413
106
Comment. Alchem. Part. I. Lib. I.
Redeamus autem ad Erkeriana. Tertius Abacus litera I. obturamentum ostii fornaculae ponit
quod manubrio correptum admoueri, remouerive, vt vsus postulat, potest. K. Lamella est pro funda¬
mento tegulae & ergasterii imponenda trabibus ferreis luto armatis. L. Operculum fornaculae, quo
crater eius tegitur ad ignem moderandum. M. valua minor. N. columellae argilaceae inseruientes
item ignis temperaturae: nec minus quae characteribus O. & P. intelliguntur, & quidem posteriori la¬
cunae destinata est lamina O. sed lateralibus P. Itaque & quadrilatera sunt figura, sicut illa polygonos, vt
sit rotunditati vicinior. Q. Lignei moduli solidi ad formandas tegulas. Nam tenax argilla oblitis illis in¬
ducitur, & formatur iuxta tegularum normam. R. & T. catilli sunt cinerei diuersi. S. modiolus.V. mal¬
lens seu pistillus, quo incusso impulsoque per alium malleum, effingitur catillus. X. catinus probato¬
rius, qui concinnatur instrumentis Y. & Z. Neque vero ista sunt sola instrumenta, quibus vtitur do¬
cimastes. Oportet enim eum ad varia esse instructum, vt vrgente necessitate ex proprio domesticoque
armario petat, quae professioni inseruiunt. Non quidem hic locus erat de singulis tractandi, cum potis¬
simum de fornacula instituerimus. Veruntamen quid prohibeat vno obtutu claudere plaeraque, & nec
cùm ista proposita sint, reliqua tacere? Sunt autem eius disciplinae etiam sequentia,
Numeris ista organa designauimus. I. Catinus cinereus aeris probandi. 2. Catinus cinereus ad
argentum vilius & granula. 3. Catinus argenti iuxta pondus examinandi. 4. Catinus argenti vstulati
cognoscendi. 5. Modiolus & pila ad efformandos catinos ex dictis maiores. 6. Prelum cum modiolo &
pistillo ad catinos amplos, quos numerus 7. indicat. 8. Forma disiuncta absque circulis ferreis, quorum
videndorum copia est in prelo. 9. Alueolus ferreus ad concinnandos materiae eliquatae digitos. 10. Fos¬
ma globulorum conficiendorum, repraesentans vulgarem ad machinas solopetarias. II. Vncus verso¬
rius ex ferro, maior & minor. 12. Granulatorium. 13. 14. Tripodes segregatorii. 15. Dioptra cum lacuna
in latum. Est alia in rectum fissa: alia rotunda. 16. Tabula scrobibus haemisphericis seu acetabulis com¬
puncta ad excipiendas probationum effusiones. Non opus est, vt appingamus acus, coticulam, pondera,
libellam, & similia. Obuia sunt haec fere passim, possuntque ex Agricolae, Erkeri, Budelii, Fachsii, aliorumque
lucubrationibus facile disci, atque etiam exprimi cogitatione. Alueolorum formam, quibus venae elutae specta¬
tur, earumque valor, vti & instrumenta separatoria per aquas causticas, nonnullaque alia exhibebims aliis locis.
Caeterum
image 11