Plin.
lib.
36.
cap.
24.
Lib.
5.
cap.
121
De
glutine
ex
oui
albo
&
calce
lege
Plin.
lib.
29.
cap.
3.
Et
ca¬
ue
indiscus¬
sum
albumen
sumas.
Nam
opera
ludi¬
tur.
90
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
fornacum
partibus,
alembicis,
collis
cucurbitarum,
ampullis
excipientibus
&
similibus.
Dedimus
&
huius
operis
materiam
in
Alchymia.
Sed
vt
vno
non
apparente
artifex
ex
farragine
petere
possit
sup¬
plementum,
haec
adiicimus.
Fornacum
rimae
fissuraeque
(nam
eadem
ars
est
in
obstruendis
rimis,
per
quas
colla
vasorum
prominent,
&
rupturis)
farciuntur
stuppa,
vel
pannis,
&
postea
inducuntur
pulte
ex
luto,
cinere,
calce.
Loco
huius
intruditur
lutum
fornacariùm,
quo
&
constituuntur
furni:
aut
quo
facturae
catinorum
restituuntur,
quale
fit
"ex
calcè
viua,
acte,
caseo"
ad
modum
malthae,
quod
si
rubeum
af¬
fectas,
adiicitur
farina
laterum,
aut
bolus
aut
rubrica:
si
atrum,
fuligo
è
caminis:
si
gryseum,
cinis
perfectus.
In
ampullis
vitreis
aliqua
ruptis
ingeniosior
reparationis
ratio
est,
quae
tamen
in
nonnullis
materiis
potest
esse
communis
cum
fictilibus,
lapideis,
metallicis,
prout
iudicabit
artifex
exigere
praesentem
ne¬
cessitatem,
&
materiarum
conditionem.
Ad
fissuras
ergo
praeter
posita
in
Alchymia,
haec
conferunt:
vasa
metallica
alicubi
perfracta
ruptaue
extra
opus
suuntur
ferruminanturuè
ea
arte,
quae
exponitur
in
ma¬
gisteriis
iungendorum.
Pro
vitreis
gluten
fit
ex
ichthyocolla
&
aqua
ardente.
Vel:
Gummi
arabici
aut
mastiche
trita
soluitur
aqua
ardente:
solutio
incenditur,
statimque
absque
mora
fracturae
illinitur,
ne
duratio
anteuertat.
Vel
si
caloris
vis
tale
linimentumm
non
patitur,
vernicem
liquidum
pone
super
fissu¬
ram,
&
asperge
calcem
viuam
recentem,
cumque
nonnihil
resiccata
fuerit,
insemina
aliam,
idque
ter
quaterue
ad
voti
summam
&
rei
necessitatem
repete.
Deinde
si
vas
extra
opus
caloremque
est,
candelam
ardentem
ab
extremo
vno
admoue,
&
circumducito
ad
alterum,
donec
duricia
placeat,
sitque
satis
iuncta
&
solidata
rima.
Vel:
"Cape
minij
partem
vnam,
calcis
viuae
dimidiam,
pollinis
volatici
ex
molis
parum,
commisce
contemperaque
cum
ouorum
exc
albumine
liquore.
Illine
linteo,
&
appone
industriè,
sineque
arefieri
quantu
decet."
In
aqua
etiam
vetustis¬
simus
vernix
pro
glutine
est.
Miscent
&
calcem,
mastichen
ouorumque
liquorem:
vel
vernicem,
minium
farinamque
vitri
contemperata
inducunt
panno
Xylino
imponuntque
fissurae.
Cum
induruit,
addunt
lutum
albo
ouorum
subactum:
vel
componito
cretae,
"pollinis
molendinorum,
vitri
an.
y
ij.
farinae
laterum
y.
j.
oui
albi
discussi,
qui.
s.
fiat
Emplastrum,
ad
vitra
fracta."
Nonnulli
generalem
maltham
ad
aquas
&
ignes
conficiunt
ex
vernice
(scriniariorum
intelligimus)
&
cinabari.
Fit
&
vitrarium
gluten
tenax,
quod
non
transmit¬
tit
aquas
ex
farina
vitraria,
gypso,
pauca
calce,
vernice
&
ouorum
discusso
albo.
Sinitur
autem
paulatim
siccati
triduo
aut
circiter.
Sicubi
tamen
momentaneus
vel
extemporaneus
huius
vsus
requiritur,
possumus
candelam
admouere,
vt
supra.
Vt
firmius
haereant
eiusmodi
ferrumina,
orae
rimarum
exasperandae
sunt,
radendaeque.
Tale
fit
quoque
ex
vernice
liquidiore
calcem
&
cerussa
in
labide
nonnihil
calente
contritis
contemperatisque.
Ad
lapidea
terreaque,
quin
&
ad
vitrea
hoc
confert:
"Casei
decocto
calx
miscetur,
&
ada¬
ptatur:
vel
pix
citrina
&
farina
laterum,
quae
mistura
aquàs
coercet:"
vel
"minij
vnciam,
pollinis
ex
vitro
Veneto
semunciam,
farinae
lateritiae
didrachmum,
super
leni
calore
subige,
&
adde
vernicis
stillantis
vnciam."
Potes
tamen
pro
arbitratu
liquidiorem
misturam
reddere,
aut
crassiorem.
Huius
loci
sunt
&
lapidum
ferrumina,
quas
Lithocollas
dicunt,
qualis
est
illa
Pliniana
ex
gleba
calcis
recentis,
quae
restinguitur
vino:
mox
tunditur
cum
adipe
suillo
&
ficu,
duplici
linamento.
