55
contra
Alchymiam
latae.
generaretur
venieretque
etiam
in
vltima
mundi
indiuidua,
naturalem
procreationem
per
semen
in¬
stituit,
quod
cum
mistum
sit,
&
potentiam
habeat
ad
procreationem
similis
misti,
secum
habet
prin¬
cipiorum
Chymicorum
facultatem,
adeo
vt
iam
in
hac
carne
possim
dicere
factam
esse
compositionem
simul
&
generationem,
quanquam
ratione
diuersa.
Radicem
in
semine
habent
principia.
In
ea
simul
succrescunt
&
maturantur,
fitque
eadem
opera,
&
naturae
motu
mistum,
qua
mistum,
&
generatum
qua
generatum.
Nam
dum
ex
semine
fit,
simul
augescit
nutrimento
accepto
quod
necesse
est
ire
in
substantiam
nutriti:
quod
licet
aliter
peragatur,
crassa
tamen
minerua
potest
dici
appositio,
&
compo¬
sitio
per
agglutinationem
concretionem,
alterationem
&
omnino
transmutationem
in
substantiam,
in
qua
non
vnum
principium
sed
omnia
simul
crescunt.
Probatio
minoris
futili
Elencho
aequiuoci
fallit.
Quomodo
Chymici
componant,
iam
est
dictum.
Sed
quomodo
quaeso
Aristotelici
sua
faciunt
mista?
Quomodo
Galenici?
An
non
ex
actu
separatis?
Si
hi
sunt
immunes
ab
errore,
cur
accusan¬
tur
Chymici?
Sed
Phantasia
quaedam
puerilis
est,
cùm
mistionis
rationem
expediunt
Physici;
puta¬
re
perinde
fieri,
ac
si
casulam
aedificaret
pusio
ex
foliis
chartaceis.
Differt
compositio
naturae
ab
arti¬
ficiali:
Et
non
vt
Daedalus
fabricauit
statuas,
ita
natura
primum
elementa
colligit,
postea
iungit,
vt
fi¬
ant
similaria:
hinc
dissimilaria
compingit.
Qui
modus
est
naturae,
idem
&
Chymicorum,
cum
de
na¬
tura
disserunt.
Aliud
autem
est,
cum
ipsi
sua
elixyria
componunt,
&
Medici
vnguenta
ex
variis
faciunt.
Cùm
itaque
in
natura
simul
sit
generatio
&
compositio,
apud
Chymicos
quoque
de
natura
disserentes
est:
Nec
obstat
nobis
vocabulum
compositionis
pro
mistione
acceptum.
Ait
Censor,
solam
natu¬
ram
generare.
An
ergo
non
componit?
Quid
ergò
facit,
cum
mista
imperfecta
producit,
cumque
tanta
varietate
substantiarum
exhibet
mineralia,
&
arbores,
animaliaque
adeo
diuersis
membris
ex¬
ornat?
Quid
est
apud
Galenicos
vitium
in
compositione?
Deinde
sit
quidem
opus
generationis
v¬VideI.
Gen¬
niuocae
solius
naturae
principaliter:
At
cum
ars
iuuet
naturam;
nonnihil
etiam
ad
hanc
redit.
Fortas.
18.
ex
ele¬
se
ars
corrumpere
poterit:
vt
comburere
ligna
&
cineres
facere.
Corruptio
vnius
est
alterius
genera¬
tio
generabit
ergo:
At
naturae
praesidio:
At,
inquam,
suo
auxilio,
&
communis
operis
societate,
Tanto
ergo
conatu
Censor
noster
non
nos,
sed
seipsum
confutauit:
&
forte
iubendus
est
euertere
quisqui
lias
sub
scabellis
scholae
suae,
num
in
illis
inuenire
possit,
quod
pridem
de
cathedra
proiecit
sparsitque
Fernelius
&
alii
eruditissimi
Parisienses.
XX.
Si
principia
generationis
secerni
possunt
arte,
nata
sunt
concretione,
non
mistione,
etc.
Num
hoc
quoque
pla¬
cet
scholae
eruditissimae?
Assumat
pusio:
Elementa,
quae
Aristoteli
item
appellantur
principia,
possunt
secerni
arte:
&
quidem
ipse
philosophus
facit
separabilia,
&
omnino
est
vulgatum
axioma
de
corru¬
ptione
mistorum
in
partes
mistionis.
Quod
autem
ars
possit
id
per
artificiosam
putrefactionem,
&
combustionem,
notissimę
est
praxeos.
Consequens
ergo
est
Elementa
esse
nata
concretione,
non
mi¬
stione,
(volebat
dicere,
mistum
ex
principiis
factum
esse
coalitione
&
concretione
principiorum;
non
mistione)
assistentiaque
potius,
quam
eo
modo,
quem
physici
proponunt.
