Ridiculum,
&
plus,
quam
anile
obie¬
ctum,
de
vi¬
ta
destructa.
Calor
nati¬
tius.
Calor
tem¬
peratus
est
respectu
no¬
strûm
ad
nutriendum.
vel
medican¬
dum:
aut
re¬
spectu
rei,
cuius
est
primum.
Sales
&
olea.
Chymici
an
Medici.
Parisiensis
scholae
argu¬
mentis
disci¬
mus
ex
Me¬
dicis
facere
non
Medi¬
cos.
Separatio
chymica.
Corruptio
chymicorum.
Examen
sententiae
Parisiensis
scholae
7.
Pag.
64.
antiturque
&
54.
disc.
Accusantur
chymici,
quod
vita
destruant
viuentia,
atque
adeo
forma¬
propria.
Sed
Censorem
furcillis
refutent
coqui,
suisque
falcibus
foeniseci
&
laniones
&
caetera
turba,
Quis
vorat
viua
animalia?
Quis
plantas
viuas?
Ita
fieri
si
decet,
cur
probro
datur?
Cum
tu
in
pharma¬
ta
destructa.
copoeia
componis,
coquis,
infundis,
exprimis,
&
alia
facis,
num
viuas
rebus
viuis
relinquis
formas:
Quid
hoc
obiecto
anilius?
Quid
vesanius?
Belle
refutas
Chymicos.
8.
"Natiuus
calor
est
temperatus,
vos
efficitis
intemperatum".
Mendacium
quidem
hoc
est.
Nam
qualis
per
se
inest,
ita
eum
in
plaerisque
relinquimus.
Ex
accidente
quid
fiat,
non
moramur,
modo
Chymiater
sci¬
te
prudenterque
adhibeat
factum.
Sed
cum
temperamentum
in
hac
disputatione
referatur
ad
homi¬
nem,
de
cuius
medicina
agitur,
num
vsque
adeo
temperatus
est
calor
cantharidum,
leporis
marini,
eu¬
phorbii,
thapsiae,
&
aliorum
tertio
vel
quarto
gradu
calidorum?
Haec
autem
quis
miscuit,
nisi
natura?
Quid
agunt
Galenici,
cum
calces,
cineres,
sales
efficiunt?
Quid
cum
compositiones
causticas?
Non
est
hoc
crimen,
nisi
commune.
Si
vitium
est,
cur
taces
de
virtute,
qua
intemperata
ad
temperiem
adduci¬
mus?
Quomodo
vero
tu
magnos
excessus
in
corpore
morbido
curares,
si
non
haberes
intemperata?
Nosti
illud:
"Contrarium
contrario:
Extrema
extremis".
Ideo
&
Galenus
febricitanti
aliquando
frigidam
praebet,
quam
certe
non
temperauit
natura.
9.
Aliud
vituperium:
"Sales
&
olea
non
secernitis,
ac
si
actu
inessent,
sed
efficitis:
vos
resoluitis,
non
natura."
Pag.
64
antiturque
&
64.
apol.
Hipp.
alibique
saepe.
Quid
tum,
inquam,
postea?
Non
fit
nisi
determinatur
ex
determinato.
Num
vinum
erat
actu
in
vuis?
Non:
sed
succus
&
liquor
ille,
ex
quo
postea
vinum.
Num
cereuisia
actu
in
hordeo
&
lupula?
Neutiquam
vero.
Consule
&
coquos.
Non
itaque
est
iniu¬
ria
aut
probrum,
si
aliquid
boni
facimus,
natura
materiam
suppeditante.
Laus
est
artis
bene
vti
natura.
Veruntamen
non
semper
ex
potentia
in
actum
euocamus
id,
quod
manifestum
fit
expressionibus
suc¬
corum
&
oleorum;
item
extractionibus,
aliisque
multis.
Metallici
in
hoc
genere
praeclare
elaborant,
&
multa
salutaria
hominibus
procurant.
Agunt
autem
illi
institutis
Alchymiae.
10.
"Cum
medicus
sit
seruator
naturae"
(inquit
Censor)
"vos
autem
mixta
sua
natura
priuetis,
cur
vos
appellem
Medicos?"
Quid
est
delirare,
si
hoc
non
est?
"Medicus
seruare
naturam
studet":
Sed
quam?
"Humanam".
Chymi¬
cus
quam
destruit?
Integritatem
&
capsulas
mistorum,
seu
sepulchra,
vt
inde
protrahat
essentiam.
Quorsum?
Vt
inter
alios
fines
Medico
seu
Chymiatro
praeparet
instrumentum
seruandae
naturae
ido¬
neum,
tanquam
pharmacopoeus.
