126
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
quido
excoquatur:
Sin
minus
id
vena
per
se
assequitur,
adiumentis
promouenda
est.
Carbonea
enim
massa
non
potest
sustinere
molles
tenacesque
&
in
praeceps
labentes
scorias
sua
visciditate
&
grauitate
nimium
adhaerentes
molestasque,
Cum
item
vena
plumbea
parum
plumbi,
argenti
vero,
notabiliorem
obtinet
quantitatem,
augendum
plumbum
est
ad¬
iecto
in
singulis
demensis
operum
duro,
vt
argentum
ad
id
confugere
queat.
Interim
dum
excoquitur
vena
Goslariensis
lateribus
fornacis
ab
omni
parte
accrescit
Galmia
(cadmia
ex
luteo
cinerea)
culmi
in
singulis
demensis
crassitie,
quae
no¬
uenis
operibus
est
decutienda.
Vsus
eius
ad
orichalcum
ex
aere
faciendum."
Haec
ex
Erkerianis
commentariis
paulo
prolixius
interpretando
repetiuimus,
vt
Chymico
nostra
tota
operis
ratio
&
modus
fornacis
liquidò
pateret.
Placet
enim
admodum
illa
prudentia
in
defensione
plumbi,
&
nobis
exhibet
speciem
quandam
separationis
per
subductionem,
de
qua
in
Encheria
Chymica.
Quando
itaque
essentiae
ex
mineralibus
ope
medicinarum
vel
acrium
mineralium
sunt
eliciendae:
aut
cum
reductiones
liquorum
&
calcium
instituendae,
multaque
similia
magisteria
peragenda,
prudentiae
&
methodi
exemplum
hinc
capere
licet.
Illa
ipsa
ratio
declarat
nobis
etiam
artificium
descensorium
Geberi,
quod
eodem
consilio
&
fine
ab
ipso
est
in
Alchymiam
introductum,
vt
in
corrigendis
metallis
eo
securius
&
circumspectius
elabo¬
ret.
Sed
de
hoc
posterius
plura:
Nunc
picturam
Erkerianam
literis
declarabimus,
quandoquidem
id
praeteritum
est
in
descriptione
Germanica.
(:crux):)
(:crux):)
(:crux):)
A.
Fornax
dextra
carbonibus,
scoriis,
vena
vsta
conferta.
B.
Fornax
sinistra
antico
inferiore
post
nouenum
opus
excusso
vacua.
Ei
apposuit
Erkerus
ministrum
cum
conto,
quo
decutit
Galmiam
(Gale¬
nae
sobolem,
quae
est
species
cadmiae
fornacariae,
quam
ex
luteo
cineream
vocant.)
Auicennae
Tutia
ci¬
trina;
Est
enim
alia
alba,
quae
pompholyx.
Cadmias
diuersas
faciunt
&
Arabice
climias
dicunt.
Legè
Matthiol.
Comm.
Diosc.
cap.
45
lib.
5.
Auicennam
lib.
2
tract.
2.
cap.
705.
etc.
C.
Tabulae
lapidis
fissilis
obten¬
tae
fronti
fornacis.
D.
In
dextra
fornacae
fartura
catini
ex
puluere
carbonario.
E.
Catinus
praefurnii,
in
quem
descendunt
scoriae,
estque
dimidia
pars
totius
catini,
vti
patet
ex
fornace
sinistra.
Radii
ab
eo
re¬
splendent
tum
ob
igneum
liquorem,
tùm
adiectos
carbones
viuos.
F.
Scoriae
detractae
&
in
cumulum
reiectae.
G.
Tubus
seu
ductus
vaporarii
sub
fornace.
Agricola
canalem
structilem
vocat,
estque
emissa¬
rium
halituum
ex
foco
eo
se
recipientium.
H.
Forma
aerea,
in
qua
iacent
rostra
follium.
I.
Cadmia
seu
Tutia
citrina
ex
fornace
detrusa
inque
glebas
coacta.
Eo
modo
&
carbones
fagini
in
catinum
iniiciun¬
tur.
K.
Catinus
aposchisticus
cum
foco
humili,
in
quem
effunditur
plumbum
ex
catino
excoctorio,
L.
Placentae
seu
panes
plumbi.
M.
Cochlear
seu
trulla
haustoria.
N.
foculus
ligna
suppeditans
incensa¬
ad
carinum
subiectum
calefaciendum.
Caeterum
quomodo
tabulae
lapideae
in
antico
fornacis
iunctae
sint
fibulis,
facile
patet
aspectui.
Adhuc
de
fornace
Goslariensi.
Plumbum
excoctum
cum
impurius
est,
aut
etiam
in
pastillos
diuidendum,
recoquitur
foco
ob¬
longo,
decliui,
&
nonnihil
excauato
canalis
instar,
quanquam
eidem
rei
inseruire
queant
etiam
alii,
siue
furni,
siue
foci
potissimum
catinis
instructi.
In
pictura
Etkeriana
focus
aposchisticus
etiam
huic
famu¬
latur
operi.
Nam
infusum
plumbum
ab
innatantibs
scoriis
(leuiores
enim
sunt
plumbo)
plenius
potest
repurgari,
&
postea
plumbum
meracius
in
placentas
diuidi.
Nonnulli
ferreo
catino
quadrangulo,
for¬
naci
conuenienti
in
cluso
plumbum
eliquant,
separatasque
sordes
detrahunt.
Alii
idem
procurant
cati¬
no
stannariorum,
quorùm
omnium
rationes
persequi
nihil
attinet.
Focus
repurgatorius
sic
pingitur:
A.
Focus
liquandi
purificandique
plumbi
vacuus.
B.
Focus
eiusdem
incensus
lignis
dispositis.
C.
Catinus,
in
quem
plumbum
decurrit,
&
ex
quo
exhauritur
in
catillos
ferreos.
E.
Sed
litera
D.
notat
placentas
seu
massas
plumbi
maiores,
quas
Agricola
in
minores
diuidi
hoc
artificio
indicat,
vt
possint
addi
legitimo
pondere
aeri
argentato.
F.
Furnulus
est
quadratus
eidem
instituto
seruiens.
G.
Catinus
è
ferro
quadratus,
intus
luto
perlitus.
H.
Foramina,
per
quae
eluctatur
flamma
spiritusque,
&
per
quae
etiam
carbones
demittuntur
in
focum.
I.
Ostiolum
cineritii
&
simul
ventilabrum
auram
subtus
ad¬
mittens.
Id
spacium
diuidi
potest
craticula,
vt
eo
lucidior
instruatur
focus.
Tantùm
de
plumbo
nigro,
CAP.
XVII.
De
plumbo
cinereo,
seu
Bismutho
&
marcasitha
argentea
vel
stannea.
Marcasitha
stannea
(ita
vocant
à
similitudine
&
conuenientia
cum
plumbo
albo;
aliqui
argenteam,
quia
argentum
refert
tam
splendente
albedine,
quam
Lazurio,
nec
raro
argentum
continet
te¬
ctumque
eius
dicitur)
quae
in
vena
sua
pluri
argento
sociatur,
perinde
vt
plumbum
nigrum
&
stibium
talia,
image
41