92
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
excoquitur
granum.
Pollen
inducitur
omnibus.
Consule
probatoriam.
Catini
vero
triquetri
&
fuso¬
rii
ex
terra
aquesgranensi,
vel
Ipsaea
aut
simili
fiunt.
Lapideae
ampullae
postulant
argillam,
quae
igni¬
bus
saxeam
acquirit
duritiam;
Et
haec
est
suis
locis,
vnde
petenda,
peculiaris.
Alicubi
enim
admodum
tenera
est:
alicubi
crassior.
Est
vbi
magnetin
argillae
purae
miscent.
Hinc
solida
fiunt
vasa
&
ignium
contemtricia.
Figulina
arenosa,
nisi
valido
aestu
vitrescat,
transmittit
humores.
Metallurgos
vulgo
commiscere
paries
pulueris
carbonum,
&
luti
usti,
quadruplum
cineris
eluti
cribratique,
&
aquam
vt
decet
addere,
notum
est.
Appellant
gestub
&
eo
focos
instruunt,
aliterque
vtuntur.
(Hinc
illa
phrasis
cum
rumpitur
stratum
luteum
&
cinericium
fulminatorii,
aut
fornacum
excoctoriarum
das
gestub
stehet
auff
etc.)
Quomodo
vasa
repurgari
debeant,
si
non
monstrat
vsus
praesensque
necessitas,
peragit
autem
la¬
bor
industrius,
alacris
&
prudens,
forsan
scutica
magistri
admonebit:
Et
sane
leue
negotium
est
in
for¬
nacibus,
ahenis,
catinis
grandibus
&
similibus
saepe
in
vsum
reuocandis.
Malunt
tamen
aliqui
extem¬
poraneas
fornaces
denuo
compingere,
quam
repurgando
sarciendoque
molestari:
Et
est
id
metallur¬
gorum
potissimum,
qui
ramenta
minearum
vel
Medicis
colligunt,
vel
operis
interpellibus
ad
denuo
excoquendum.
Cucurbitas
retortas
terreas
&
metallicas
interdum
eo
fine
membratim
componi
cu¬
ramus,
vt
post
opus
emundari
queant.
Vidimus,
qui
post
oleum
succini
feces
ex
retorta
extorqueret
glandibus
immissis,
vaseque
concusso.
Sed
necessitas
praesens
cuique
subiiciet
consilium.
Qui
fumos
ex
Tabaco
per
tubulos
terreos
hauriunt,
caminos
istos
reddunt
mundos
ea
arte,
qua
telas
amianthinas
Regum
ministri.
Exurunt
enim
sordes
candefacto
instrumento,
si
tantùm
ignis
citra
rupturam
ferre
potest.
Si
vitris
à
medicina
acrilabes
imprimitur,
quam
nec
Echini,
nec
aquae
facilè
abstulerint
deter¬
serintque;
imitari
factum
possumus.
Aliquibus
tamen
prodest
lixiuium
&
aliae
detersoriae
humidita¬
tes.
Sed
cauendum,
ne
firmitas
aliquid
capiat
detrimenti.
Quae
vasa
terrea
vitreaue,
in
quibus
mate¬
ria
fuit,
acribus
ignibus
sunt
diutius
oppugnata;
taro
secundos
sustinent.
Nihil
in
illis
fidi
est
ob
labe¬
factatum
humidum
tenax,
quo
firmius
cohaerebant.
Ad
furnos
aliqui
lateres
crudos
in
circulum
vel
quadrum
pro
modo
fornacis
directos
sectosque
malunt,
aliqui
coctos:
aliqui
lapides
murarios.
Crudi
inseruiunt
validum
ignem
passuris;
alias
dif¬
fluunt
vaporibus
admissis.
In
genere
lapidum
cauendi
minerales,
qui
sulphure,
nitro,
chalcantho
&
si¬
milibus
infecti
sunt.
Fornaculae
inseruit
aliquod
lutorum
superiorum
genus;
vel
argilla
tenax
&
igni¬
bus
lapidescens,
qualis
est
Ipsaea,
Aquisgranensis,
Hanouia,
Aldenburgica,
etc.
substituunt
alii
fari¬
nam
catinorum
fractorum
duplam,
&
argillam,
elaboratam
simplicem.
CAP.
VIII.
De
aedificio
&
laboratorio
Chymico.
AD
fornacum
vasorumque
accedere
disciplinam
iam
maturum
erat.
