contra
Alchymiam
latae.
puntur
in
quoduis,
sed
in
determinatum;
&
chymici
tum
elementa
segregent,
tum
principia
sua
ele¬
mentorum
misturae
inclusa,
non
vsque
adeo
dissentient
ab
Hippocrate.
Insuper
cum
chymicus
in
hoc
opere
vtraque
via
vtatur,
naturali
&
violenta,
quicquid
facit,
non
sine
ductu
naturae
facit.
Culpare
ipsum
non
potes,
nisi
offensa
natura,
idque
ad
oculum
demonstrat
vsus
artis.
Aristoteles
interitum
diuidit,
vt
&
generationem,
in
simplicem,
&
secundum
quid,
quae
est
muta¬
tio
accidentium
saluo
subiecto.
Simplici
dicit,
vnius
corruptionem
esse
generationem
alterius,
quam
fine
artis
suae
quaerunt
quadamtenus
Medici,
&
sic
potius
accidentaliter
corrumpunt,
per
se
vero
&
primum
generationem
instituunt.
Generatio
&
corruptio
coincidunt,
sed
diuerso
respectu
magis
il¬
la,
quàm
haec
in
medicina
instituitur,
&
magis
particularis,
quàm
vniuersalis.
Si
vrges
putredine
Aristotelica,
&
violenta
corruptione
producta;
respondemus,
fingi
ita
in
pe
Arist.
ripato,
at
doceri
ad
sensum
non
posse.
Qualis
est
generatio
mistorum,
talis
&
resolutio.
Sed
generatio?
Ae
gen.
an¬
perfectorum
non
fit
iam
coëuntibus
elementis
α
ααe,
sed
per
seminium
pridem
verbo
omnipoten¬
tis
constitutum,
&
postea
naturaliter
propagatum.
In
eo
vero
est
essentialis
quaedam
perfectio,
&
par
tium
nobilium
ab
ignobilibus
distinctio,
quae
ab
elementis
naturali
mistione
sola
non
habent
orig¬
nem:
Quid
ni
ergo
dicamus
talem
fieri
resolutionem,
praesertim
experientia
rerum
nos
docente?
In
4.
meteor.
Aristoteles
non
dicit
resolui
omnia
in
elementa;
sed
sublato
termino
per
calorem
ambientis
in
putredine
humidi,
&
calorem
insitum
expirare,
subeunte
humido
alieno
&
frigido,
quibus
mate¬
riae
simul
designantur.
Chymici
illas
expirationes
studiose
colligunt,
&
Aristotelis
χαμαα
cum
aliena
humiditate
elementis
accensent;
collectas
expirationes
essentiae
nomine
vocant,
&
in
hac
inueniunt
totam
vim
rei.
Num
vsque
adeo
ab
Aristotele
tibi
videntur
alieni?
Ab
interpretibus
sinistris
potius,
quàm
à
mente
Aristotelis
discedunt
Chymici.
Vbi
autem
hic
interitus
simplex?
Num
solummodo
est
mistorum?
Imo
omnium
corruptibilium,
Ide
ortu,
text.
18.
Aliter
in
3.
generat.
animal.
cap.
II.
cali¬
dum
segregatum
(ne
Chymicis
succenseas
hoc
nomine,)
quia
naturale
consistere
facit
segregata.
Sed
Chymici
separant
etiam
opera
&
studio
inutilia,
calidumque
illud
essentiale
seorsim
capiunt.
Tria
principia
chymica
non
absurde
comprehendi
dixeris
his
Aristotelicis;
Generantur
in
terra
humoreque
ani
malia
&
plantae,
quoniam
humor
in
terra,
spiritus
in
humore,
calor
animalis
in
vniuerso
inest.
Terra
&
prior
hu¬
mor
duas
possunt
partes
referre;
sed
humor
posterior
connatus,
minimeque
ex
solo
elemento,
qui
est
cum
spiritu
&
calore,
potissima
est
essentia.
12.
De
magisterio
perlarum
&
auro
potabili
narrat
ex
Libauio
contra
Gramanum.
Sed
non
atten¬
dit,
sermonem
esse
de
eo
magisterio,
quod
fit
per
validissimum
ex
radice
acetum,
quod
radicatum
vo¬
cant,
&
auro
per
aquam
fortem
potabili,
quod
Chymici
reprebendunt
ipsi,
&
nebulonibus
Paracelsi¬
cis
probri
&
ignominiae
dare
solent.
Si
vtrumque
fit
debito
&
comprobato
sapientibus
modo,
nullo
modo
est
reprehendendum.
Praeterea
alia
ratio
est,
simpliciter
damnare
etiam
ista,
alia,
cum
respe¬
ctu
ad
medicinam.
