Schmeltz¬
ofen.
Praefurnium.
elatum.
Praefurnium.
humile
seu
stratum.
Stannum
cancellatum
Furnus
stan¬
ni
aerosi.
Frischbley.
Plumbum
adiectitium.
in
stanno
aeroso.
Inde
Reich
fri¬
schen
/
cum
diuiti
cu¬
pro
multum.
additur
plum¬
bi
armfr¬
schen
/
cum
pauperi
pa¬
rum.
image
26
image
27
116
Comment.
Alchem.
Part
I.
Lib.
I.
diues
fornace
amoebaea
excoqui
potest:
mitis
autem
semper
patente
aliqua.
Pauper
copiosa
traiicitur
per
fornacem
crudam.
Ilmenoae
mediocris
vena
aeris
&
argenti
ferax
excoquitur,
furno
oculi
semper
paten¬
tis,
fere
accedente
ad
modum
fornacis
plumbi
candidi.
Foramen
istud
carbonario
puluere
sępe
perfundi¬
tur,
ne
accrescentes
scoriae
obstruant
canalem.
Praefurnium
ei
adiacet,
in
quod
igneus
riuus
continenter
decur¬
rit.
Scorię
innatantes
detractae
seorsim
in
pauimentum
proiiciuntur.
Cum
impletum
est
metallo,
rupto
forta¬
mine,
quod
prius
obstructum
erat,
decurrit
in
scrobem
amplam,
sed
non
profundam,
ibique
concrescit
in
panes
seu
massas
placentarum
instar.
Congruit
itaque
haec
structura
cum
furno
stannario
Agricolae,
quem
inferius
de¬
pingemus.
Sicut
item
ex
scrobe
(quae
refert
aut
explet
locum
catini
secundi)
plumbum
candidum
exhauritur,
&
virgatim
super
assere
effunditur
in
rectum
&
transuersum,
vnde
acquirit
cancellatam
speciem,
quam
inde
Gatterzinn
vocant;
ita
aes
argenti
ferax
ex
fouea
illa
transfertur
in
formas,
vbi
in
virgas
vel
baculos
digitosque
coalescit,
qui
postea
plumbo
confuso
segregatorio
furno
separantur.
Sed
aes
syncerius
in
massis
relinquitur,
sicut
&
stannum
durum.
Fere
duae
tales
fornaces
sub
vna
camerà
conueniunt,
&
ab
anteriore
parte
nihil
appa¬
ret,
quam
mutus
recta
sursum
eductus
cùm
oculo
&
praefurniis.
A
latere
ascensus
est
per
gradus.
A
posti¬
co
inspirant
folles
tympano
agitati.
Clauditur
muris
ab
omni
latere,
&
in
cameram
definit,
saltem
aditu
a
latere
patente.
Ita
se
habet
fere
fornax
prima,
quam
aeris
excoctoriam
nominamus,
aut
conflatoriam
eius¬
dem.
Graecus
fortasse
χαλκουρμικὸν
appellaret
βαῦνον,
ἢ
χαλκαστικον
ἰπνὸν,
ἢ
χαλκοποιὸν.
Sed
aes
argen¬
tosum,
quod
fere
in
bacillos
virgasque
redigunt,
adiecto
plumbo
eliquatur
denuo
fornace
secunda,
quam
fusoriam
aut
commistoriam
dixeris.
Germani
vocant
ein
Frischoffen
/
vnde
placentae
stanneae
ex
argento,
aere
&
plumbo
nomen
trahunt
nouum,
&
vocant
frisch
stuck
/
quasi
argentum
aeris
feruore
emaciatum,
nouo
plumbo
recrearetur,
reciperetque
robur
suum.
Renouatio
enim
&
recreatio
Teutonum
lingua
sonat
erfrischung.
Sed
&
plumbum
depauperatum
inde
cognominatur
frisch
bley:
nec
minus
ab
vsu
tali.
Fornat
haec
non
multum
abludit
ab
excoctoria
argenti
prima
alternante,
nisi
quod
semper
pateat
eius
exitus,
conti¬
nuoque
prosluat
mistura.
Extruitur
quatuor
parietibus
lateritiis
satis
iusta
altitudine:
sed
anticus
non
per¬
tingit
ad
pauimentum.
Nam
abruptus
pendet,
vt
farturae
luteae
&
foco
sit
spacium.