Sed
intelligimus,
extruendis
reponendisque
nondum
inuentum
esse
locum,
cuius
ingeniosa
constitutio
maximum
potest
ad
exercitiùm
huius
artis
afferre
momentum.
Cùm
autem
ad
hoc
ipsum
non
paruae
requirantur
tam
in¬
dustriae,
quam
possessionum
copiae,
vt
quod
contemplati
mente
sumus,
viderique
volumus
solerter
excogitasse,
in
rem
perducere,
vsuque
ipso
&
rationibus
aliquid
absoluti
habere,
possemus
demonstratum
dare,
saepe
nobis
adiunctum
Euclydem
quendam
&
Vitruuium
exoptauimus,
nec
raro
Mecaenatem
ex
Chersoneso
Cymbrica
aut
Augustum,
vel
Salomonem,
quorum
arte,
praesidiisque
confisi
pandochaeum
quoddam
vranium
excitare
possemus
&
Tychonicum
opus
in
insula
PorthmiDanici
Huaena
apud
nos
quoque
exprimere
&
imitari.
Sed
facultate
vtriusque
auxilii
cum
destituti
simus,
neque
tamen
putemus
nos
hanc
operis
partem
posse
saluo
iure
&
dignitate
chymica
praeterire,
reiectis
ad
artifices
demon¬
strationibus,
ad
opulentos
vero
locupletesque
exaedificatione
materiali,
quantum
possumus
in
Idea
de¬
lineanda
elaborabimus,
&
quid
nobis
in
hac
re
consultum
videatur,
proponemus.
Vt
enim
est
apud
poëtam:
"Saepe
etiam
est
olitor
valde
opportuna
locutus."
Possuntque
artifices
scire
de
suis
ingeniis
etiam
quasdam
exotericorum
plebeiorumque
censuras.
Ornamenta
augmentaque
facile
est
addere
inuentis.
Sint
ergo
de
his
soliciti,
quorum
cura
ab
aliis
vacat.
Liceat
etiam
pro
locorum
dispositione
&
adminiculorum
felicitate
mutare
quod
libet;
Et
aduolent
Orpheo
Amphioneque
canentibus
vel
lapides
vel
ligna;
aut
etiam
Solomoniae
naues
ab
vltimis
vsque
Indiis
aurum
argentumque
comportent
peruanum,
&
sumtuosissimo
operi
materiam
praebeant
am¬
plissimam:
vel
tandem
fructu
artis
professionisque
suae
locupletatus
Chymicus
ipse
sibi
extruat
mira¬
cula
rerum,
studeatque
etiam
ambitiosissima
Iudaicorum
Aegyptiorum,
Babyloniorumque
&
Roma¬
norum
opera
exuperare.
Nihil
ista
nos
moramur,
qui
apiculas
imitati,
cauitates
arborum
stramineas¬
que
capsas
non
abhorremus,
si
desint
aluearia
splendoris
puritatisque
gemmeae.
Sed
ad
rem.
Volumus
chymicum
nec
pietatis
exercitia
intermittere,
nec
à
caeteris
vitae
honesto
officiis
immunem
furnuli,
duntaxat
obscuris
immori;
sed
in
societate
ciuili
humanitatem
colere,
honestaque
familia
professionem
suam
illustrare,
vt
in
omnem
virtutem
intentum
habeat
animum,
&
adminiculis
consilioque
patriam
&
sociis
queat
adesse.
Itaque
non
χυμειον
duntaxat
seu
laboratorium
ei
affingimus,
quanquam
hoc
sit
futurum,
vti
studium
proprium
&
interius,
ita
etiam
exercitium
prae
caeteris
conspicuum,
sed
vna
ho¬
nestae
conuersationis
liberalisque
vitae
domicilium,
quod
&
ea
comprehendat,
vnde
ad
viuendum
satis
commodè
peti
possint
adminicula,
eidem
attribuimus.
Praeter
praedia
itaque
rustica
per
administros
fidos
matremque
familias
procuranda,
habeat
in
vrbe
domum,
viuatque
in
ciuitate
orthodoxae
pietatis
&
legum
correctissimarum
amantissima.
Perquam
vellemus
aream
ei
suppetere
à
caeteris
aedificiis
dis¬
iunctam,
expositamque
mundi,
vt
decebat,
cardinibus,
in
qua
insulam
sibi
iuxta
studiorum
finem
extrueret