Soluat
aliquis
Chymicus
aurum
aquis
regiis,
&
solutlone
potet
non
homines,
sed
sua
metallica,
ad
nullam
fraudem
composita,
non
fiet
culpae
reus.
Iniquum
est,
aliorum
authoritates
Libauius
praue
citare,
&
rem
simpliciter
damnare,
de
qua
longe
aliter
erat
institutus
sermo,
aliterque
iudicamale
citatus
tum.
Nos
magisterium
perlarum
vocamus
etiam
illum
liquorem,
quem
Cleopatra
in
certamine
cum?
Censore¬
Antonio
hausit,
quemque
Aesopi
filius,
Plin.
lib.
9.
cap.
35.
Horat.
2.
Serm.
Satyr.
3.
Similes
descriptiones
&
diluta
proponemus
in
Alchymia,
sua
dosi
minime
noxia,
nisi
velit
quis
rationem
excedere,
quomodo
perire
possit
vel
croco,
nuce
moschata,
vino,
pane,
&
similibus.
13.
Pag.
59.
Antarueti.
Mirum,
quod
Syluius
&
Fernelius
chymica
neque
purgantia,
neque
alterantia
suis
anti
Slui,
&
dotarijs
inseruerunt.
Contenti
fuerunt
ordinariis.
Cur
hoc,
nisi
quod
pluris
fecerunt
nostra?
Praeteritio
illa
arguit
Fornelius.
contemptum.
Haec
Censor
absque
rubore
scribere
potuit.
De
Syluio
quidem
dictum
est
supra
ex
commentario
Mesuae,
vbi
idiotas
vocat
illos
receptarum
fabros,
qui
olea
&
alia
chymica
praeclara
con¬
temnunt.
De
Fernelio
testatur
libro
methodi
4.
cap.
10.
vbi
praeceptis
instruit
destillatoriam
aquarum
&
oleorum.
Lib.
5.
cap.
21.
stillatitiis
vtitur
ad
epithemata
cordialia,
&
cardiaca
proponit
destillata.
Oleum
Terebinthinae
parat
arte
alchymistica,
eliciens
primum
aquam,
(quae
est
principium
mercuriale)
postea
oleum
lucidissimum,
&
aliud
flauum,
(quod
est
principium
sulphur
duplici
specie
aërea
&
ignea.)
Fex
in
fundo
restat,
colophoniae
nomine
veniens,
sed
cuius
resolutio
salem
praebere
potest,
Idem
oleum
benedictum,
quod
&
magisterii
perfecti,
describit.
Vnguentum
de
luthytide
species
quaedam
extractionis
est,
si
olei
forma
componatur.
Apochylismata
cap.
17.
lib.
4.
sunt
extracta.
Ita
multa
fiunt
chymica
infusione,
elixatione,
&
succorum
expressione,
cap.
II.
&
14.
Quid
diceret
Ferne¬
lius,
si
legeret,
scholam
damnantem
eos,
qui
integra
destruunt,
viuaque
sua
exuunt
forma,
vt
habeant
medicamina
saluti
hominum
conferentia?
14.
Pag.
24.
discursus,
nota
inuritur
Fernelio
&
aliis,
de
quibus
scribit,
quod
non
tantùm
abusum
viVitrum
an¬
tri
antimonii
damnauerint,
sed
VSVM
OMNINO.
At
reuera
in
externis
&
internis
maximum
potimonii.
test
afferre
adiumentum
id,
quod
bene
est
praeparatum,
&
dextre
adhibitum:
qualia
nemo
damnat,
ni¬
si
fatuus.
Cur
non
&
igni
interdicitis
hominibus?
Cur
non
vino?
Seuerinus
&
Quercetanus
cedunt
quidem
nonnihil
importunitati
Aduersariorum,
propter
abulum
agyrtarum:
sed
si
se
explicarent,
deprehenderentur,
non
simpliciter,
sed
relate
de
vitro
stibii
loqui.
15.
Cùm
triticum
in
farinam
&
panem
redigitur,
negat
tolli
substantiam,
quia
tantum
depure¬
tut.
Ridicule.
In
quam
multis
idem
faciunt
Chymici?
Sed
heus
tu,
num
tunc
non
perit
forma
vi¬
ui
in
potentia?
An
non
transmutatur
destructa
integri
natura?
Multa
secedunt
in
surfuribus;
mul¬
ta
auolant
pollinis
specie;
aliqua
expirant
inter
terendum.
Si
Diabolus
est
author
destructionum
integri,
Gg
Vide
Arist.
3
de
gen.
an.
II.
de
gene¬
ratione
ani¬
malium
&
plantarum.
Trium
prin¬
cipiorum
chymicorum
notae
apud
Aristotelem.
Magisterium
per¬
larum
&
aurum
po¬
tabile.
Libauius
male
citatus
a
Censore.
Syluius
&
Fernelius.
Vitrum
an¬
timonii.