413
image 20
image 21
113
De sceuastica artis.
quo spiraculis detur locus. Haec enim à dextra & sinistra plaerumque constituuntur. Antica pars ostium
habet, cui respondet nonnunquam in postica quasi principium fumarii. Focus sic inter pauimentum & cor¬
tinam est. Cinerarium separatum deest, quod tamen aliquando rude efformatur lapidibus, aut ferramentis trans¬
uersis, vt subeat aer, & ligna acrius inardescant: id quod nec omitti debere artificium admonet. Minus enim à fu¬
mis inficitur opus flamma luculenta. Salinarum cortina & furnus à tergo & fronte patent, obiecto tamen à
postica parte muro, ad quem aestus reuerberet reciprocetque interuallo quodam inter ipsum & focum, & ita,
vt plaerumque in depressa egestaque area collocentur, & ad focum per gradus sit descendendum: cortina
vero ipsa, praeterquam quod foci labris innitatur, etiam suspensa ab vncis tignisque sustentetur. Re¬
praesentauit formam Agricola lib. 12. pag. 443. Inde haec translata.
Cortina coagulatoria salis.
Furnus salis.
A. furni paries in quadrum constru¬
ctus, & ita circumductus, vt ante & re¬
tro aditus exitusque habeat à tergo ere¬
ctum murum B. cuius pauimentum C. in
quo spuma muriae recepta solent lapi¬
des salsi concrescere. Tigna maiora cum
trabibus transuersis furcae instar notan¬
tur D. litera. His incumbunt tigilla
Distinentur autem aliis charactere M. no¬
tatis, quibus à tergo vnci ferrei, ma¬
iores K. adaptati sunt, ita vt firmiter
maneant, & statuminentur, simulque cor¬
tina ipsa, quam altero dente, subiecto
sustentant, suffulciatur. Nam posteriore
parte cortina hon innititur foco, sed li¬
bera est; quique focum claudere debebat
murus, abest à cortina besse vnius cu¬
biti. Tigillis vnci inhaerent, qui altero
hamo comprehendunt cortinae ansas,
atque ita eleuatam suspensamque retinent.
Istos vncos notauimus seorsim I. lite¬
ra. E. sal exhaustus ex cortinę fundo, &
in corbem metamque coniectus; vnde me¬
ta salis. F. corbis sale vacuus. G. cortinę
latera clauis compacta. H. ostium furni
depressum humi, vt eo magis extet
mineatque cortina. Chymicus populari
hac structura considerata, copiosae mu¬
rię eam inseruire statim cernit. Ipse in
coagulatoriis habet cortinam, & loco
ius vsurpat lebetes, ollas, ahena aerea;
ferrea, orychalcea, stannea; lapidea; do¬
nec ad succum spissiusculum peruentum
fuerit. Tunc in conchas vitreas digerere
& absoluere coagulationem potest, vti
dicetur suo loco. Magna sane vis est compendum in hac parte. Itaque alicubi ollae fictiles sunt pro ahenis &
cortinis, alicubi salinae subdiales solares: interdum serobes stagnorum arenae cautesque: nonnunquam, vt
Leuinus de veteribus Zelandis docet, rogi & pyriateria ipsa. Agit autem & de hac varietate Agricola. Cae¬
terum foci compendium ad sumprus diminuendos multi quaesiuerunt, & obstructa posteriore partè
lateribus adiecerunt respiracula, cinerariumque actu à foco distinxerunt, dispositis in craticulae modum
laterculis, aut trabibus ferreis: sed saepius frustrati fine suo. Nonnulli muriam prius per draconias colu¬
mnas, quas infra repraesentabimus, egerunt, itaque calefactam citius coctum iri & coagulatum sunt con¬
sisi. Sed non tutum est plebi persuadere, nec semper in magno opere idem fit, quod in minore.
Atramenti & aluminis fornaces cortinariae ab ista salinaria, quae potissimum Halę Saxonum, patria nimirum
nostra dulcissima sunt in vsu, nonnihil discrepant, possuntque tam in rotundum, quam quadrum conformari. A fronte¬
ostium est, in murulis lateralibus spiracula. Nonnunquam & posticum est perfossum pro fumario, sed non totum
patens, vt in foco salinario. Schemata quadrangula sunt huiusmodi, vt ea delineata curauit Agricola:
A. focus
Ll 2
image 22