53
contra
Alchymiam
latae.
Butyrum
sulphuris
plus
habet:
serum
plus
mercurii,
caseus
plus
salis.
Vnicuique
etiam
adhaerent
sua
ele¬
menta.
Qui
vitellus
oleo
abundat:
albumen
aquositate:
testa
sale.
Censor
fabulam
narrat
de
Aristoteli¬
eis
principiis,
quasi
Chymici
suam
veritatem
aut
artem
astrinxissent
ad
Aristotelis
speculationes
otio¬
sas.
Si
eadem
essent
principia
Chymica
&
Aristotelica,
easdem
deberent
habere
proprietates.
At
non
sunt
eadem.
Quae
ergo
dementia
est
illorum
conditionibus
non
inuentis
Chymica
destruere?
Quasi
vero
Elementum
non
esset
principium:
nec
humores
quatuor,
nec
vapor
&
halitus,
terra
&
aqua,
etc.
i¬
mo
nec
artium
axiomata,
quia
non
habet
adiuncta
illa,
quae
Aristotelicae
materiae,
formae
&
priuationi
(malefico
principio)
assignantur.
Decimum
septimum
delirium
de
sale
constitutiuo
ita
garrit
vt
de
fossili.
Perpendamus
tamen
ar¬
gumentum:
"Si
sal
esset
principium
rorum
naturalium,
eo
nutriremur:
quia
nutrimur
his,
ex
quibus
constamus",
(2.
Gen.
an.
4.
Eadem
est
materia,
ex
qua
augetur,
&
ex
qua
constituitur
primum,
2
de
ort.
tex.
50.
Omnia
nutriun¬
tur
ex
eisdem,
ex
quibus
sunt)
Belle
&
argute
omnia.
Nos
contra.
"Quibus
non
nutrimur,
iis
non
constamus:
Igne
non
nutrimur:
neque
quisquam
nostrum
est
qui
terra
vel
aqua
vel
aëre
producat
vitam
&
crescat
secundum
naturam.
Et
de
igni
peculiariter
scribit
Philosophus,
quod
nutriatur
potius,
quia
maxime
sit
formae:
materia
autem
sit
nutritiua.
Imò
Censor
non
vult
nos
nutriri
nisi
viventibus.
Ergo
his
non
constamus,
quae
non
viuunt,
neque
ex
Elementis."
Quod
si
nutritionis
negatio
non
prohibet,
quin
ex
aliquibus
simus
constituti,
vt
ex
terra,
quam
non
iussit
nobis
edere
sed
serpentibus
creator:
neque
impedit
principia.
Num
vult
Censor
nos
forma
prima,
materia
prima
&
priuatione
nutriri,
quia
contendit
haec
esse
omnium
principia?
Ipse
potius
vivat
his
escis.
"Quibus
non
nutrimur,
iis
non
constamus:
Materia
prima,
forma
&
priuatione
non
nutrimur,
quia
sunt
entia
rationis,
non
sensus.
Materia
ergo
prima,
forma,
&
priuatione
non
constamus
&
ex
consequente
haec
non
sunt
principia
no¬
stra":
quod
contra
scholam
Censoriam
probandum
erat.
Chymica
principia,
quae
pro
medicamentis
&
ad
externos
vsus
factitantur,
non
debent
verti
in
nutrimenta:
quaedam
tamen
sunt
in
vsu
magno,
vt
butyrum,
oleum
oliuarum,
oleum
de
copra,
aqua
ar¬
dens,
quam
Schytae
bibunt
eum
medone
&
vino:
&
huiusmodi
multa
cum
oleas
edimus,
tria
principia
simul
nutriunt
perinde
ac
cum
bibimus
vinum.
Famem
thorexis
sanat.
"Principium
debet
esse
analogum
principiato
Sal
non
est
analogus:
Non
ergo
est
principium.
Minor
probatur:
quia
calidi
innati
&
humidi
primigenij
temperamento
intemperatus
existens
non
respondet:
Et
hoc
patet,
quia
sales
Chymici
retinent
adustionem,
&
fiunt
ex
materia
siccissima."
Tirones
Chymici
respondent
primum
ad
maiorem,
quod
vera
sit
tunc,
cum
principia
sunt
in
mi¬
stos,
vtpote
ad
vnam
temperiem
redacta
mutuis
actionibus
&
passionibus,
ante
quas
erant
extra
illam
analogiam
actu,
sed
tantùm
poterunt
fieri
aequalia.
