57
contra
Alchymiam
latae.
Falsum
est,
quod
Alchymia
habeat
prauum
dogma
de
principiis,
vt
iam
patuit.
Falsum,
quod
con¬
clusiones
falsas,
vt
eadem
opera
demonstratum.
3.
Formas
Physicas
separari
à
materia,
in
auribus
Parisiensium
absurde
sonat;
sed
recte
intellectum,
absurdum
non
est.
Chymici
si
formalia
arcana
vocant
&
formas,
more
artis
suae
vocant,
relinquentes
Peripateticis
suas
locutiones.
Quid
Paracelsici
hic
fingant,
nihil
attinet
confutare.
An
autem
insolita
il¬
la
locutio
est
Aristoteli?
Vtinam
vere
scripsisset
Censor,
sibi
tam
notum
esse
Aristotelem,
quàm
Quer¬
cetano
suam
domum.
Ignem
separari
ex
misto,
Aristotelico
dogmate
quis
est
in
Peripateticis,
qui
igno¬
ret?
At
quid
ignis?
In
2.
de
ortu,
cap.
8.
tex.
50.
inquit
Philosophus:
"Quoniam
autem
est
nutrimentum
quidem
materiae,
quod
autem
nutritur
comprehensum
cum
materia,
forma,
&
species:
rationabile
iam
solum
simplicium
cor¬
porum
nutriri
ignem
omnium
ex
se
inuicem
generatorum:
quemadmodum
&
PRIORES
dicunt.
Solus
enim
est,
&
maxime
ipsius
FORMAE
ignis,
quia
natus
est
ferri
ad
terminum,
vnumquodque
autem
natum
est
ad
suam
ipsius
ferri
regionem.
Forma
autem
&
species
omnium
in
terminis."
Ignis
idem
ob
eam
causam
negatur
proprium
ha¬
bere
subiectum,
quia
sensu
notatur
esse
semper
in
alio
corpore,
aëre,
fumo,
terra,
vt
scriptum
est,
3.
Gen.
an.
II.
Aiunt
sub
Lunam
quaeri
debere.
Sed
quis
ascendit
eo?
Censor
lucidum
requirit.
Vbi
lucet
puro
coelo?
Quod
ascendit
ex
flamma,
spiritus
feruens
est.
Hic
ergo
materia
ignis.
Alibi
in
comparatione
elementorum,
id
forma
est
respectu
caeterorum,
quod
nobilius,
actiuius,
calidius.
Si
iam
Chymici
suas
essentias
in
relatione
ad
vanam
pigramque
recrementorum
materiam
vocant
formas,
num
vsque
ad¬
eo
à
vero
aberrant?
Nota
argumentum
ex
Censore:
"Succus
plantarum
est
earum
anima,
quae
est
forma.
Succus
separatur.
Er¬
gò
anima
&
forma
separatur."
Hoc
Aristotelicus
dicit
in
schola
Parisiense,
&
adhuc
haeret
in
illo
colle¬
gio?
Contra
Gramanum
in
eodem
argumento
actum
est,
sed
longe
aliter.
Neque
enim
permittere
no¬
bis
possunt
Paracellicae
istae
sordes,
vt
parabolicas
aut
modificatas
istas
formas
&
animas
nominemus,
sed
contendunt
per
essentiam
καὶ
κυρίως
esse;
atque
ideo
nostra
explodunt.
Contra
futilitatem
hanc
ali¬
ter
sumere
oportet
arma,
quam
contra
Quercetanum
Doctorem
Medicum
Regium,
qui
licet
loqua¬
tur
cum
Seuerino
&
Paracelso,
vbi
tamen
arbitramur,
non
sentit
à
nostra
explicatione
diuersum,
nec
probat
Gramani
vesaniam.
Quid
aliud
famuli
isti
antiquarum
absurditatum,
&
deliriorum
mancipia
quaerunt,
quàm
vt
Academiae
sapientesque
inter
sordes
&
quisquilias
somniorum
ethnicorum
computrescant,
nec
aspi¬
rent
ad
aliquid
verius
&
solertius?
"Ita
nimirum
statuerunt
nostri
proaui".
Lingite
ergo,
&
sputa
horum
&
pariter
desipite.
4.
Etiam
id,
quod
generatione
vel
mutatione
alia
prodit
ex
misto,
vel
materia
secerni
recte
dici¬
tur,
estque
illa
locutio
non
inaudita
peripato.
Quod
vero
chymice
elicitur,
praeditum
his
proprietati¬
bus
&
conditionibus,
quae
sunt
in
essentiis
chymicis,
non
omnia
dici
possunt
destructione
nasci,
nisi
placet
λογμαχεῖν:
Destruitur
quidem
oliua,
cum
oleum
exprimendo
segregatur:
sed
nulla
pars
mate¬
riae
in
ea.
