413
Cruda dicta
alis ratio.
image 52
Crudae fornacis simplicis forma
haec est:
138
Comment. Alchem. Part. I. Lib. I.
communem ductum decliuem, non diuiso in medium eodem; quanquam fortasse parùm intersit, cum
necesse sit etiam ibi potentia duos esse in vnum confusos sublato interstitio. Agricola dicit catinum
huius esse non dissimilem primae fornacis praefurnio super puncturam, nisi quod patulae ore
continue excipiat liquorem, & humilem infra adiacentem habeat. Focum non ita altum requirit, vt
Rhetica fornax, quod materia sit fluxilis. Aliae quoque sunt differentiae ab apparatu. Nam priores
fornaces sumtuoso opere sunt praeparandae, & saepenumero praemissa punctura recrementorum cale¬
faciendae; indigent item additamentis praecisioribus. Cruda vero modico paratu est contenta, po¬
testque etiam statim, modo resiccata sit, ad vsum adhiberi, tanquam cruda & non prius excocta ad eum
veniat, quae est altera impositi nominis ratio.
Dictum supra est cadmias, scorias, & alia purgamenta, (quae in cameris colliguntur) recoqui for¬
nace caeca: sed intelligendum est, si paupertate sint notabili, prius per hanc praeparari, nisi adeo mitia
existant, fluxiliaque, vt sint vice additamentorum, vt molybdaena, lithargyrus & similia. lunguntur in
eodem officinae solo fornaces plaerumque duae & eamino substernuntur communi, eoque instructo tra¬
bibus ferreis & murulis ad excipiendas cadmias, si quidem harum cura est metallicis, olim sane Cypriis
aeris excoquendi caminis tales structurae non defuerunt. Ita enim Dioscorides: "Gignitur cadmia ex aere in
fornacibus candente (dum aes excoquitur ex vena; & deinde ad regulam perducitur; sed magis in cruda, vbi pyrites aero¬
sus plurimus elaboratur) fuligine egesta flatu, & lateribus, camerisque fornacum adhaerente, praegrandes autem sunt ferrea
rudes, ab officinis appellatae Acestides, per summa fastigia connexae & concameratae, vt quae ab are iactantur corpuscula,
superius cohaereant, & inibi detineantur quae cum spissius insident, in corpus concrescunt, & modo gentis vnum eius,
modo duo, modo omnia perficiunt." Adhuc Dioscorides. Sane cruda fornax omne genus cadmiarum (Botry¬
tin, Onychitin, Placoden, seu Zonitin, Ostracitin, Spodon &c.) praebere potest, si studium sit earum ex¬
cipiendarum.
A. anticus paries pro amplitudine fornacis latior: Et deficit
ad farturam. B. Focus cum sua fartura, cuius species humilios¬
est, quam superiorum, propter fusionis copiam: Et sane cum
pyromacho faciendo plurimum destinata sit haec fornax; ille
vero saepius fiat ex pyrite tosto, crudoque & tamentis & scoriis
(ferè tribus partibus tosti, vna crudi pyritae, sabulo eluto py¬
ritae aerosi, & scoriis, fiunt panes, qui restincti cremantur, iter¬
umque quatuor plaerumque partibus iuncta vna crudi recoquun¬
tur in panes, qui si sat sunt dites cremantur & excoquuntur in
metallum; si nondum aguntur denuo per focum crudum cum
paucis scoriis mollibus & in panes rediguntur. Alia ratio commi¬
scet pyritae sex partes venae ferreae vel ferruginosi lapidis qua¬
tuor, duas scoriarum; Et haec excoquit, donec panes fiant, ap¬
paret fluxilem materiam esse, quae non eget alto foco. C. Os
patulum grandius, ad quod recrementa saepius subsistunt &
spatha solent auelli. D. catinus altior. E. humilis. Geberus
in descriptione fusionis, & mundificationis per pastillos pro¬
positum ibi furnum fusorium (qui non multum abludit ab
anemio, vel reductorio probatorum, vel purgatorio aurificum)
dicit, mire vsitatum esse inter fusores cineritiorum, & cęmen¬
torum, quia omnia corpora calcinata, combusta, soluta, coa¬
gulata per eum reducantur in solidam massam, sicuti & cineritia, caementa, testae, in quibus saepe fusum
argentum adhaesit. Si quaeras, quod nam genus istius furni sit, caecusne, an crudus iste aut alius, adhibita¬
pictura nonnihil possis ostendere, sed in tanta varietate, & mutationibus nouitatibusque de commo¬
diore ratione vix responderis. Caementa molybdaenae, lithargyrus, cineritia & similia reducuntur non
vno modo. Neque enim raro sunt additamenta venarum; alias cùm cadmiis, scoriis, spinis recoquuntur
curua fornace: alias cum lapidosiora sunt, per crudam rediguntur in pauca & excoquuntur postea. Qui
in minoribus operantur, si multum terrae, argillae, fictilium &c. vna est, in puluerem redigunt, eluuntque
per tabulas vel alueolos: Eluta ramenta, nisi crematuram requirant, in plumbum excoquunt in anemia,
quam videtur depingere Geberus. Hinc factum stannum inferunt in cineritium fulminatorium, vel
cum suis fluxibus ante folles in catinis decoquunt, flatuque in testa purgant, & haec si aurum vel argen¬
tum vna est, vel etiam horum ramenta impura ex aquis fortibus sint collecta, vel ex sulphure & stibio
extracta etc. In lithargyro, molybdaena & similibus non multum ponunt studii, si tamen placet haec
quoque reducere, id fit ante folles vel in anemia, prius imposito plumbo. Hoc enim eliquatum ho¬
mogenea assumit, & reducit in pristinum. Calx stanni & aliorum metallorum per descensorium qui¬
dem reductiles sunt, sed & possunt per sua additamenta in catinis triangulis. Intra circulum, vel in fuso¬
ria anemia restitui. Verùm de his suus erit inter magisteria sermo.
CAP. XXII.
De fornace fulminatoria, seu cineritio maiore.
FOrnax fulminatoria est, qua perfecta metalla fulminantur ad separandum admista imperfecta sor¬
desque caeteras, & explorandum eorum synceritatem. Duplex enim potissimum fulminationis si¬
nis est, segregatorius, & perfectionis exploratorius. Itaque etiam inter argumenta probitatis & ex¬
aminatam à prioribus, quam posterioribus Chymicis & metallurgis enumeratur cineritium, quod ita
vocant à cineribus stratis coactisque in formam foci & catini super tabula, ambiente testudine concame¬
rata ad explendam fornacis formam. Ad structuram eius eligatur primum locus iuxta riuum semotus
ab hac