131
De
sceuastica
artis.
fornace
propter
ανεμοιομεριαν,
tandem
cogatur
fluere
&
vniri:
tertio
ne
cum
additamentis
cirius
ex
fornace
exeat
vena,
quam
sit
percocta.
Artificium
excoctionis
plenum
est
industriae
&
peritum
reum
ex
re¬
quirit
magistrum.
Vt
plurimum
tamen
prius
ponitur
plumbum
in
catino
ante
fornacem
(postquam
scilicet
resiccata
&
fornax
est,
&
catinus,
&
vrgente
vena,
etiam
scoriae
per
vtrumque
traiectae)
quod
admotis
prunis
funditur.
Deinde
obstructo
oculo
furnus
impletur
vena,
lapide,
fluoribus,
Molyb¬
daena,
lithargyro,
carbonibus,
sicque
excoquitur.
Cùm
artifex
coniicit,
percoctam
materiam
esse:
(neque
enim
citius,
neque
tardius
recludere
fornacem
debet,
ne
detrimento
afficiat
dominos)
oculo
effosso
emittit
riuum.
Profluit
tunc
primum
plumbum
cum
auro
vel
argento;
sequitur
lapis,
&
mi¬
stura
stannea,
quam
speisè
vocant
Germani;
inde
scoriae
triplices
diuites,
mediocres
inopes.
In
catino
vero
scoriae
summum
obtinent
locum;
his
succumbit
lapis
&
mistura
stannea;
in
imo
stabulatur
plumbum
argentatum,
auratumue.
Detractis
scoriis
lapideque
&
singulis
in
suum
locum
reiectis,
vt
possint
cum
suis
additamentis
sua
fornace
(quae
plaerumque
est
hypocleptica,
quam
vocant
alii
curuam,
alii
aliter
Germani
vber
den
krummen
ofen
/
vber
den
gang
/
vbers
hoelczlin]/G]
/
sicut
praecedens
ratio
ex¬
coctionis
appallatur
vber
den
stich
/
quod
est,
si
verbum
verbo
reddere
velis,
excoctio
per
obliquam
fornacem,
vel
super
paxillo,
quia
bacillo
figuratur
catinus:
super
canali,
à
canali
&
via
ex
interiore
catino
in
exteriorem
obliquo
itinere
tendente:
super
punctura,
quia
expungitur
lutum,
quo
oculus
erat
obstructus)
recoqui,
&
metallo
spoliari,
plumbum
exhauritur
trullis
in
catillos
ferreos,
vt
fiant
panes
fulminationi
destinati.
Illa
effusio
fit
in
fine
dimensi,
nisi
venae
opulentia,
aut
voracitas
corro¬
sioque
mineralium
ferinorum
(stibii,
marcasithae,
cadmiae
venenatae,
salium
arsenici
&c.)
cogant
ci¬
tius
deplere,
aut
recreare
submisso
nouo.
Si
recrementa
furcis
contisque
ablata
foetent
multum,
adhuc
praegnantia
sunt
aere
&
argentò,
prout
metalli
genus
fuerit.
Si
non
fumant
foetentque,
excussa
sunt
penitus,
&
facile
fluunt.
Furni
heterophimoti
seu
super
punctura,
haec
est
effigies.
A.
murus
posticus.
B.
arcus
ad
regionem
follium.
C.
axis,
ad
quem
tympanum
accommoda¬
cum
agitat,
vertitque
eùm
&
folles
mouet.
D.
Lacuna
seu
fouea
subterranea
recta,
quae
ab
antico
fornacis
tendic
sub
ea
in
aquagium.
Eius
est
&
alia
forma.
Nam
in
transuersum
porrigitur
ante
for¬
nacem
&
in
posticum
declinat
canalem
euehendis
halitibus
vaporibusque,
quos
focus
incensus
ex
terra
humida
resoluit.
Sed
tamen
consultius
est
in
anteriore
parte
prominere
tubum
&
non
penetrare
per
murùm
anticum
lacunam,
ne
aquas
sorbeat.
E.
Tubus
ex
ferro,
&
emissarium
vaporis
ex
lacuna
per
canalem,
qui
opertus
est
lapide,
sicut
&
lacuna
ipsa.
F.
fornax
heterophima
tripliciter
repraesenta¬
ta;
Et
quidem
prima
habet
oculum
obturatùm
in
fornicato
ostio;
secunda
eundem
paulo
humiliorem
In
quadrato,
simulque
indicatur,
illam
inseruire
venis
difficilibus,
hanc
fluxilibus.
Tertia
ostium
totùm
patens
exhibet,
vt
foci
instruendi
locus
appareat
oculis.
G.
ostium
acuatum
foci;
H.
os
eius
seu
oculus.
I.
Catinus
seu
praefurnium
profundius.
K.
Fartura
quadrata:
L.
praefurnium
minus
al¬
tum.
M.
Farturae
locus
patens
in
tertia
fornace.
Plura
qui
desiderat,
Agricolam
consulat.
Hoc
sal¬
tem
adiicimus
ex
periti
artificis
ptaeceptis,
si
vena
plumbargentea,
aut
alia
facile
fluens
est
excoquon¬
da,
lutum
fornacis
in
foco
debere
propius
accedere
ad
fistulam,
&
magis
in
decliue
propendere:
for¬
nacem
quoque
minus
altam
esse.
Lutum
cogendum
tunc
est
arctius,
neque
nimis
multum
adiicien¬
dum
oculo.
Ita
non
opus
erit
promotione
&
versione
crebra.
Istis
tribus
fornacum
Iconibus
item
totidem
in
conspectùm
producuntur
latera.
Sinistrum
enim
prima
&
secunda
innoteseit:
dextrum
tertia:
anticum
singulis:
vbi
simul
vides
anticum
aequari
quidem
caeteris
in
faucibus
orificio
summo
sed
non
iuxta
focum,
cuius
amplitudo
designatur
luti
seu
farturae
spacio.
Praeterea
media
fornax
am¬
plior
est,
quam
prima
quae
gracilior,
quia
in
illa
venae
mitiores,
hac
refractaris,
magis
solent
elaborari,
quanquam
artifex
industrius
supplere
ingenio
&
vigilantia
defectus
possit.
Caeterum
furni
per
puncturam
excoctorii,
&
compendia
sunt,
&
affinitates
multae.
Cum
enim
materia
non
multa,
nec
nimis
difficilis,
nisi
praeparata
solerter
&
mitis
reddita
fuerit,
est
excoquenda
in
plumbum,
Docimastae
vtuntur
suis
fornaculis,
&
testa
fictili,
aut
ecatillo
cinereo,
quibus
imponuntur
tamenta
pulueresue
praeparatarum
venarum
cum
plumbo,
vel
etiam
caeteris
additamentis,
&
exco¬
quuntur,
dum
scoriis
absistentibus
à
plumbo
sorptum
sit
aurum
argentumue,
quo
facta
ad
fulminandum
se
accin¬
image
45
panum
aereo¬
rum
ex
re¬
crementis
factorum,
ex
quibus
aere
citrino
adie¬
cto
sit
aes
cal¬
darium.
Conflari
&
in
auri
for¬
nacibus
so¬
et.
Tuciam
vocant
ali¬
qui
Botryi¬
ten
cadmiam,
sed
falso,
ait
Fernelius.
alij
volunt
esse
spodium
metallicum.
Tutia
Ale¬
xandrina
diciitur
Bo¬
tryites
cad¬
mia.
Sed
me¬
tallici
cad¬
mias
forna¬
curias
varias
habent.