Ita
Galenus
de
omni
succo
&
metallis
statuit
longe
versus,
quàm
Censor,
qui
in
publico
insa¬
niuit
potius,
quàm
docuit.
Tales
destructiones
non
infamant
artem
nostram,
vt
neque
pharmacopoeia,
culinaria,
&
similes
artes
inde
contrahunt
ignominiam:
vere
autem
sunt
separationes
aut
generatio¬
nes
quaedam
5.
De
qualitatibus
elementaribus
nihil
diuersi
docent
etiam
Paracelsici
à
peripato.
Relinquunt
enim
eas
elementis.
Formales
autem
quaerunt
in
essentiis.
An
non
hoc
etiam
Galenismus
&
Peripatus
docet?
Perperam
tamen
Paracelsitae
faciunt,
dum
nihil
elementi
&
elementarium
qualitatum
aut
mi¬
sturae
in
essentiis
agnoscunt,
quanquam
Seuerinus
in
hoc
dogmate
fuerit
modestior.
6.
Humores
quatuor
naturam
secernere,
siue
per
se,
siue
interuentu
transmutationis,
absurdum
non
est.
Iam
pridem
in
viuentibus
positi
sunt
sanguines.
Censor
succos
vocat
animas
plantarum.
Si
di¬
ceremus
separari
animas,
coelum
terrae
misceremus.
At
Censore
loquente,
nihil
sit
monstri.
Tamne
de¬
licate
amamus
nostra?
Galenicorum
decreto
natura
in
nutritione
sepatat
excrementa.
Quid
interest
dicere,
succum
segregari,
an
feces?
Ex
materiae
potentia
fiunt
humores
intra
nos.
Scelusne
est
dicere,
ex
variis
materiae
partibus,
quae
certe
inerant
materiae,
fieri
varios
succos,
&
non
quidem
ea
forma
exi¬
re,
qua
inerant,
sed
forma
transmutationis?
Finge
aurum
inesse
venae:
non
autem
secerni
ea
specie
&
colore,
qua
inexistebat,
sed
alia,
quam
potentia
habebat,
vt
ita
occulta
fiant
manifesta:
num
hoc
no¬
uum
prodigium
est
philosophorum?
Nempe
loquendum
vt
multi,
sentiendum
vt
pauci,
quod
est
egregium
apophthegma
Censoris.
Quid
nocet
locutio,
si
res
est
sana?
Quis
vero
est
ille
Chymicus,
qui
philosophiam
definit
plene
&
essentialiter
lapidis
fabrica?
Nos
Philosophiae
dicimus,
totam
Alchymiam,
in
qua
occulta
manifestantur,
&
magni
magisterii
arcana
tractantur,
esse
partem
professionis
Philosophorum,
&
non
pertinere
ad
sordida
illiberaliaque
artificia,
sed
esse
in
censu
&
possessione
ingenuorum,
Regum,
sapientum,
qui
honorificus
titulus
non
natus
ei
est
nuper,
sed
ante
Mesuem,
Rhasen,
Bulcasin,
&
fors
etiam
Hermetem.
Tanto
magis
vos
magni
supercilii
philo¬
sophi
debebatis
hanc
artem
amplecti,
tantoque
studiosius
exercere,
quia
est
ornamentum,
&
quasi
mi¬
raculum
philosophiae,
non
circa
cortices
haerens,
sed
in
interiora
penetrans,
&
abdita
in
lucem
produ¬
cens.
Nunc
cum
vobis
placeant
putamina,
sordeant
nuclei,
manete
sane
qui
estis,
&
siliquis
vestris
ab¬
unde
fruimini.
Gloriamini
tamen
oleo
philosophorum
in
vestris
antidotariis,
nec
potestis
esse
sine
aquis,
oleis
extractis,
elixyriis.
Alioquin
mancam
nostris
temporibus
plane
haberetis
tam
physicam,
quàm
medicinam,
&
rideremini
à
Principum
vestrorum
sufflonibus.
Cur
contemnitis
eam
artem,
ex
qua
magnum
dignitati
&
gloriae
vestrae
accessit
tum
emolumentum,
tum
ornamentum?
Particulas
quas¬
dam
&
micas
sequimini,
sed
obiter,
vt
&
ipsi
videamini
nonnihil
de
philosophia
chymica
scire,
sed
quam
famulis
officinarum
destinatis,
longo
passu
lactucis
vestris
praelatis.
Nos
ex
lege
iustitiae
vnicui¬
que
suum
tribuimus,
&
nec
Galenica
praeclara
contemnimus,
nec
chymica
non
commendamus.
Idem
Ff
4
Philosophiae
definitio.