413
image 48
135
De sceuastica artis.
Fornacis Noricae rudimentum.
b. Clausam feruentemque opere ex¬
coctorio signat; Jupiter. feriantem per¬
fractamque sub muro antico, vbi far¬
tura foci est. Non multum differt
dispositio à praecedente. Catinus sal¬
tem superior extra fornacem iun¬
ctus est ei, qui latet intra muròs in
foco interstitio rupto. A. pars me¬
dia in foco; B. alterum medium ex¬
tra focum. Interuenit autem fartura¬
in antico, ita vt cruribus pertingat
catinum; diuaricatione vero libe¬
rum relinquat exitum, qui in clausa
fornace oculi speciem refert, cuius
in Rhetico furno nullum aspectui
apparet vestigium; vnde & ille caecus
vocatur. Catini humiles modo in dextrum inflectuntur, modo in sinistrum. Quoniam autem istis
furnis excoqui vt plurimum solent nobiliora metalla, aurum & argentum, siue in venis sint, siue for¬
nacum purgamentis, quas cadmias vocant metallurgi, & recrementis. Nec minùs etiam prima forma
furni alternantis, eisdem maximè inseruit; solent binae coniungi, & concamerato camino supponi, vi¬
quicquid fauilla magistro etiam invito, ne quid de oscitante & imperito dicamus, corripuit, & fornace
extulit in sublime, exceptum redeat ad opus, & vna cum scoriis cadmiisque, aut sui generis materia re¬
coquatur. Structurae istiusmodi icon sequitur, potissimum Noricae fornaci accommodata, ex qua
iudicium simile fieri de caeteris potest.
A. furni Norici, iíque tri¬
bus lateribus repraesentati,
antico, sinistro dextro: B. far¬
tura sub antico, foco prae¬
tenta. C. catinus superior:
D. catinus humilis. E. supra
fornacem dextram effracta
camini via, per quàm ascefi¬
dit fauilla. F. caminus abru¬
ptus, vt in cameram spar¬
gantur fumi. G. camerae pa¬
uimentum aereis virgis stra¬
tum, quibus accrescere so¬
lent quaedam mineralia. H. te¬
studo camerae. I. caminus
subdialis, cuius planca inni¬
titur pauimento; sed fene¬
strae quatuor lateribus addi¬
tae halitum iam metallicis
ramentis, & mineralib. cor¬
pulentioribus, quae vel pul¬
uerulenta specie euecta, re¬
lapsa sunt in pauimentum;
vel flammis resoluta loci fri¬
gore iterum colerunt; acre¬
ueruntque alicubi; destitu¬
tum, reuolutumque emit¬
tunt, nihilominus vna subterfugientibus spiritibus ex corporum concretione resolutis, quos aura ab¬
sorbet & passim dispergit, aut etiam vaporibus aliísque halitibus mistos per pluuias; rores, aliasque
apocrises reddit. Vnde non mirùm est alicubi tincturis, acrimonia aliísque qualitatibus imbutas plu¬
uias & niues cadere, cum eiusmodi caminorum passim plena sint & habitata, & deserta loca, Vulcano
etiam sub terra suos halitus in auras efflante. Huiusmodi fumis flores, qui sunt in vicinia, arborum
nimirum vitiumque pereunt, si tanguntur. Plaerumque enim fumi ingrauescunt cum eluctati sunt, &
recumbunt. Nec ideo venenatae cadmiae, vel arsenici, marcasithae, stibii, mercurii, solorum esse pu¬
tandum est: sulphuris & atramentorum saliumque spiritus, alias suo modo vtilia medicamenta, idem
peragunt, vt de sale nitroso, fumo sulphuris, & vitrioli vena, liquoreque constat. K. ianua in cameram
ducens, ad quam pertingit scala. N. per eam irrepit minister cum scopis & vulsellis, materiamquè
conuersam & corrosam praecipitat deorsum in officinam per tubum litera M. signatum. L. fenestra,
qua sola aliquae camerae sunt instructae, ianua remota. O. pilae seu atlantides columnae, quae testudinem
arcusque sustinent. Eae opere Graeco pro Persis Captiuis, & Caryatidibus poterant captis Turcis, in
perpetuam gentis ignominiam, expoliri, καὶ ταυτῃ μὲν δή ταύτα. Nunc nonnihil de Chymicis.
Descen¬
Nn 2
image49