125
De
sceuastica
artis.
"toria,
in
quam
inserta
sunt
follium
rostrae,
decente
situ
nec
nimis
acute
profundeque,
nec
obtuse
statuatur,
sed
pro
natu¬
ra
cuiusque
venae,
&
quidem
in
istis
fornacibus
eo
modo,
vt
aura
in
mediam
materiam
foco
contentam
incidat,
&
spi¬
rinus
iuxta
anticum
parietem
deferatur,
qui
quidem
debet
esse
copiosus
ex
follibus
amplis
pro
multitudine
excoquenda
venae.
Sex
taurina
tergora
vni
folli
destinantur.
Catinuas
in
fornacis
foco
ita
componitur:
Lacunae
vaporaeriae
imponitur
tabula
lapidea,
quam
appellant
lapi¬
dem
catinaricum.
Super
tabula
fit
focus
ex
luto
scoriis
remisto
minutis.
Huic
inducitur
focus
alius
luteus,
seu
pauimen¬
to
illi
hic
insternitur
focus
ex
luto,
in
quo
effiguratur
catinus
eo
situ,
vt
dimidium
eius
in
fornace
emineat,
&
anticus
paries
recto
in
sistat,
intersecetque
medium.
Hunc
catinum
iam
exiccato
luto,
inducunt
intus,
seu
illinunt
vena
vsta
pollicari
crassaetie,
quam
arefactam,
prunis
aggestis
percalefaciunt),
donec
excandescat,
solideturque
duricie
chalybea.
Catini
altitu
do
vsque
ad
formam
est
cubitiùs
vnus,
cùm
quadrante
paulatim
vero
inclinatur,
tenditque
in
decliue
ver¬
sus
anticum
fornacis,
vt
effluere
plumbum
queat,
nec
intra
eam
subsistat.
Porro
catinùs
fartura
quadam
opplendus
est.
Haec
constat
ex
carbonario
puluere
mero
(nam
alias
miscent
lutum
arefactùm,
tusum
&
incretum,
quem
lesch
vel
gestub
vocant:
Carbonarium
vero
puluerem
Rohl
lesch)
&
aqua,
qua
subigitur.
Massa
haec
compingitur
densaturque
malleis
vel
trulla
ferrea
aut
alia
re
graui,
&
ex
catino
super
faginis
carbonibus,
quos
prius
supposuerunt,
educitur
vsque
ad
parietem,
sed
ita,
vt
ante
fornacem
structura
paulo
sit
editior,
ne
effluant
recrementa,
&
iuxta
imum
relinquatur
foramen
amplitudine
eas,
vt
manus
immittipossit.
Ita
occlusa
sornax
est,
&
adornata.
Additur
vsus
&
operis
ratio:
nempe
per
fauces,
qua
sursum
patet
fornaxe,
prunas
infundi,
submittique
carbones,
inde
scorias,
iterumque
carbones:
Postea
venam
crematam,
seu
tostura
praeparatam
in
suo
rogo
vel
pyra,
vt
ante
dictum,
idque
vicissim
permutatis
ve¬
na
&
carbonibus
vsque
ad
summum.
Apponitur
etiam
catino,
qua
ex
fornace
prominet
nonnihil
lignorum
&
prunae¬
rum,
vt
salcem
fartura
calefiat
effluentesque
scoriae
non
obstruant
foramen.
Impleta
fornax
sinitur
aliquandiu
per
se
incendi:
sed
postea
mouentur
folles
&
feruet
opus,
liquatique
plumbi
&
recrementorum
riui
continenter
effluunt.
Non
armant
loricantque
spiraculum
mollibus
fluxilibusque
scoriis,
nec
vtuntur
capsis
seu
munimentis
follium
ferreis,
sed
aereis,
quia
ferreae
formae
duobus
operibus
à
scoriis
rapacibus
corrodentibusque
absumuntur
(nempe
sulphureis
&
sti¬
biatis:
Stibium
enim
in
ferrum
agit
cupide)
aereae
diutius
durant,
quanquam
&
hae
tandem
depereant,
ita
vt
trimestri¬
bus
sint
reparandae.
Demensum
operis
vnum
est
viginti
trium
horarum,
quo
spacio
per
fornacem
traiiciuntur
centu¬
pondia
sexaginta
sex,
vsque
ad
septuaginta
tostae
venae,
quae
eliquata
promanat
aquae
instar
satis
liquidae.
Nihil
autem
additamentorum
apponitur,
sed
mera
vena
vsta
excoquitur.
Cum
scoria
superior,
quae
valde
crassa
est
&
ponderosa
ab¬
lata
est
furca
ab
excoctore,
caetera
recrementa
sub
ea
stabulari
conspiciuntur
pure,
vt
haec
exhauriantur
trullae,
dumque
effunduntur,
plumbi
instar
fluunt,
&
imitantur
lapidis
ex
recrementis
facti
speciem.
Plumbum
vero
inter
excoquen¬
dum
surripit
se
per
puluerem
carbonarium
leuem,
&
in
fundo
fornacis
consistit
sicque
defenditur
ab
iniuria
recremen¬
torum
ferocium
&
sulphureorum,
&
tutum
est
ab
aestus
vehementia.
Expleto
opere,
perfringitur
paries
anticus
parte
in¬
feriore,
&
puluis
carbonarius
vna
cum
scoriis,
quae
irrepserunt
rutro
extrahitur
ministro
interim
aquam
modice
affun¬
dente,
vt
magister
ab
aestu
vindicetur.
Amotis
istis
furca
in
catinum
immissa
plumbum
commouetur,
vt
totum
in
vnum
cogatur,
hincque
effunditur
cochleari
in
iunctum
à
sinistra
fornaci
catinum
dudum
calefactum,
(analogum
foco
aeris
regularis)
&
opere
aposchistico
panes
plumbos
concinnat
excoctor,
ita
vt
ex
venae
septuaginta
sex
centupondiis
terna"
(:crux):)
(:crux):)
(:crux):)
Furni
venae
plumbi
nigri
pauperis
excoquendae:
Goslarienses.
plumbi,
quibus
insunt
sextantes
singuli
argenti,
producantur,
residuum
subsistit
in
recrementis.
Si
hac
arte
Goslarien¬
sium
etiam
alias
plumbi
nigri
pauperes
venas
quis
excoquere
&
elaborare
cupiat,
attendendum
est
&
operanda,
vt
li¬
quido
Mm
2
image
41