image
12
107
De
sceuastica
artis.
Caeterum
aeris
probandi
ratio
nonnihil
discrepat
ab
argento
&
auro.
Quanquam
ergo
Lazarus
scripserat,
fornaculam
suam
distomon
sufficere
omni
probationis
per
fornacem
necessitati,
tamen
non
intermisit,
quin
aeris
inuestigandi
adhuc
tres
adiiceret
fornaculas,
vnam
quadrangulam
è
lateribus,
duas
ex
argilla
fictiles
ventricosas
armillis
coercitas,
quarum
prior
continua,
posterior
compactilis,
ita
vt
pedamentum
foci
sit
&
cinerarii,
venter
autem
ergasterii,
&
foci
simul.
Effigies
oculis
subiicimus
tra¬
ductas
huc
ex
Erkeri
docimastico
germano.
Rationem
vero
vtendi
describere
prolixius
erat
futurum.
Quam
si
quis
scire
desiderat,
eum
remittimus
ad
autorem
ipsum.
Litera
A.
parieti
seu
mu¬
ro
adiectam
fornaculam
la¬
teritiam
aeris
probandi
o¬
stendit.
Est
autem
ea
ab
an¬
teriore
parte
clausa,
istaque
forma
non
multum
ab¬
ludit
ab
Agricolę
quadran¬
gula.
Patet
cinerarium
sub¬
craticula,
&
simul
viam
au¬
rae
praebet,
&
recrementis
foci.
B.
eadem
fornacula
est,
sed
à
fronte
nuda,
ita
vt
o¬
culis
pateat
dispositio
cra¬
ticulae
ex
trabibus
ferreis
luto
munitis
concinnata,
cui
catinus
insistit
cum
ful¬
cro
suo
seu
pedamento,
quod
est
segmentum
cylin¬
dri
fictilis.
D.
elementum
subiicit
aspectui
fornaculam
aeris
spectandi
fictilem,
eam¬
que
diffractam,
vt
interna
conspiciantut.
Et
est
sane
crassities
parietum
notanda;
deinde
circulorum
ferreo¬
rum
lacunae
&
ambitus:
in¬
de
dispositio
cratis
ex
trabibus
transuersis
factae.
Mobilis
est
haec
forma.
Itaque
ansas
seu
manubria
in
armilla
firmiore
latioreque
media
accepit.
F.
eadem
est
forma,
sed
integra,
prunisque
&
materia
con¬
ferta,
quin
&
folle
instructa.
Prominent
infra
circulum
medium
trabium,
quibus
crates
innititur,
capita.
Tripes
additus
est,
vt
altitudo
respondeat
follium
dispositioni.
Pro
follibus
tamen
vsitatis
monstrauit
industria
globum
aeolium
rostratum,
aemulum
cucurbitae
retortae
seu
cornu
Hermetis,
eum
ostendit
H.
litera.
Aqua
enim
postquam
immissa
est,
super
foco
&
retinaculo
accommodato
subiectis
prunis
ef¬
feruescere
cogitur,
quo
facto
vapor
ex
aqua
resolutus
cum
impetu,
data
per
rostrum
via,
erumpit,
&
fornaculam,
cui
inseritur,
extremum
cornu
inflat.
Materia
eius
potissimum
aes
est,
aut
oryehalcum,
quamuis
&
fictilis
fieri
queat.
Follem
aeolium
vocamus
argumento
cauernarum
aeoliarum,
vnde
pro¬
rumpunt
venti,
itidem
ex
humiditate
terrarum,
aliisque
halabilibus
resoluti
magna
ex
parte.
Catinus
au¬
tem
aeris
hoc
modo
explorandi
fictilis
est,
&
exhibitus
cum
suo
operculo
G.
litera.
Verum
enimuero
nondum
absoluimus
docimasten.
Assignandus
ei
restat
focus
physeter,
seu
anemius,
in
quo
non
vnum
opus
peragat.
Eo
fundit
&
eliquat,
&
miscet,
calci¬
nat,
in
cineres
comburit
ossa,
candefacit,
excoquit
ad
regulam,
&
similia
facit
more
aurificum
&
bra¬
cteariorum.
Abutitur
interdum
eo
ad
excoctionem
venarum
aeris,
&
aliorum
metallorum:
&
tunc
cir¬
culum
ferreum
catino
focario,
qui
est
ante
follis
narem,
adiicit;
alii
collum
ollae
fictilis,
aut
lateres
se¬
micirculares,
atque
ita
veluti
curta
fornax
est,
non
tota
capacitate
ventris
foco
addita,
sed
collo
dunta¬
xat,
intra
quem
materia
seu
vena
aeris
ponitur
cum
catino
fictili
super
tripode
vel
alio
pedamento.
Sub¬
leuare
&
fornaculam
in
argento
auroque
potest.
Nam
intra
circulum
horum
quoque
venae
super
testa
in
plumbum
excoqui
valent,
quin
&
misceri
confun¬
dique,
&
per
slatum
repurgari
ab
adhaerentibus
spi¬
ritibus
sulphuris,
arsenici,
stibii,
plumbi
cinerei,
&
similium.
Tunc
formam
hanc
habet,
quam
ex
A¬
gricola
prompsimus.
A.
foci
pauimentum.
B.
Catinus
in
illo
efformatus,
isque
ex
cinerum
materia.
C.
naris
seu
ro¬
strum
follis.
D.
circulus
ferrens
intercisus
iuxta
follem.
E.
fumarium.
F.
fornix
sub
foco
ad
excipi¬
endos
vapidos
spiritus
&
deducendos.
G.
follis
cum
sua
capsa,
&
fuleris.
Et
tantum
quidem
de
forna¬
cula
&
affinibus.
CAPVT.
image
13
Excoctio
venae
intra
circulum.