136
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
Descensoria
ista
iustrumenta
esse
ex
chymicorum
arcanis
vulgo
permissa,
&
nonnihil
immutata
vsu
&
consuetudine,
atque
etiam
venarum
peritia,
apertum
est.
Geberus
sane
descensorium
hoc
artifi¬
cium
pridem,
sed
subtilius
pro
Chymiae
metallurgicae
ratione
descripsit.
"Descensio",
inquit,
"reperta
est,
vt
corpora
metallica;
quae
validum
&
acrem
ignem
non
fustinent,
per
eam
à
combustionis
violentia
sint
tuta,
&
praeser¬
uentur,
cum
ex
calcibus
reducuntur."
(Nam
vt
metalla
ad
transmutationem
praeparet,
repurgat
ea
per
cal¬
cinationem,
ablutionem
&
similia;
postea
additamentis
fluxilibus
adiectis
reducit,
in
qua
reductione,
ne
comburantur,
descensorio
artificio
caues.)
"Nam
cum
imbecillium
metallorum
calces
reducere
volumus,
non
totam
quantitatem
vno
impetu
possumus
conuertere;
sed
successiua
est
partium
reductio.
Si
ergo
quae
prius
fluxit,
de¬
beret
in
igni
morari,
donec
&
caeterae
essent
conuersae,
in
fauillam
cineremque
verteretur,
aut
combureretur,
reductionisque
consilium
eluderet,
quocirca
statim
quod
reductum
est,
subtrahi
igni
oportet.
Hoc
est
potissimum
descensionis
inuentae
argumentum.
Hic
vsus
descensorij
artificij
&
instrumentorum
praestabilissimus.
Adijciuntur
autem
&
alij
duo
fines,
quorum
prior
est,
per
descensionis
prosurationem
animaduerti
decoctionis
fusionisque
initium,
&
sic
constare
materiam
non
destitutam
esse
eliquationis
reductionisque
potentia:
posterior
vt
corpora
à
sordibus
repurgentur
externisque
adhaesiu
suo
ea
impura
reddentibus,
quandoquidem
sic
fusum
metallum
relinquit
in
catino,
vel
vase
descensorio
alienitates
heterogeniasque
&
ipsum
homogeneum
seu
similare,
partibus
talibus
quodam
naturae
appetitu
&
coniunctione
con¬
fluentibus,
sese
per
foramen
proripit,
quanquam
hic
finis
alio
opere,
quod
dicitur
purificatio
per
pastillos,
melius
peragi¬
queat."
Haec
Chymica
Geberi
quis
non
videt
metallurgorum
nostrorum
exercitia
esse?
Excoctio
per¬
ductum
caeca
fornace,
peruetusta
est
apud
Rhetos,
apud
Bohemos
non
ita.
Ea
vero
quid
aliud
insti¬
tuit,
quam
custodiam
debilis
venae,
&
metalli
inde
exudantis,
ne
mora
sui
in
fornace
vertatur
in
fauil¬
sam?
Geberus
artem
calcibus
imperfectorum
metallorum,
quorum
inconstans
est
in
igni
mansio,
re¬
ducendis
destinauit:
Metallurgi
accommodato
accepta
inde
ratione
fluxilibus
venis
admouerunt,
estque
consilium
vtrobiuis
idem.
Adeo
vero
hoc
placuit,
vt
etiam
in
plumbo,
cadmiis,
scoriis,
lapide,
spinis,
aliisque
fluxu
facilibus
magno
cum
commodo
attentaretur.
Sed
&
vasa
contemplemur.
De
metallurgicis
dictum
est.
Geberus
sua
Chymica
ita
format:
Vrceum
latioris
orificii
pingit,
qui
manicae
hippocraticae
instar
in
fistulam
seu
os
angustum
desinat
lateribus
paulatim
arctatis
&
in
rectum
procedentibus;
intus
etiam
laeuibus
ne
quid
adhaerere
queat,
sed
statim
decurrere.
