contra
Alchymiam
latae.
21.
In
lapide
Lazuli
pag.
54.
haeret,
&
ne
concedat
spiritum
translatum
ex
eo
in
liquorem
esse,
ab¬
surdum
illud
repetit
de
vi
deposita
in
liquorem,
id
quod
fieri
non
potest
sine
subiecto.
Non
enim
trans¬
migrant
qualitates,
nisi
translato
simul
eo,
in
quo
sunt,
aut
non
depositione,
sed
per
alterationem
effe¬
cta
simili
virtute.
22.
In
magnete
confunditur
per
ligulas
ferreas
instrumentorum
nauticorum.
Deinde
gar¬
rit
de
irradiatione
sine
spiritu,
quam
ne
fingere
quidem,
quid
fit,
possis,
sine
re
lucida.
Confutat
autem
fabulae
huius
autorem
experientia
per
ignes,
&
contritionem.
De
hac
re
vero
alibi.
23.
Magis
paradoxum
est
de
odore
figmentum,
Scribit,
pugnatum
esse,
num
ab
odoratis
exhalet
quidam
spiritus,
an
sola
qualitas.
Quis
est
adeo
puer
in
physica,
vt
putet,
qualitates
solas
exhalare
pos¬
se?
Quid
enim
est
exhalare?
Sed
audiatur
argumentum:
"Omne
finitum
detractione
finiti
tandem
absumitur.
Integra
odorata
diu
manent,
seu
non
absumuntur.
Ergo."
Quid
concludendum?
An
non:
Ergo
integra
odorata
non
sunt
finita?
Apage
vero:
"Ergo
nullam
viden¬
tur
efflare
spiritualem
essentiam",
quasi
ex
hoc
principio
collectum
esset:
"Si
efflarent,
absumerentur.
At
non
ab¬
sumuntur".
Ergo.
Maioris
ratio:
"Quia
finitum
detractione
finiti
consumitur".
Sed
delirat,
qui
non
sentit
&
intelligit,
violas
&
caetera
odorata,
etiam
Moschum
&
Ambram
perdere
tandem
odores.
Quòd
au¬
tem
quaedam
eos
diu
retineant,
causa
est
tenacitas,
vt
in
succino,
vel
spirituum
valida
addensatio,
&
ma¬
gna
copia
in
mole
parua,
ita
vt
diu
possint
halare.
Sed
&
custodia
&
remotio
ab
iniuriis,
vt
aëris,
ignis,
&
aliorum,
facit,
vt
longo
tempore
oleant.
Minor
enim
est
deperditio.
Si
Aristoteles
&
Galenus
non
iacerent
sub
scholae
scamnis,
litem
hanc
pridem
sustulissent.
Cap.
5.
de
sensu
narrantur
omnes
deferri
ad
odorem,
alii
tanquam
euaporationem,
alii
exhalationem,
alii
vtraque.
Aristoteles
in
aere
&
aqua
com¬
muniter
ponit,
&
cum
saporibus
comparat.
In
his
propagantur
vel
alteratione,
vel
vnà
translato
ali¬
quo
subiecto,
veluti
spirituali,
vel
succulento.
Vtplurimum
autem
odores
in
spiritu
valent.
Itaque
&
cùm
eo
attrahuntur,
&
cum
spiritu
odorati
desinunt
odores;
cum
eodem
transferuntur,
vti
indicat
adustio,
destillatio,
halatio.
De
piscibus,
quo
solo
argumento
Aristoteles
aquam
apprehendit,
dubitatio
tanta
est,
vt
falsum
potius
argumentum
videatur,
quàm
verum.
Vbi
nihil
expirat,
ibi
nullus
odor;
vbi
vero
expiratio
est,
ibi
&
odor
aliquis,
si
quidem
adest
passio
à
sapido.
Galenus
expresse
scribit
lib.
4.
simpl.
21.
odorabilium
esse
vaporosam
substantiam,
&
ea,
quae
à
corporibus
defluunt,
aeri
ambienti
permista,
&
in
cerebrum
per
narium
inspirationem
delata,
sensum
moueres
Aristoteles
in
problematibus
sect.
12.
probl.
10
proponit
quidem
quaestionem,
sed
hac
potius
inclinat
à
sensu
aliquid
venire
ad
odorata,
sicut
putant
ab
oculo
ad
visibilia.
Verum
haec
opinio
inepta
est,
loquiturque
idem
aliis
problematibus
longe
secus.
Vide
fect.
13.
probl.
5.
24.
Pag.
70.
disc.
"Plantae
&
animalia
eorumque
partes
vix
vnquam
veniunt
in
vsum
medendi,
quandiu
viuunt,
&
ab
anima
reguntur."
Si
hoc
ita
est,
cur
probro
dabas
chymicis,
quod
destruerent
formas
viuentium?
