110
Comment.
Alchem.
Part
I.
Lib.
I.
In
sciographia
data
fornaces
duae
sunt
stratae
capite
altiore,
vt
in
decliue
propendeant.
Eis
ex
cana¬
li
dorso
imminente
inducitur
aqua.
Focus
in
terra
est,
&
incenditur
sarmentis
virgultisque,
quibus
im¬
ponuntur
panes
fracti:
&
sic
semel
vruntur,
qui
sunt
ex
cadmia
limo
aceto
subacto
perliti,
vt
arsenica¬
les
accretiones
&
misturae
halituum
sulphureorum
absque
damno
maiore
decedant,
Amplius
creman¬
tur
pyritosi
per
gradus
ignis,
atque
etiam
iterato,
prout
plus
minus
sunt
refractarii
&
immites.
Chymi¬
cus
istas
corriuationes
mutabit
affusione
aquae,
vel
immersione
crematorum,
&
ne
quid
essentiae
per¬
eat,
quod
opera
sit
dignum,
coagulationi
dilutum
tradet.
Posterior
figura
est
Lazari
Erkeri,
qui
in
suo
docimastico
oblatas
auri
immites
venas
isto
modo
reddit
molles,
&
probationi
obsequentes.
Audiamus
loquentem
ipsum.
"Quaedam
auri
venae",
inquit,
"silice
constant
duro
&
corneo,
in
quibus
aurum
tenue
&
subtile
est,
remistumque
venis
alijs
auriferis
in
aqua
fugitiuis.
Istius¬
modi
silices
peculiari
furno
acriter
sunt
cremandi,
cumque
feruet
opus
astuatque,
subito
immittendus
riuus
est,
quo
restin
guitur
aestus,
impetuque
addito
auri
bracteolae,
&
grana
resiliunt,
&
in
sphaerulas
rotundata
inter
eluendum
sunt
stabi¬
liora,
&
haerent.
Ipse
vero
silex
qualitatum
spirituumque
lucta
frangitur,
&
minus
pertinaciter
resistit
malleo,
ita
vt
ma¬
gna
copia
eius
facili
opera
comminui,
&
in
puluerem
deducta
elui
separarique
queat.
Praeterea
minus
detrimenti
afferi
auro,
crematus
mollefactusque,
&
domitus
flammis,
quam
crudus,
qui
inter
terendum
dissipat
subtilia
auri
ramenta,
&
in
volaticum
fugitiuumque
puluisculum
vertit,
qui
vel
aquis,
quibus
innatare
solet,
rapitur,
vel
in
auras
atomorum
more¬
vanescit.
Furni
constructio
haec
est:
Fiat
quadratum
ex
lapidibus,
cuius
latera
singula
sint
binarum
vlnarum
latitudinis
tendantque
senas
in
altum,
sed
ita,
vt
paries
anterior
à
fundamento
pateat
tanto
interuallo,
quantum
satis
est
extrahen¬
dae
venae
tostae.
Vacuus
locus
postea
occluditur
luto
pro
craticula,
cui
ligna
innitantur
lateritia,
in
rectum
strues
fiat
cubi¬
tum
vnum
alta,
itaque
diuisa
interstitijs,
vt
subiens
aër
excitare
prouocareque
flammam
&
nutrire
sat
luculente
&
libe¬
raliter
possit.
Itaque
cum
opus
instituis,
crati
lateritiae
secta
ligna,
aut
virgulta
altitudine
duorum
cubitorum
impone.
His
inijce
medio
furno
silices
grandiores,
lateribus
vero
aggere
minora
ramenta,
vt
flamma
penetrare,
&
vi
vnita
fortius
queat
agere.
Rectius
autem
concluso
hoc
furno
crematur
lapis,
quàm
subdiali,
quia
calor
coërcitus
cogitur
impressionem
firmiorem
in
materiam
facere,
quam
vagus
dispersusque.
Cum
feruet
maxime,
immissa
aqua
restinguatur
subito
propter
dictas
causas,
&
huius
restinctionis
gratia,
quo
commodius
administretur,
extruitur
furnus
ad
praecipitia
torrentis,
aut¬
decliuia
riuorum."
Hactenus
ille.
Erudit
non
probatorem
tantùm,
sed
&
metallurgum,
aurique
excocto¬
rem.
Furnus
specie
refert
excoctorium
venarum
argenti,
&
foco
duntaxat
differt.
Eius
anterior
pars
iuxta
humum
patens
eodem
modo
post
instructum
crate
sua
focum
farcitur,
nisi
quod
ibi
catinus
ad¬
datur,
&
foramine
perfodiatur
fartura,
desitque
crates.
