49
contra
Alchymiam
latae.
sor:
Garrit
ebriorum
somniantium
modo.
In
principiis
Chymicis
totis
tota
vis
est
simplicis
resolu¬
ti;
licet
in
vna
parte
magis,
quam
in
altera,
sicut
in
aqua
aceti,
aceto
essentiali,
&
fecibus
omnis
virtus
aceti,
in
sero,
caseo
&
butyro
omnis
potestas
lactis.
Aqua
cinamomi,
cinamomi
vim
habet
suo
mo¬
do:
suo
modo
oleum
cinamomi;
suo
item
sal.
In
omnibus
est
cinamomi
aliquid.
Quid
ergo
destru¬
ximus:
Compagem
&
corpulentiam
motis
integrae,
&
cadauer
ab
essentiali
succo
segregauimus:
Succum
in
duo
diuisimus:
ex
cadauere
salem
abstusimus.
Reliquias
consecrauimus
Libitinae
elemen¬
torum.
Tam
crudeles
&
iniurii
in
naturam
sumus
homines,
vt
nobilissimae
creaturae
seruandae,
or¬
nandaeve
causa
corrumpamus
mista,
quae
alias
fataliter
erant
hominis
ministerio
destinata.
Quid
au¬
tem
debebamus
seruare?
Id
quod
in
magnete
cernimus,
nempe
actum
primum
misti
cum
secundis:
Vt:
non
debebat
mactare
ouem
lanio;
sed
integram
in
gulas
demittere,
vt
in
ventre
balaret.
Quid
ad
hominem
attractoria
magnetis,
si
purgandus
est,
aut
alio
modo
medicandus
sine
illa?
Peccas
cum
ex
plantis
succos
extrahis
coquendo,
infundendo,
exprimendo.
Cur?
Nam
non
potest
esse
vis
totius
in
parte.
At
succus
est
anima
plantae,
&
se
habet
instar
totius?
Et
nostra,
inquam,
principia.
Mi¬
sta
extractionibus
nostris
non
spoliantur
naturali
forma
simpliciter,
idque
Censor
agnouit
ipse,
cum
de
sale,
sulphure,
&
Mercurio
nostro
scripsit
esse
composita.
Quorsum
ergo
furit?
Loquitur
vt
mul¬
ti;
sentit
vt
pauci;
hoc
est,
cùm
aliter
sentiat
in
animo,
venalem
linguam
exposuit
conuitiatorum
mul¬
titudini.
Decimum
argumentum
risu
dignum
est.
Quis
est
iste
puer,
qui
ea,
quae
secernuntur
actu
inesse
debere
opinatur?
An
nondum
didicimus
loqui
Physice,
&
tamen
Aristotelem
deglutiuimus,
vt
ele¬
phas
muscam?
Pag.
80.
apol.
Hipp.
Superbe
dicitur:
"Inerant
potentia
non
actu.
Ergo
male
dicuntur
secreta."
Quid
autem
in
rancida
nuce
erat?
Oleum
ni
corrupta
ex
toto
est.
Id
Sulphur
nostrum
expressione
se¬
cernitur:
Ab
eo
separatur
blandissima
balnei
destillatione
aqua.
Num
potentia
haec
inerant?
Num
nos
facimus
ignium
violentia?
Sed
consulamus
magistros
mutos.
An
hi
non
vtuntur
segregationis
vo¬
ce
nisi
cum
actu
inest
segregatum?
Aristot.
3.
de
coelo
cap.
3.
ἐν
σαρκὶ
καὶ
ξύλῳ
καὶ
ἑκάστῳ
τῶν
τοιούτων
ἐνε¬
στι
δυνάμει
πῦρ
καὶ
γῆ
φανερὰ
γὰρ
ταῦτα
ἐξ
ἐκείνων
ἐκκρινομενα.
ἐν
δὲ
πυρὶ
σὰρξ
ἣ
ξύλον
οὐκ
ἐνυπάρχουσιν,
οὔτε
κατὰ
δύνα¬
μιν,
οὔτε
κατ'
ἐνέργειαν.
ἐξεκρίνετο
γὰρ
ἂν
etc.
In
carne
&
ligno
&
vnoquoque
talium
inest
potentia
ignis
&
terra.
Ma¬
nisesta
autem
sunt
haec
ex
illis
SEGREGATA.
In
igne
vero
caero
aut
lignum
non
inest,
neque
secundum
potentiam,
neque
secundum
actum.
Segregarentur
enim
vtíque.
2.
Gen.
an.
4.
Secernuntur
excrementa:
"ἐκκρίνεται
τὰ
περιστώμα¬
τα.
En
tibi
Censor.
Princeps
Physieorum
segregat
ex
mistis
tam
potentia
inexistentia,
quam
actu.
Sed
&
est
adhuc
audacior,
&
in
2.
de
Gen.
an.
cap.
4.
Cor
primum
scribit
secerni.
Recensebo
locum
totum:
ἡ
μὲν
ἀρχὴ
καὶ
ἐντοῖς
σπέρμασιν,
ἐν
ἑαυτοῖς
ἐστιν
ἡ
πρῶτη.
ὅταν
δ'
αὐτὴ
ἁποκριθῇ
ἐνοῦσα
δυνάμει
πρότερον,
ἀπο
ταύτης
ἀφιέται
ὁτε
βλαστὸς,
καὶ
ἡ
ῥίζα
etc.