Minor
vera
est
de
sale
nondum
misto,
vel
ex
mistura
segregato
per
corruptionem:
non
vera
de
eo,
qui
in
mistione
continetur:
vi
sal,
qui
est
in
carne
Censoris
sana,
bene
debet
esse
proportionatus
car¬
ni:
At
haec
nec
erat
ante
mistionem,
nec
post
eam:
Et
tamen
non
est
consequens,
quod
sal
non
possit
es¬
se
principium
carnis.
Sumendus
autem
sal
est
non
in
genere,
sed
in
specie
qualibet.
Quilibet
in
misto
suo
est
siue
proportionatus,
licet
nec
mihi,
nec
tibi.
Calidum
Leoni
temperatum,
cicutae
est
intempe¬
ratum.
Probationes
assumpti
fabulam
narrant
de
salibus
iam
artem
passis,
nec
amplius
naturae,
singula¬
ritatem
obtinentibus:
quo
modo
negare
potes
etiam
elementis,
&
humoribus
nos
constare.
Nam
o¬
mne
eiusmodi
initio
fuit
dissimile
&
aequiuocum:
fitque
rursus
tale
post
resolutionem
interueniente
morte,
maxime
si
corruptio
violenta
dissoluit.
Si
non
respondet
sal
temperamento
innati
calidi
&
hu¬
midi
ante
mistionem,
at
cum
immittatur
misceturque
cum
sociis
suis,
seu
potius
assimilatur,
discit
re¬
spondere
&
fit
ex
non
analogo
analogus.
Vi
naturae
immutatricis.
Habet
se
etiam
aliter
in
potentia,
aliter
actu.
Fieri
ex
materia
siccissima
non
impedit
temperamentum,
quod
non
est
vnius
partis,
sed
o¬
mnium
simul,
nisi
eodem
argumento
ignem
&
terram
velis
nobis
adimere.
Adustio
si
qua
manet,
ab
arte
vel
etiam
naturae
violentia
accessit.
Sed
haec
non
negat
substantiam
principii:
verùm
tantùm
qua¬
litatem,
quod
sal
sit
aliter
affectus
post
resolutionem,
quam
erat
in
mistura.
Si
Censor
principia
Phy¬
sica
didicisset,
num
ita
aniliter
nugaretur,
&
tamen
eruditissimae
scholae
nomine
gloriaretur?
"XVIII.
Si
praestat
delicias
peripateticas
didicisse,
quam
principiis
fauere
tartareis:
Chymicorum
principia
sunt
abijcienda.
Prius
est:
quia
praestat
scire
Teo
regulae
illam
materiae
primae,
&
quomodo
hujus
merito
omnia
fiunt
ex
omnibus
omniaque
in
omnia
transmutantur.
Ergo
&
posterius."
Negatur
connexio,
quia
nulla
est
consequentis
ex
antecedente
consecutio.
Minor
primum
ex¬
plicanda
est:
nempe
si
deliciae
illae
peripateticae
sunt
veritates,
ex
quibus
vera
scientia,
verusque
animi
pastus
&
oblectamentum
possit
existere:
Tartarea
autem
principia
non
inuidiose
sic
appellentur,
sed
vere
sint
infernalia
&
diabolica.
Probatio
postea
minoris,
non
plus
pollicetur
delectationis,
quàm
Ba¬
trachomyomachia
Homeri,
aut
narratio
Chymenes
4.
Georg.
inter
sorores
nymphas
de
Martis
dolis,
&
Vulcani
inani
cura,
amoribusque
diuum
iam
inde
à
primo
chao.
"Si
nullibi
est
illa
prima
materia,
nisi
tantum
in
ratione,
qua
sola
est
comprehensibilis,
non
potest
inde
vlla
existere
nec
generatio,
nec
corruptio
omnium
in
omnia
&
ex
omnibus
physiia.
Sed
nullibi
est,
Ergo
etc."
Et
quis
vnquam
vidit
vel
expertus
est
ex
illo
generalissimo
princi¬
pio,
quod
etiam
chaos
antiquum
(um
ullum
fuit)
complectitur,
fieri
omnia,
&
in
illud
recidere,
vt
sic
ex
eo
re¬
2
Sal.
Cum
excremen¬
ta
tot
tanta¬
quo
à
natura
segregantur
nunc
haec
fue¬
runt
principia
mistorum
&
e¬
lementa,
an
a¬
liquid
aliud