Subiicitur
ei
catinus,
forma
scrobis
vel
foueae,
in
quem
mistura
stanni
aerosi
decurrit,
&
effunditur
detracto
lapide
&
scoriis
in
scrobem
aliam
in
qua
concrescit
in
placentas
vnco
infixo
ad
leuandum.
Dispositio
fornacis
apud
Erkerum
haec
est
ferme:
Extructus
focus
est
super
vaporaria
seu
cuniculos
sub¬
terraneos,
per
quos
halitus
vaporesque
deriuantur.
Inde
muri¬
educti,
&
fornice
in
speciem
furni
configurati
sunt,
iunctio¬
duo,
quibus
incumbit
camera
seu
fumarium
commune.
A
furnus
clausus
antico
pariete
.B.
alter
furnus
socius
ad
eun¬
dem
parietem
posticum,
sed
anteriore
deficiens.
C.
furm¬
os,
qua
materia
immittitur,
cui
instratus
fornix
perforatus
est
camino
in
cameram
deducto.
D.
inferior
pars
antici,
con¬
stans
fartura
ex
luto
&
carbonùm
puluere,
estque
proxima
foco,
&
emittit
riuum
liquati
metalli
per
foramen,
quod
oculum
appellant.
E.
catinus
est
excipiens
liquorem
constan¬
tem
aere,
argento,
plumbo,
&
scoriis,
quibus
&
lapis
adest.
F.
Lapides
&
scoriae
ex
catino
extractae,
&
ad
dextram
furni
plantam,
vbi
tubus
respiratorius
est,
reiecta.
G.
scrobs
cir¬
cularis,
in
quam
effunditur
stannum,
vt
in
placentas
coga¬
tur.
Adiacet
ei
furcilla,
qua
vncus
stanno
infigendus
susten¬
tatur.
H.
panis
stanni
aerosi
ex
scrobe
extractus.
I.
ianua
seu
fenestra
camerae
fumariae.
K.
locus,
qua
folles
inspirant
auram.
L.
respiracula
vaporarii
sub
lapideis
tabulis.
Porro
compendium
huiusmodi
operum
fieri
potest,
&
vnus
duntaxat
furnus
duabus
operationibus
vnà
absoluendis
destinari.
Diximus
supra
de
crematoriis
lapidum
aerosorum
ex
pyrite.
Infra
proponemus
fornacem
cru¬
dam,
qua
fundi
&
praeparari
pyromachus,
(lapis
is
est
metallicorum
Stein)
solet.
Ne
hic
vna
fornace
excoquatur,
alteri
misceatur
plumbo
(vel
plumbagini,
lith
argyro
&
plumbo)
sed
vtrumque
vno
labore
peragatur,
sumptuque
diminuto,
excogitatus
furnus
similis
stannario
(quem
modo
ostendimus)
est,
sed
catinus
profundius,
magisque
in
focum
directus
est,
&
dextro
pedamento
astat
fornacula
plumbi
eliquandi,
quod
in
nouum
additamentum
insumitur.
Forma
eius
haec:
Furni
huius
effigies
exhibet
eadem,
quae
antecedens.
Ci¬
mera
effracta
conspicitur,
&
in
ea
pendens
infumibulum,
quod
fumos
in
liberum
aerem
deducit.
Neque
enim
directè
sibi
accommodata
sunt
camini
&
fumaria
externa,
ne
fa¬
menta
metallorum
&
mineralium
secretiones
expirent,
&
in
auras
euanescant.
Furnuli
plumbarii
structura
conspici¬
tur
ad
dextram,
estque
diuisa
in
catinum
&
focum,
quem
subit
ventus,
ignesque
exsuscitat.
Catinus
operculo
tectus
est,
ne
virulentis
halitibus
laedat
operarios,
vtque
fusum
maneat
plumbum
eo
diutius.
Erkerus
ait:
"Cum
excoctor
ara¬
rius
claudere
vult
&
adornare
fornacem
excoctoriam
aeris,
catimum
profundius
in
foco
exprimere,
angustiusque
efformare
debet
ad
instar
furni
stanni
aerarij
(wie
ein
frisch
ofen)
&
adijcere
ei
furnulum
liquandi
plumbi,
quod
adijciendum
est
decurrenti
in
catinum
prae¬
furnij
eliquato
metallo."
In
fur¬