quid
ad
Arithmeticam,
si
insaniat
Medicus?
Sed
&
cur
da¬
mnem
meteorologiam,
si
quis
male
sanus
perperam
statuat
de
Cometis?
Num
ideo
abiicienda
Medi¬
cina
est,
quia
innumerabiles
sunt
de
dogmatibus
eius
opiniones
&
alius
sic
explicat
purgationes,
alius
aliter,
Ee
4
Pag.
105.
br.
disc,
&
105.
116.
Pag.
102.
disc.
&
47.
apol,
pro
Hipp.
Pag.
136.
mutatis
Ens
in
non
Ens.
Pag.
116.
117.
br.
dis.
&
64.
apol.
Hip.
Vide
Pa.
137.
disc.
&
64.
apol.
Hip.
Pag.
118.
disc.
Vide
Pag
63.
apol.
Hip¬
Pag.
125.
dis.
Pa.
142.
disc.
Vide
&
Pag.
136,
disc.
Vbi
naturalia
praeferuntur.
artificiali¬
bus,
quia
al¬
bumen
vti¬
lius
es
mer¬
curio
ex
eo
facto
etc.
Pa.
129.
desc.
Pa.
133.
disc.
Pag.
66.
&
67.
apol.
Hip.
Pag.
62.
&
61,
apol.
Hip.
Dogmata
praua
Al¬
chymia.
Pag.
6.
Ana¬
tarueti.
Responsiones
ad
obiecta.