Fit
res
durissima
&
tenacissima.
Dioscorides
parari
similem
iubebat
ex
lapide
Pario,
marmore
&
glutine
taurino.
Alii
capiunt
farinam
ex
lateribus,
resinam
terebinthinam
(vel
picem)
&
calcem.
Cardan.
73
subt.
Fit
maltha
perpetua
ad
partes
diuersorum
marmorum
iungendas
ex
calce
&
suillo
adipe
vel
pice
aut
oui
candido.
Alii
capiunt
"resinae
sulphuris,
an.
lib.
j.
pul.
saximurarij,
cerussa
an.
y.
viij.
collique
facta
in
massam
coeant.
Huiusmodi
sunt
&
haec:
"Farina
laterum
pars
vna:
pollinis
è
vitro
pars
tertia:
dimidia
quarta
fomitis
tusi:
olei,
resinae,
tomenti
singulorum
quantum
necesse
est";
sed
caue
tomentum
sit
nimium.
Calide
hoc
inducendum
est
lapidibus.
Aliud.
"Scobis
ferreae
elimatae:
pulueris
vitri
Veneti
singulorum
pars
vna:
Lateris
triti,
stibij
singulae
dimidiae.
Cerae
Terebinthinae,
mellis,
sulphuris,
itidem
mediae
singulae
confundantur
in
olla
su¬
per
prunis,
&
commisceantur
spatha,
vel
tudicula.
Misturam
effunde
super
lapidem
madentem,
vel
asserem
politum,
seu
abacum
ligneum.
Subige
manibus
quam
optime.
Iungere
fracta
saxa
lapideaue
vasa
cum
consilium
est,
extremitates
praecalefactas
coapta
&
iunge
exacte.
Lutum
comminutum
asperge,
eum¬
que
colliquefactum
est,
&
iam
comprehendit
oras,
setaceo
aquam
frigidam
inducito,
ut
stipetur.
Si
ita
fractus
lapis
est
vel
vas,
vt
abruptae
planè
sint
partes,
potes
erectam
statuere
inferiorem
calen¬
tem,
puluereque
inseminato,
cùm
liquescit
calore,
statim
imponere,
sed
exactè
commissis
extremis,
su¬
periorem.
Hoc
autem
solet
crebro
euenire
in
porphyriis,
&
fornacula
terrea
&c.
cuius
tamen
fracturae
etiam
possunt
pannis
aqua
salsa
madefactis
impleri,
&
oblini
luto
ex
argilla,
cinere,
calce,
etiam
in
me¬
dio
opere.
Vasa
alioquin
tam
vitrea,
quam
terrea
ad
ignem
aquamue
restituuntur
glutine,
quod
fit
ex
caseo
contuso
coctoque
in
aheno
ad
purum
ex
aqua,
donec
pinguedo
separata
sit,
&
eluta
aqua
recente.
Ei
miscetur
glarea
in
farinam
comminuta;
puluis
item
vitri,
&
pollen
frumenti
cum
glutine
cornuum,
&
ferri
scobe.
Mistio
peragitur
super
prunis.
Quanquam
autem
ex
dictis
nonnulla
etiam
ad
commis¬
suras
vasorum
obstruendas
queant
adhiberi,
alia
tamen
est
harum
obstruendarum
ratio,
cum
iterum
absque
fractione
sunt
disiungendae.
(Vbi
enim
frangenda
sunt
vasa
ab
opere
absoluto,
fortasse
nihil
inter¬
est,
modo
confusio
rerum
contentarum,
si
quae
in
sunt
tales,
quas
seorsim
collectas
volumus,
euitetur.
Et
sunt
ipsae
commissurae,
non
vnius
modi,
quibusdam
laxioribus,
hiantioribusque
existentibus,
aliis
arctioribus
exactioribusque.
Pudor
autem
est,
tyronem
ad
grauiora
aspirantem
in
his
deficere,
aut
oscitabundum
esse.
Commissurae
laxiores
&
quas
moueri
inter
operandum
nil
attinet,
farciuntur
stuppa
vel
papyro
madefacto
(sicubi
ignis
iniuria
non
pertingit.)
Deinde
puls
inducitur
ex
farina
triticea,
oui¬
que
candido:
splenia
quoque
seu
plagulae
ex
vesicis
bubulis
imponuntur,
illiganturque
arcte?
Sed
ne
aqua
quidem
huc
peruenire
debet.
Itaque
si
metus
periculi
est,
liquor
albuminum
discussione
factus
inducitur,
&
calcis
viuae
puluis
asseminatur,
aut
ex
superioribus
gluten
petitur,
quod
tolli
radula
post¬
liminio
potest.
In
spiritibus
subtilibus
fortibusque
aquis
conficiendis,
vtile
est
iuncturas
tali
linimente¬
munire.
"Cape
luti
praeparati
partes
duas,
calcis
viuae
vnam.
Commista
subige
cum
oleo
lini,
&
ex
arte
inducito,
vel
laeuo¬
ris
lithargyri,
&
vitri
an.
y
iij.
farinae
triticeae
lib.
ß.
ex
oui
albo
fiat
pasta",
quae
intra
&
extra
plagulas
inducatur,
&
rectè
exiccetur.
Alias
linteolum
luto
perunctum
accommodatur,
induciturque
crusta,
ne
externus
calor
facile
vim