Ita
confirmabitur
congrega¬
tio
per
amicitiam
Empedoclis,
&
segregatio
per
litem,
qualis
fit
igni
comburente,
cuius
est
congregare
tex
40.
41.
homogenea,
heterogenea
separare.
2.
de
ortu
tex.
46.
vt
dilucidius
appareat
veritas,
in
formam
compin¬
gamus
rationem
Censoris.
"Si
principia
Chymica
(quae
dicuntur
esse
generationis:
sed
cum
mistione
simul)
arte
possunt
ex
mistis
se¬
cerni,
aut
mista
non
sunt
mista,
aut
principia
ista
conficta
temere.
Atqui
secerni
possunt,
vt
ajunt
Chymici,
arte.
Ergo.
Connexum
probatur:
Quia
quae
secerni
arte
possunt,
confusa
sunt,
&
apposita:
vnde
cramata
appellanda
sunt,
vel
compages
ea,
quae
dicuntur
mista,
cùm
sic
mistum
reuera
non
sit
mistum.
Quae
vero
mista
sunt
proprie,
ea
non
pos¬
sunt
separari,
nisi
à
natura."
Negamus
maiorem,
&
ad
probationem
dieimus,
quod
sit
falsa.
Nam
ars
secernit
etiam
naturali¬
ter
mista
nempe
adminiculis
naturę
vsa.
Itaque
in
hoc
sophisticatur
Censor,
quod
primordia
separa¬
tionis
non
recte
allegauit:
quandoquidem
vel
ars
per
se
sola
agit,
vel
sola
natura,
vel
altera
cum
socie¬
tate
alterius.
Natura
soluit
sua
opera,
&
artificialia:
Ars
item
sua
&
naturalia.
Itaque
&
quędàm
sunt
com¬
munia:
Imo
in
quibusdam
ars
naturam
superat
operis
praestantia.
Lac
in
caseum,
serum,
&
butyrum
na¬
tura
non
potest
sua
putredine
secernere.
Artis
est
opus.
Herbam
putredine
corrumpere
potest
natura:
sed
ars
seruatis
partibus
melius:
Exoranda
autem
natura
est,
vt
nobis
condonet
audaciam
sic
loquendi.
Nam
ea
per
se
non
est
author
destructionis,
neque
huius
principium:
sed
generationis:
Melius
enim
est
esse,
quam
non
esse:
&
natura
apperit
conseruationem
sui:
non
destruitur
nisi
violente
à
natura
alia,
idque
vi¬
tio
priuationis
in
materia
malefici
istius
principii
iuxta
Censorem.
Multa
a.
fieri
ope
naturae,
quae
ad
ar¬
tem
referantur,
quid
opus
est
dicere,
cum
disputet
Medicus?
Natura
sanat.
Sanat
&
arte
Medicus.
XXI.
Aliud
est
Aristotelicum:
aliud
Chymicum
principium.
Illud
rationale
&
in
corporeum
&
insensi¬
bile:
Hoc
corporeum
&
sensibile.
Sed
&
vt
illud
est
primum
in
suo
genere:
ita
hoc
in
suo.
Quocirca
mi¬
norem
pronunciamus
esse
falsam
&
sophisma
inesse
voci
PRIMA.
Eadem
responsione
absoluitur
&
vicesimum
secundum:
&
notatur
inconstantia
Censoris
suprà
argumento
decimo
quarto.
XXIII.
Elementa
sunt
principia
mistorum;
&
fiunt
ex
mutuis.
Imo
nisi
hoc
esset,
non
possent
ex
eis
fieri
carnes
ligna
&
similia.
2.
Gen.
an.
I.
Mas
&
foemina
principia
sunt
generationis.
Semen
tale
est
mo¬
tumque
habet,
&
principium
tale,
etc.
2.
Gen.
an.
5.
cor
principium.
Item
cap.
6.
de
principiorum
diuersita¬
te,
vbi
generabilibus
plura
tribuuntur
principia
ne
forte
hic
abhorreas
Chymica.
3.
Gen.
an.
2.
principium
in
ouo
&
seminis,
&c.
Semen
est
principium
&
efficiens
rei,
quae
gignitur
1.
par.
an.
I.
At
est
mistum.
De
elementis
quoque
Aristoteles
pronunciat
compositionem.
Quocirca
neque
mistio
neque
compositio
prohibet
prin¬
cipii
rationem.
Notandum
a.
Aristotelem
de
mistis
diuerso
modo
loqui,
respicientem
modo
ad
compo¬
sitionem,
modo
ad
generationem
ex
semine:
2.
de
Gen.
an.
cap.
4.
latinis
&
alibi,
maxime
in
3.
Gen.
an.
vlt.
4.
mete¬
Ff
3
Vide
I.
Gen.
an.
18.
ex
ele¬
mentis
fue¬
rint
simila¬
res:
num
ex
compositione.
2.
de
ortu
tex.
40.
41.