οὕτω
καὶ
ἐν
τῷ
κυήματι
τρόπον
τινά
ἔνόντων
τῶν
μορίων
δυνάμει,
ἡ
ἀρχὴ
πρὸ
ὁδοῦ
μάλιστα
ἐνυπάρχει.
διὸ
ἀποκρίνεται
πρότερον
ἡ
καρδία
ἐνεργείᾳ
etc.
Principium
primum
semina
quoque
intra
se
conti¬
nent.
Hoc
autem
prius
inexistens
potentia,
vbi
secretum
fuerit,
germen
mittit,
&
radicem,
qua
alimentum
assumi¬
tur.
Incrementum
enim
desideratur.
Sic
in
conceptu
quodam
modo,
cùm
partes
corporis
omnes
potentia
insint,
princi¬
pium
maxime
promtum
habetur.
Quamobrem
cor
primùum
actu
secernitur,
quod
non
modo
sensu
ita
fieri
constat
ve¬
rum
etiam
ratione."
In
meteorologicis
Aristotelis
quam
etebro
occurrunt
eriam
de
potentia
existenti¬
bus
τὸ
ἀποκρινόμενον
διακρίνειν
ἀναλύειν
&
similia?
Quid
vapor?
ὕδατος
διάκρισις
In
medio
mundo
frigi¬
dissum
&
grauissimum
segregatum
terra
est
I.
Metereor.
3.
Cum
de
ignitis
disserit
Philosophus
segrega¬
tioni
praemittit
disgregationem,
plane
vt
&
Chymici.
Sed
euidentior
est
putredinis
descriptio.
"Proprie¬
dicitur
putrefactio"
(inquit)
"in
iis,
quae
secundum
partes
corrumpuntur.
cum
SEPARATA
fuerint
à
natura.
Item:
Exeunte
proprio
calido
coëvaporat
quod
secundum
naturam
est
humidum:
Mox:
Animalia
fiunt
in
iis,
quae
putre¬
scunt.
propterea
quod
quae
segregatur
caliditas
naturalis
existens,
consistere
facit
segregata."
Si
iam
aliquid
tribuis
Aristoteli,
quia
Chymici
eodem
separant
modo
succensere
illis
non
potes.
Sed
tu
aegre
fers
testimo¬
nia
Autorum.
Itaque
fortasse
nobis
obiicies
illud,
quod
aduersario
te
conuincente
mendacii
produ¬
cta
Hippocratis
Epistola
de
Democrito
minime
coeco.
Verùm
non
est
curandum,
quid
tu
feras
aut
non
feras.
Galenum
legimus
in
lactis
discessu
cum
Chymicis
loqui,
vtentem
vocabulò
διακρίσεως,
nec
ob
hoc
Democriti
congregationem
&
segregationem
3.
de
coelò
cap.
7j.
text.
56.
57.
1.
de
ortu
cap.
2.
tex.
10.
etc.
dici
potest
amplecti,
quanquam
non
vsque
adeo
incommode
sunt
voces
istae
in
elementorum
&
similium
transmutatione,
quod
vel
aëre
&
aqua,
&
hydrargyro,
&
fauilla
fuligineque
&
huiusmodi
aliis
comprobari
potest,
&
Chymicis
destillatoribus
subinde
in
oculis
versatur,
nec
ferè
aliud
quid
est
Aristotelica
σύστασις,
quam
Democritica
congregatio.
Syluius
Parisiensis
scholae
quondam
orna¬
mentum
non
abhorrebat
nostras
separationes.
Mesues
longe
prior
nobis
segregauit
Rhabarbarum
&
rosas.
"Terreitas
(inquit
cap.
5.
simpl.
de
Rheo)
est
secundum
profundum
eius.
Igneitas
est
in
superficie.
Qua¬
propter
infusio,
separat
inter
substantias
ipsius."
Sed
mittimus
Autores.
Siue
potentia
insit
principium
Chy¬
micum,
siue
actu,
secerni
recte
dicitur,
quanquam
ibi
praecedat
secessio
partium
substantiae
mistarum
&
ex
potentia
in
actum
eductio,
quam
Chymicus
per
naturam
artificiose
rectam
bene
potest
pro¬
curare.
In
vndecimo
argumento
cauisset
sibi
Censor
probe,
si
Dialecticas
illas
spinas
vitasset,
quia
iam
senex
non
erat
reuocandus
ad
puerilia,
quo
colore
suam
inscitiam
in
logicis
potest
inducere.
Cere¬
brum
tibi
deesse
dicimus,
Censor,
cum
repudias
argumentationem
hanc:
"In
quae
resoluuntur
vltimo
omnia,
ea
compositionis
fuerunt
prima
(vel
si
non
vltimò,
sed
aliquo
tantum,
haec
quoque
fuerunt
partes
compositionis,
licet
non
omnium
primae.)
In
principia
tria
resoluuntur
omnia
mista
(si
non
vltimo,
at
quadamtenus.)
Principia
ergo
tria
fuerunt
com¬
positionis
prima
(vel
simpliciter,
vel
quadam
tenus:
vt
Aristotelica
illa
vltima
&
prima
sim¬
pliciter
faciunt,
uos
Chymica
nostra
quodam
modo.)"
Censor
De
segrega¬
tione.
Vide
&
4.
Meteor
c.
73
de
lacte,
etc.