image
61
image
62
147
De
sceuastica
artis.
Quid
opus
multis?
Rudimentum
Chymiae
descensoriae
vides.
Id
tamen
sibi
vsurparunt
sulphu¬
ris
excoctores
plebei.
Prima
ratio
ruditer
depicta.
Concessum
est
tibi
cogitationibus
efformare
ollam
superiorem,
A.
cui
annexa
sit
inferior,
B.
Et
vt
agnoscas
pertusam,
signum
inspice,
quod
superiorem
repraesentat,
in
qua
orificium
est
operculo
obturandum:
fenestratus
seu
foraminibus
peruius
fundus,
quanquam
alii
subiiciant
&
interponant
craticulam
in
duas
ollas.
Sed
illud
satius
E.
venter
eius¬
dem.
Quem
ambitum
pinximus,
finge
pro
libitu.
Et
sit
Z.
eius
pauimentum
in
quo
olla
superior
emi¬
net,
&
ignis
circularis
excitatur,
H.
vel
crypta,
vel
humus,
vel
capsa,
vti
mens
iusserit.
In
ea
latitare
debet
olla
excipiens.
Sed
aspectui
est
consultum.
Abacus,
descensorius:
olla
superior
itidem
perforata
&
tabulae
lapideae
vel
ferreae
foramini
adaptata.
In
ea
est
vena
vel
terra
sulphurea.
operculum.
K
ignis
circularis
ex
prunis.
A.
olla
sub
Abaco
excipiens
sudorem
.M.
tabula.
N.
fotamen
cui
adaptatur
ollae
fuu¬
dus.
excipulum.
o.
Trabes
scamni:
Aut
ferreas
aut
lapideas
esse
potius
est.
Malimus
lapidem
integrum
muris
fultum,
cuius
planum
aliquid
fenestris
sit
peruium
ad
ollas
capiendas.
Loco
eius
in
longum
pro¬
duci
testudines
possunt.
paries
seu
pedamentum.
Haec
suo
loco
aptius
compingentur.
Nunc
saltem
per
plebeia
documenta
tyronem
Chymicum
ducimus.
Agricola
lib.
8.
rei
metall.
ita
à
vena
separat
sulphur:
Separatorium
sulphuris
à
vena.
Haec
structura
verbis
Agricolę
sic
habet:
"Fornax
est
concamerata,
à
fronte
patens,
&
in
duas
di¬
stincta
cameras
Inferiorem
murus
per
medium
ductus
distinguit
in
duos
fornices
longos,
quibus
supponuntur
ollae
aquam
continentes,
ad
excipiendum
halitum
su¬
dorem
ve
sulphureum.
Superior
in
tres
partes
est
digesta,
dextram,
sinistram,
mediam,
quarum
haec
non
amplior
est,
quam
murale
inferiorum
fomicum
intersepimen¬
tùm,
&
sic
dorsum
hujus
pro
foco
habet.
Sed
dextra
&
sinistra
stratae
sunt
ferrea
crate
in
qua
ollae
pyrite
sul¬
phureo
plenae
&
operculis
tectae,
proque
fundo
cribri
for¬
mam
ex
filis
ferreis
craticulam
habentes
disponuntur,
i¬
ta
vt
ollis
subiectis
respondeant.
In
mediam
cauitatem,
quae
focus
est,
ligna
inferuntur,
accendunturque.
Flam¬
ma
caloreque
tactae
ollae
expirant
sudantque
in
praeceps
sul¬
phureas
enxeses,
quae
partim
in
ollis
&
aqua
concrè¬
scunt,
partim
solo.
Caeterum
focus
semper
patet:
Sed
cae¬
merae
dextra
sinistraque
foriiulis
ferreis
occluduntur.
Tectum
pingitur
acutum:
Sed
&
in
testudinem
oblongam
reduci
potest,
vel
saltem
concameratam
figuram.
A.
spacium
superius:"
B.
inferius.
C.
fornix
descensorius
in
solo
dexter:
D
fornix
humilis
sinister.
E.
sepimentum
murale.
F.
ollae
exceptoriae
aquam
tenentes.
G.
spacii
superioris
Ergasterium
concameratum
dextrum
fore
sua
clausum.
H.
ostium
foci
in
dorso
muri
intersepientis,
ca¬
rens
ianua
seu
valvis.
I.laboratorium
sinistrum,
in
quo
super
trabibus
conspiciuntur
collocatae
ollae
si¬
gnatae
elemento
K.
&
duae
quidem
et
iuxta
fornacem
vna
erecta,
altera
strata
depinguntur.
L.
Valuae
fer¬
reae.
M.
craticula
fundo
ollarum
applicanda.
N.
opercula,
quae
agglutinantur
luto.
Si
libet,
in
Agricolae
schemate
considera
focum
alium
descensorium,
in
quo
plana
ex
ferro
tabula
multis
foraminibus
peruia¬
muris
in
quadrum
structis
ita
fulcitur,
vt
infrà
locus
sit
ollis
disponendis,
&
ab
antico
liber
accessus,
à
lateribus,
&
tergo
pinnae
eminentes
ad
complectendam
venam.
Tabulae
isti
iniecta
vena
prunis
vrge¬
tur,
vt
sudet
demittatque,
in
cryptam
halitus
&
sulphureas
guttas
vel
ollis
vel
humo
excipiendas.
Fumus
ex
parte
concrescit
extra
ollas
specie
volatica,
leuissima,
pompholygis
aemula.
In
aqua
considit
natatque
luteum
sulphur.
Eadem
arte
&
bitumen
separatur.
Est
&
quartus
modus
ab
eodem
autore
lib.
12.
explicatus.
De
hoc
placet
audire
disserentem
Matthiolum
lib.
5
Dios.c.
de
sulphure.
"Effossa
sulphuris
vena"
(non
ex
specubus
&
cunicu¬
lis,
sed
sudialibus
scrobibus)
"fictilibus
quibusdam
magnis"
(inque)
"imponitur,
Romanis
hydriis
non
ab
similibus
longo
ab
ore
depen¬
dente
rostro
intus
vacuo,
ac
in
humum
spectante,
vitrei
pilei
instar,
quo
stillatitiae
aquae
conficiuntur.
Haec
fictilia
sulphu¬
rea
vena
repleta
operculis
ex
argilla
ad
id
diligenter
paratis
conteguntur,
stipanturque
tenacissimo
luto,
creta
&
equino
stercore
composito
ne
tantillum
quidem
expirare
possit
sulphureus
halitus.
Postea
in
fornacem
cratibus
ferreis
intus
instructam
inferuntur,
iungunturque
craticulae
luto,
quo
simul
stipantur,
vt
ignis
sub
fundo
fictilium
accensus,
nullo
pacto
in
sublime
fer¬
ri
possit:"
(intelligimus
inniti
ollas
basi
ferratę,
seu
clathrato
ferro,
&
iuxta
colla
obiecto
pauimento,
cui
luto
iunguntur
prohiberi
exitum
ignis)
"ignis
in
alia
crate
inferiore
subministratur
Rostra
fictilium
in
aliud
vacuum
fictile
inserunt
per
quoddam
in
latere
orificium,
&
eadem
creta
quam
diligentissime
circum
linunt,
abducunturque
maxime.
Igne
succenso
deputatum
sul¬
phur¬"
Oo
Cum
de
pyrito
sulphureo
commentabi¬
mur,
exhi¬
bebimus
for¬
nacem
singu¬
larèm
reuerbe¬
ratoriam.