Hic
praeter
cratem
relinquitur
aditus,
&
respi¬
rationis
via,
per
quam
simul
cineres
&
ramenta
egerat
cremator,
&
aqua
inducta
decurrat.
Ascenditur
ad
craterem
admotis
scalarum
gradibus.
Cinis
&
ramenta
extrahuntur
verriculo
vnco
ex
solido
ferro
ad
instar
vnci
maioris
probatorum.
A.
crater
fornacis.
B.
paries
anticus
lapideus.
C.
fartura
ex
luco.
D.
lateres
dispositi
pro
crate,
quibus
in
aditum
transuersa
trabs
lapidea
incumbit.
E.
canalis
deriuan¬
dae
aquae.
Ex
duabus
autem
fornacibus
dextra
farta
est,
sinistra
hiat,
ita
vt
conspiciantur
laterum
ordi¬
nes.
Videtur
Erkerus
in
ista
excogitanda
tum
stratos
istos
furnos,
quibus
pyritae
duri
&
contumaces
per¬
domantur,
imitatus
fuisse,
tùm
crematorium
aeris
ab
argento
separati,
quos
panes
fathiscentes
appellat
Agricola.
Eius
haec
est
dispositio
&
figura.
A.
furnus
crematorius
aeris
segregati
vacans.
B.
idem
opere
instructus.
C.
ferrea
ianua
ad
ignem
co¬
ercendum,
quae
obiicitur
ostio,
postquam
ordines
lapidum
positi
sunt,
lignaque
&
aeris
trunci
subiecti.
Pendet
autem
ea
à
triplici
catena
tollenoni
accom¬
modata,
in
cuius
dorso
iacet
onùs
lapideum
ad
re¬
tractionem
iuuandam.
D.
furni
camera
peruia
ca¬
mino.
E.
ordines
laterum
vstorum
dentatim
iun¬
cti,
vt
trabium
intercisarum
loco
fulciant
truncos
aeris.
Itaque
etiam
interstitia
seu
interualla
vacua
ad
recipiendos
cineres
&
absilientes
spinas
conspiciun¬
tur.
In
dextra
figura
valuis
clausa
lignorum
segmen¬
ta
interiecta
sunt,
vt
ostendatur
modus
incendendi
Aer
autem
subintrans
flammam
agit
in
interiora,
F.
obex
auritus
ex
ferro
ad
ordines
laterum
coercen¬
dos,
ne
dilabantur.
Et
is
intruditur
per
foramen
a
latere,
eademque
retrahitur.
De
artificio
moderandi
ignis
&
operis
ipsius,
consulatur
Agricola.
Laterum
sane
dispositio
&
finis
est
idem
cum
furni
Erkeriani;
sed
non
idem
operationis
processus,
vt
ostensum
est.
Quoniam
autem
crematorium
metallicum,
qui
vna
repurgatorius
est,
&
aes
ab
halitibus
plum¬
beis,
arsenicalibus,
similibusque
purum
reddit,
ista
occasione
proposuimus,
cognationis
gratia
appona¬
mus
furnos
elaborandi
argenti
fulminati.
Contraxerat
aes
nonnihil
à
plumbo
labeculae.
Idem
euenit
argento.
Illud
descensorio
separatum
erat
artificio;
hoc
fulminatorio.
Quod
itaque
vtrique
similia
passo
re¬
liquum
est
contaminationis,
id
suis
auerruncatur
furnis,
hocque
etiam
docimastica
machinatur.
Nam
&
haec
in
testa
recoquit
aurum
argentumve,
&
inquinationem
ab
eis
proflari
curat,
vt
syncerum
omnino
iudicium
institui
possit.
Scire
haec
Chymicum
necesse
est,
vt
liquido
pronunciet,
&
indicet
neglectio¬
nes
defectusque
operum
potissimum,
quia
in
magisterio
perfecto
plurimum
refert,
quo
vtatur
auro
&
argento,
cumque
haec
metalla
iubeatur
saepenumero
ad
purissimum
redigere,
&
comprobare
eorum
fixionem,
&
alia,
id
quod
maxime
peragitur
ope
acrium
medicinarum,
veluti
plumbi,
stibii,
sulphuris,
aquarum
graduantium,
&
similium,
non
sit
ita
confidens
vel
imperitus
rerum,
quin
nouerit
ab
istis
omni
bus
inconstantia
&
fugitiua
metalla
quidem
separari,
sed
interim
subire
inquinamentum
à
medicina
cum
image
16