Lib.
33.
c.
6.
Lib.
33.
c.
8.
image
63
148
Comentar.
Alchem.
partis
I.
Lib.
I.
phur
in
sublimo
fictilium
fertur,
&
per
rostri
concauitatem
in
vacuum
sibi
annexum
descendit
receptaculum,
à
quo
tandem
eximitur
aperto
in
fundo
foramine,
&
aliis
vasis
excipitur,
vbi
in
magnos
coit
globes."
Haec
ille,
qui
attestatur
simul
se
in
agro
Senensi
in
montibus
non
longe
à
balneis
D.
Philippi
&
in
maritimis
apud
Petriolum
ita
vi¬
disse
sulphur
fieri.
Artificium,
quod
describit,
ascensorium
est,
ad
modum
destillationis
ascensoriae.
Fur¬
nus
abaci
forma
distinguitur
cinerario,
foco
&
ergasterio.
Cinerarium
proximum
humo
spacium
est
ostio
accessum.
Focus
super
eo
pro
pauimento
habet
cratem
ferream,
cui
imposita
ligna
ardent.
Sequi¬
tur
ergasterium,
in
quo
ampullae,
ex
argilla
nudam
experiuntur
flammam
innitentes
trabibus
ferreis
transuersis.
Tectum
planum
est,
per
cuius
duo
foran
ina
eminent
ampullarum
seu
ollarum
colla
oper¬
culo
instrata,
luto
iunctis
commissuris,
vti
&
in
compage
foraminum
&
ollarum.
Iuxta
collum
ex
sin¬
gulis
ampullis
singula
exeunt
rostra,
quae
in
communis
ollae
furno
astantis
ventrem
pertingunt,
eique
sunt
agglutinata.
Hic
vapor
sulphureus
coagulans
colligitur,
proditque
per
fistulam
iuxta
fundum
ollae
recipientis
sulphuris
liquor
in
vas
subiectum,
vnde
haustum
formatur
pro
arbitratu.
Fornacis
tegumen¬
tum
ex
ferreis
constat
laminis
anguste
stipatis.
Miram
vides
vasorum
deformationem,
&
confusam
cum
alembico
cucurbitam,
quomodo
dicunt
homines
acephalas
existere
in
nouo
orbe,
qui
tamen
obstipi
incedunt
demisso
in
pectus
capite,
obliterato
collo,
&
humeris
prominentibus
vt
procul
conspecti
ca¬
rere
collo
existimentur.
Non
immerito
acephalum
appelles
hunc
destillandi
modum,
&
tamen
vtilem
esse
vulgus
experimento
suo
comprobauit.
Negat
Matthiolus
permitti
igni,
vt
in
sublime
feratur.
Sed
tamen
circumdare
ventres
intra
fornacem
debet.
Agricola
tegumento
addidit
spiracula,
idque
recta
cum
ratione.
Quomodo
enim
ignis
sursum
in
laboratorium
euaderet
&
in
longum
serperet
iuxta
sca¬
mni
modum,
si
vndiquaque
obstructa
esset
fornax,
&
nulla
spiritibus
via
relicta?
Resiliret
sane
flamma
&
ex
ostio
foci
emicaret.
Sed
contemplemur
orthographiam
Agricolae.
A.
Pedamentum
fornacis
includens
ci¬
nerarium,
ad
quod
suum
exprimitur
ostium.
B.
focus
cum
ianua
sua,
quam
aliquis
humilius
po¬
nat,
vt
ignis
calorem
exhibeat
cumulatiorem,
C.
tegmentum
ex
laminis
ferreis,
vel
etiam
la¬
pideis.
D.
respiracula,
fumique
&
flammarum
e¬
xitus
ad
angules
quatuor.
E.
ampullae
ex
argilla
lapideae,
ex
ranino
collo
promittentes
quaeli¬
bet
narem
suum.
F.
naris.
G
olla
tertia
excipiens
ventre
rostra
superiorum.
In
hat
concrescit
va¬
por
sulphureus
(vt
loquitur
Matthiolus)
consi¬
stensque
decurrit
per
tubum
l.
in
labrum
K.
Chy¬
micus
excogitauerit
talem
formam,
vt
sicut
in
succino
apud
Euonymum,
continenter
influ¬
ens
aqua
per
fistulam
altius
locatam
eueheret
sulphur
in
suppositum
solium.
Ita
etiam
coiret
felicius.
Sed
non
ita
magni
precii
sulphur
est,
vt
rumpenda
propter
id
sint
cerebella
excoctorum.
H.
fulcrum
ollae
excipiendis
fornacis
antico
adiun¬
ctum.
Cęterum
superiore
descensorio
etiam
bitumina
ex
venis
pyritisque
proliciunt:
quin
&
stibium
infossis
nimirum
telluri
inferioribus
ollis,
superioribus
vero
repletis
vena
&
circulari
igni
lignorum
ccactis
liquorum
guttas
stillare.
Dispositio
par
est
ei,
qua
licubi
hydrargyrum
exugitur.
Ita
enim
vasorum
figura
&
accommodatio
est:
CAP.
XXVII.
De
excoctione
venarum
hydrargyri
vulgari.
"ESt
lapis
in
argenti
venis",
inquit
Plinius,
"cujus
vomica
liquoris
aeterni
argentum
vivum
appellatur."
Cadmiam
argentosam
intelligit,
ex
qua
argentum,
quod
viuum
propter
perpetuum
in
eo
liquorem,
nuncu¬
pant,
exudat,
idque
aliquando
ad
candelarum
duntaxat
lumen.
Quomodo
vlab
eo
lapide
vomatur,
arte,
an
natura,
non
expediuit.
Aliud
genus
talis
liquoris,
vt
ipse
putat,
quod
Dioscoridis
voce
hydrargy¬
rum
nominat,
ex
secundario
minio
excoqui
docet.
"Ex
secundario"
(inquit)
"in
venit
vitam
&
hydrargyrum
in
vicem
argenti
viui
dilatum.
Fit
a
duobus
modis,
aereis
mortariis
pistillisque
trito
minio
ex
aceto,
aut
patinis
ficdtilibus
imposi¬
tum
ferrea
concha
calice
coopertum,
argilla
superillata:
Deinde
sub
patinis
accensum
follibus
continuo
igni,
atque
ita
ca¬
licis
sudore
deterso,
qui
fit
argenti
colore
&
aquae
liquore:
idem
guttis
diuidi
facilis,
&
lubrico
humore
confluere."
Ita
il¬
le.
Non
animaduertit
de
eodem
ex
diuersis
lapidib.
elicito
se
verba
facere,
idque
Dioscorides
aperte
scri¬
psit
εὑρίσκεται
δὲ
καὶ
ἐν
τῷ
μεταλλεύεσθαι
τὸν
ἄργυρον
πρὸς
ταῖς
στέγαις
κατὰ
σταλαγμοὺς
συνεστῶσα.
ἔνιοι
δὲ
ἱστοροῦσι
καὶ
καθ'
ἑαυ¬
τὴν
ἐν
τοῖς
μετάλλοις
εὑρίσκεσθαι
τὴν
ὑδράργυρον
Libenter
producimus
autorum
verba,
vt
tyrones
antiquę
discipli¬
niae
vo¬
image
64