An
autem
vix
vnquam
veniant
in
vsum
viua,
docebunt
te
historiae
Galeni
de
suffocatis
in
vino
viperis
contrà
lepram:
docebunt
catuli,
feles,
anates,
columbae,
&c.
applicatae
bubonibus
&
ventribus:
doce¬
bunt
ranae,
&
araneae
viuae
alligatae
vel
appensae,
&
huiusmodi
multa,
quae
non
tantum
Plinius
annota¬
uit,
sed
&
hodie
aliquando
praecipiuntur
fieri.
De
herbis,
quas
depascuntur
viuas
animalia,
non
est
vt
dicamus,
vti
neque
de
viuis
deglutitis
bestiis;
siue
famis,
siue
medicinae
causa,
quale
quid
narrant
de
vr¬
so
vorante
formicas,
de
canibus
se
gramine
purgantibus,
&
aliis.
Homines
certe
saepe
vinos
ab
arbò.
ribus
decerptos
fructus
vtriusque
scopi
causa
comedunt,
&
baccas
ex
herbis
lectas
etiam
dentibus
ab
eis
auellunt
adhuc
viuis,
vt
notum
est
de
rubo
Idaeo,
moris
celsi,
myrtillis,
fragis,
&c.
Quid
interest
lactucae
hortensis
integros
cum
radicibus
&
foliis
coliculos
repurgatos,
acetoque
perfusos
sumere;
an
recisos,
&
adhuc
crudos
sine
radicibus
mensis
inferre?
Nos
saepe
decerptam
oxalin,
trifolium
ace¬
tosum,
&
alià
sitis
causa
comedimus,
id
quod
etiam
in
morbida
siti
euenire
potest.
Non
est
ex
medi¬
cina
exturbanda
sympathia
&
antipathia
inter
viua,
vti
nec
calor,
&
aliae
proprietates,
quae
in
viuen¬
tibus
potius
valent,
quàm
in
defunctis,
Lac
quidem
non
viuit,
sed
tamen
sugere
id
hecticos
ex
vberi¬
bus
iduencularum,
quarum
nonnunquam
etiam
calore
&
accubitu
fruuntur,
non
est
inutile,
vt
sic
vnà
prosint
viuae,
quod
non
poterant
defunctae.
In
vsu
medendi
sunt
&
operae,
quae
homini
praestantur
ab
hominibus.
Censor
designatus
circumspectius
censere
debebat,
praesertim
in
disputatione
acri,
qua
principia
artis
chymicae
vult
subruere,
vbi
minime
valet
oscitantia,
semelque
amissum
argumentum
non
recuperatur
sine
pudore.
25.
Pag.
102.
disc.
"humores
difformes,
quos
concitata
antimonio
natura
eijcit,
natura
fecit
à
vehementia
medica¬
menti
conturbata."
Vetus
haec
est
insania
ab
Asclepiade
Bithyniae
Medico
effusa.
Confutat
eam
author
Theriacae
ad
Pisonem,
his
verbis:
Μὴ
πιστεύομεν
Ἀσκληπιάδῃ
τῷ
ἀπὸ
τῆς
Βιθυνίας
ἰατρῷ,
παρὰ
τὸν
καιρὸν
ἐκεῖνον
λέ¬
γοντι,
ὅτε
ἤδη
καὶ
ὁ
ἄνθρωπος
καθαίρεται,
τότε
καὶ
τοὺς
χυμοὺς
τούτους
εὐθέως
κατά
τινα
μεταβολὴν
γίγνεσθαι
etc.
Vide
&
reliqua.
Dicit
Galenus
illud
esse
ἀλόγον
καὶ
παντάπασιν
ἀδυνάτου
ὄντος
τοῦ
ὑπ'
αὐτοῦ
λεγομένου.
τίς
γὰρ
ἂν
πιστεύσειε
νοῦν
ἔχων,
ἐν
τοσούτῳ
τάχει
ἅμα
τῷ
προσάγειν
τοῦ
σώματος
τὸ
φάρμακον
εὐθέως
καὶ
τοῦ
μέλλοντος
ἐκκρίνεσθαι
χυμοῦ
γίγνεσθαι
τὴν
οὐσίαν;
Galeno
iudice,
desipit
Censor.
Fors
dicet,
se
ad
ista
puerilia
non
esse
reuocandum:
aut
volet
loqui
cum
multis,
sentire
cum
paucis,
nisi
arbitratus
est,
chymiatros
esse
bestias
quasdam
ab
omni
ratione
alienas,
quae
se
patiantur
refutari
vel
portentosis
absurditatibus.
26.
Pag.
Gg
2
Lapis
Lazuili.
Magnes.
Pag.
54.
disc.
Odoris
para¬
doxum.
Ex
problem,
Arist.
sect.
22.
probl.
4.
Odor
piscium.
Viua
num
extra
vsum
medendi.
Purgati
hu¬
mores
num
facti
a
pur¬
gante.