Hunc
vi¬
ceum
circundat
ventre,
qui
intus
sustineat
craticulam
ex
terreis
bacillis
(ex
qua
materia
opere
figulino,
etiam
catinùm
ipsum
parat):
sin
aliter
placet;
in
duas
partes
diuidatur,
&
seorsim
venter
sit,
seorsim
catinus
cuius
labra
cratem
sustineant,
sed
in
opere
vtrumque
est
iungendum,
&
luto
commissurae
astringendae.
Ita
formatum
instrumentum
imponendum
pedamento
est,
&
sistula
dirigenda
in
pati¬
nam
vel
concham,
quae
excipiat
liquorem
metallicum.
Haec
furno
Rhetico
respondent
ita:
venter
est
capacitas
fornacis,
quae
prunas
cum
vena
amplectitur
&
in
qua
ignis
operatur:
crates
transmittens
per
traiectorium,
infundibuli
specie,
materiam,
est
catinus
furni
cum
ductu
caeco:
praefurnium
est
concha
seu
excipulum.
Sed
quia
hic
metallum
non
decurrit
purum,
vt
in
Geberiano
artificio,
ita
adornandus
fuit
catinus,
vt
repurgari
simul
queat.
Et
haec
ratio
etiam
facit
differentiam
fistulae
rectae
&
obliquae.
In
Goslariensi
furno
subducit
se
plumbum
rectà,
&
restagnat
purius,
scoriis
praeterlabentibus,
sed
in
Rhetico
opere
decurrit
oblique
totum,
quod
eliquatum
est.
Et
sic
se
habet
primum
Geberi
de
in¬
uenta
descensione
institutum.
Vasa
repraesentari
sic
possunt.
A.
Concha
seu
vrceus
(πιθάκνη
πλατύστομος
in
tubum
definens,
in¬
fundibuli,
aut
sacculi
colatorii
instar,
in
cuius
ventre
crates
terrea
disposita
est;
quae
item
potest
ferrea
esse,
sed
luto
indutis
trabeculis.
Feceris
ean¬
dem
etiam
ex
laminis
pertusis.
Emi¬
net
autem
nonnihil
vltra
cratem,
vt
caperè
materiam
queat
egetque
tan¬
tùm
pedamento.
B.
craticulato
ca¬
tino
circumductus
venter,
ad
multam
materiam
capiendam;
vel
ipse
cati¬
nus
altiore
margine
circumdatus,
&
iuxta
fundum
prominens
super
suo
fulcro.
C.
concha
ferrea
recipiens
fluorem.
Talis
forma
potest
in
for¬
nacem
fusoriam
conuerti,
potissi¬
mùm
si
à
tergo
fiant
spiracula
ad
inserendos
folles.
Loco
cratis
quis
extruat
focum
cinereum,
&
tenera¬
metallorum
ramenta,
ex
fluuiorum
fontiumque
sabulo
collecta
per
alueolum
ita
excoxerit,
praesertim
additis
prunis
etiam
conchae
excipienti,
aut
loco
huius
cinereo
catino
sub
foco
efformato.
Vt
autem
defluere
queat
metallum,
incli¬
nandum
cinerarium
est
in
latus,
&
rostrum
eius
oblique
deducendum,
tali
ferè
specie.
Duris
autem
&
facile
recuperantibus
consistentiam
solidam,
non
conuenit
haec
excoctio,
propter
obstructionis
metum,
nisi
&
amplietur
via,
&
prunae
subiiciantur
sufficientes,
quo
modo
à
curuo
ductu
fornacis
Rheticae
parùm
di¬
stabit.
Hac
ratione
putauerimus
posse
immatura
metalla,
(hoc
est
nondum
adepta
fixionem
iustam
in
venis,
sed
adhuc
mercurialiora)
atque
etiam
venam
hydrargyri,
&
hydrargyrum
calcinatum
&c.
excoqui
&
reduci,
praesertim
si
ar¬
gento
image
50
image
51