8.
Aeneid.
4.
Georg.
In
mirab.
narratione
46.
de
ferro
chalybico.
4.
meteor.
cap.
6.
image
23
114
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
A.
Focus
quadrangulus
ex
muris
lapideis.
B.
Cortina
ex
laminis
plumbeis.
C.
Ostium.
D.
Spiraculum,
quod
est
in
quolibet
latere
hic
singulare;
sed
in
altera
fornace
D.
ge¬
minatur,
id
quod
fit,
cum
ignis
acrior
requiritur.
Est
autem
vtraque
ante
&
retro
in
directum
perfossa,
aut
si
posticum
clausum
est,
patentiora
debent
esse
ventilabra,
&
iuxta
an¬
gulos
posteriores
sita.
Dicta
fornacum
species
facile
corti¬
nas
cereuisiarias,
saponarias,
similesque
adumbrare
potest.
Si
quis
rotundam
mauult,
ecce
specimen.
CAP.
XIIII.
De
ferri
praeparatoriis.
Deundum
iam
Aetnaeos
Cyclopes,
mentemque
aduertendum,
quomodo,
interprete
Marone,
"Ocyus
incumbant
omnes,
pariterque
laborem
Sortiti,
vt
fluat
aes
riuis,
aurique
metallum
Vulnificusque
chalybs
vasta
fornace
liquescat,
Nimirum
lentis
Cyclopes
fulmina
massis
Cum
properant,
alij
taurinis
follibus
auras
Accipiunt,
redduntque,
alij
stridentia
tingunt
Aera
lacu,
gomit
impositis
incudibus
Aetna.
Illi
inter
sese
magna
vi
brachia
tollunt,
In
numerum
versantque
tenaci
forcipe
ferrum.
Nam
ferrum
exercent
vasto
Cyclopes
in
antro
Brontesque
Steropesque,
&
nudus
membra
Pyraemon
Vt
subter
specus
&
Cyclopum
exesa
caminis
Antra
Aetnaae
tonent,
validique
incudibus
ictus
Auditi
referant
gemitum,
stridantque
cauernis
Stricturae
chalybum,
&
fornacibus
ignis
anhelet."
Saepe
sane
Chymicus
noster
Vulcaniam
domum
petere
cogetur,
si
scire
velit,
quomodo
quaqueo
arte
vena
ferri
excoquatur,
&
qua
industria
tam
leprosum
scabiosumque
&
impurum
metallum
ex
terris
lapidibusque
longe
inquinatioribus,
quin
&
sordidis
aquis
in
limum
coalescentibus
extractum
eo
per¬
ducatur
splendoris
&
puritatis,
vt
Aristotele
quoque
non
ignorante,
aliquando
argentum
prouocare
queat,
&
in
tam
durum
mutetur
repurgationis
studio
chalybem,
vt
aliud
ferrum
penetrare
secareque
possit,
id
quod
chymici
magisterii
est,
&
essentialis
quodammodo
elaborationis.
Maro
officinam
re¬
quirit
Aetnaeam,
vbi
abunde
fit
ignis
flammarumque
validarum,
quibus
pro
nutrimento
sint
bitumina
tùm
alia,
tùm
lapidea,
quos
Lithanthraces
vocant;
alicubi
&
terrae
ampelitides
Tornenae,
si
absint
car¬
bones
&
ligna.
Non
procul
abesse
Aeoliam
oportet.
Inde
enim
aurae
accipiuntur
ad
prunas
animandas
exacuendasque,
&
calorem
in
ipsum
opus
dirigendum
proflandumque.
Instrumentum
captandi
sta¬
tus,
follis
taurinus
appellatur,
cui
regendo
praeficiuntur
ministri
Vulcanii.
Nostris
hominibus
non
semper
praesto
est
famulorum
turba.
Itaque
officinas
suas
non
in
montium
specubus
&
terrae
hiatibus
extruunt,
sed
conuallibus
iuxta
riuos,
fluuios,
torrentes,
vt
accommodatis
tympanis
sublati
reductique
folles
sat
spirituum
suppeditent.
Follium
istiusmodi
rostra
in
vastam
tendunt
fornacem,
ibique
adeò
vrgent
venas
ferrumque,
vt
excoctum
liquescat,
fiantque
lentae
subductis
scoriis
massae,
quas
ligneis
marculis
coactas
diuidunt
in
partes,
&
elaborant
amplius,
absilientibus
denso
numero
stricturis,
quae
sunt
nimis
terreae,
immundaeque
seu
prae
dura
siccitate
ad
tenacitatem
lentoremque,
qui
in
ferro
te¬
quiritur
custodiendum
praestandumque
ineptae,
quanquam
temperamento
accepto,
postea
chalybis
munus
fustinere
queant.
Est
&
hoc
operis
ferrarii,
massas
versare
tenaci
forcipe,
saepius
extinguere
aquis
idoneis
ad
iustam
ferri
aciem
(neque
enim
quaeuis
aqua
legitimum
ferro
conciliat
temperamen¬
tum;
vnde
magisteria
chymica
de
molliendo,
indurando,
temperando
ferro)
tandemque
scoriis
peni¬
tus
subtractis
in
chalybem
vertere,
quod
Aristoteles
sciebat
non
sine
detrimento
quantitatis
&
pon¬
deris
fieri,
tamet
si
hodie
subtiliores
artes
non
tantùm
minore
cum
damno
id
assequantur,
adiectis
fluo¬
ribus,
vti
moris
est
appellare,
&
aquis
extinctoriis,
crebraque
emollitione
&
percussione,
sed
&
in
aes
atramenti
beneficio
mutent.
Vt
percussu
dometur,
Virgilius
incudes
validas
proponit,
nec
minus
robustos
Brontas,
Steropas,
&
Pyracmonas,
qui
ignibus
innutriti
tolerare
feruorem,
&
magna
vi
sub¬
latis
brachiis
malleos
ponderosos
massis
illidere
queant.
Id
non
fit
sine
harmonia
quadam,
quo
minus
molestus
sit
sonus,
aliàs
tantus,
vt
veluti
tonare
videantur
voragines
Aetnaeae,
&
specus
ingemiscere.
Ta¬
les
numeros
obseruant
&
vietores
seu
doliarii,
&
coquae
cum
minutal
conficiunt
ictu
cultellorum
Ignium
tanta
est
violentia,
vt
montes
ipsi
saxaque
durissima
exedantur,
fiantque
caminis
peruia.
Quo
circa
coguntur
artifices
&
ministri
munire
faciem
velamentis,
vt
ab
halitibus
feruidis
stricturisque
sint
tutiores.
Istiusmodi
velamina
sunt
plaerumque
reducti
pilei
foraminibus
ad
prospiciendum,
tanquam
per
dioptram
confossi.
Sed
quod
ad
fornacem
attinet,
Vulcano
quidem
Aerna
potuit
natiuos
focos
furnosque