Cur
Pharmaceuticen
&
Diaeteticam
&
Chirurgicen
in
medicina
to¬
leratis,
si
is,
qui
destruit
naturam
aliarum
rerum,
vt
seruetur
humana,
Medicus
esse
non
potest?
Quà
vero
dementia
est,
diuerso
subiecto
studiorum
inducere
quatuor
terminos?
Fiat
syllogismus:
Medicus
est
seruator
naturae
humanae.
Chymicus
destruit
non
naturam
humanam,
sed
aliarum
rerum,
vt
oleris.
Ergo
Chymicus
non
est
Medicus.
O
argutum
Censorem,
&
in
Logicis
peritum
artificem!
Quid
si
Medicus
seruandae
naturae
cau¬
sa
cogeretur
aliquid
destruere
etiam
in
ipso
homine,
vt
praecidere
pedem
gangraena
correptum?
Sed
tamen
vera
est
conclusio,
quanquam
syllogismi
quatuor
terminorum.
Chymicus
enim,
qua
talis,
seu
καθ'
αυτο
non
est
Medicus.
Chymiater
autem
Medicus,
quia
medicinam
chymicam
tenet
&
exercet,
Non
intelligit
bonus
ille
Censor,
quid
Medicus,
&
quid
Chymicus,
confunditque
diuersorum
studio¬
rùm
fines.
Ex
eodem
fundamento
porro
etiam
sic
argumentemur:
"Qui
mistorum
naturam
(vti
integre
ea
in
natura
inueniuntur)
non
seruat,
sed
destruit,
non
est
Medicus,
nec
eius
functio
potest
esse
medica,
Fernelius,
Syluius,
Hollerius,
&c.
mistorum
naturam
non
seruarunt,
sed
destruxerunt,
nempe
in
de¬
stillationibus
aquarùm,
&
oleorum,
&c.
Galenus
quoque
multis
compositionibus,
combustioni¬
bus,
coctionibus,
infusionibus,
expressionibus
etc.
non
seruauit
etc.
Hi
ergo
omnes
non
fuerunt
Medici,
nec
functio
eorum
isthaec
potuis
medica
esse,
&
per
consequens,
Therapentica
falsum
habet
membrum
pharmaceuticen."
Propter
πάθος
axiomaticum
negationes
eueniunt;
aliàs
dianoea
recta.
Ita
vero
discimùs
ex
do¬
ctissima
omnium
scholarum,
omnes
Medicos
transmutare
in
non
Medicos:
quod
est
opus
longe
pro¬
digiosius
vlla
chrysopoeia.
Sed
contra
se
habet.
Verus
enim
Medicus
est,
qui
bene
medetur,
&
sanita¬
tis
humanae
causa
alias
naturas
artificiose
destruit,
non
quia
inimicus
erat
creaturarum,
sed
quia
Deus
ipse
his
finibus
eas
destinauit;
&
multa
etiam
temere
corrumpuntur
putredine,
incendiis,
discessu.
Solis,
frigore,
&
aliis
causis,
absque
vllius
hominis
ope;
&
tamen
inde
non
vituperamus
neque
Deum,
neque
naturam.
II.
Contra
separationem
chymicam
pag.
62.
64.
apol.
Hipp.
&
alibi,
multa
loquitur.
Intet
alia
&
haec:
"Hippocrates
&
Aristoteles
interitum
simplicem
appellant
resolutionem
rei
cuiusque
in
sua
elementa.
Vnumquodque
enim
tum
dicitur
interire,
quando
abit
in
ea,
ex
quibus
primum
coaluit,
Ista
chymica
(in
tres
substantias)
dissolutio
est
ar¬
tificialis
rei
cuiusque
corruptio."
Primum
finge
ista
esse
vera,
quae
scribis.
At
nihil
officiunt
Chymicis,
qui
nec
simpliciter
(hoc
est,
ita,
vt
omnia
pessum
eant,
&
nihil
maneat
mixtum)
nec
vltimo
corrumpunt.
Deinde
non
aduer¬
santur
Aristoteli,
qui
saepe
ponit,
corruptionem
aut
alterum
facere,
aut
materiam.
Item,
calorem
con¬
sistere
(cum
suo
humido)
comprehensumque
in
aliud
mutari.
Et,
nihil
fieri
ex
toto,
siue
in
naturae,
siue
artis
operibus.
Galeno
quoque
placent
Chymici
in
4
simpl.
2.
quem
locum
tu
accuratius
inspice.
Hippocrates
in
lib.
de
natura
hom.
Secedere
singula
mistorum
in
suorum
ipsorummet
naturam
morien¬
te
homine
scribit:
Sed
simplicem
interitum
id
non
vocat,
cumque
prima
compositionis
ponat
cali¬
dum,
humidum,
frigidum,
siccum;
eaque
reuocet
ad
humores
quatuor,
qui
pereuntes
non
corrum¬
puntur