413
image 65
150
Commentar. Alchem. partis I. Lib. I.
Abaci vel pulpiti forma apparet
A. cinerarium, quod claudi & aperiri
potest obice lapideo. B. focus intus à
cinerario per cratem diuisus. Per cu¬
ius ostium immittuntur ligna. C. Te¬
gumenti foramen, in quod inseritur
olla. Subiiciuntur ei trabes ferreae, in
quibus innitatur ampulla. D. ampulla
ipsa prominens, quae integra adiecta
est plantae fornacis. E. operculum pla¬
num adaptatum ollae collo. Et hoc in¬
tegrum inuersumque conspicitur iu¬
xta fornacem. F. lapides, quibus firma¬
tur operculum. G. respiracula. Sed re¬
spondere potest ostio, senestra in po¬
stico loco fumarii, vt flamma in longum
feratur, & praeterlapsa ollas singulas
attingat.
Ex dictis nonnihil lucis accedit Plinio & Dioscoridi. Sed non minus ex ratione tertia, quae con¬
cham ferream non ponit in olla fictili, sed pro hac vtitur fornacula quadrangula, cui inserit conchas ex
argilla apertas. Loco operculi vero Dioscoridaei, seu calicis (ἄμβιξ apud Athenaeum, lib. II. κύλιξ φοξίχει¬
λος, ή εἰς ὀξὺ ἀνηγμένου, in acutum surgens, labris Thersiticis acuminatis: vnde possumus colligere, si
perculum Dioscoridis tale fuit, id amplum fundum habuisse, indeque reductum in angustum orificium
quomodo matulae figurari solent ventre vastiore) concamerata extruitur testudo seu fornix, cuius con¬
caua superficie halitus hydrargyri, tanquam in galea inuersa cogitur, indeque defluit in pauimentum
lapideum, scrobiculis & canalibus instructum, in quibus allectus liquor subsistit. Aliqui solent frondes
disponere in fornice, vt his quoque adhaereat & commotis in solum deferatur. Prout copia est, ita for¬
naculae puluinares fiunt plures duarum ollarum capaces: vel potest in circulum agi abacus, & pro ollis
capiendis componi. Ignis extra fornicem supponitur. Nam fornacularum ostiola accommodata sunt
fenestris in pariete fornicis, vt per eas inserantur ligna, quomodo vulgo solemus triclinia & caenacu¬
la calefacere ex culina. Rudimentum hoc est:
Mercurius Fornacula intra fornicem. Venus Fornix ipse.
A. Fornaculae pedamentum & cinerarium. B. focus, super quo suspensae ollae trabibus innituntur.
Costium foci per quod ligna immittuntur, & fumus redit. Non enim in fornicem penetrare debet. Istud
ostium respondet foraminibus, in fornice litera H. notatis. Vtrumque luto iungitur exacte, ne quid hiet.
D. tectum fornacis planum. E. sedes ollarum. F. ollae. G. ostium fornicis, cuius item commissurae diligen¬
ter obstruendae. Per id intrat excoctor, & frondes recentes infert caeteraque, quae oportet. H. foramina
ad furnum, Q. praefurnia, I. fenestrae lapide speculari vel orbibus tabulisque vitreis occlusae, rimis luto
stipatis. Istae excoctiones hydrargyri rudimenta sunt destillationum Chymicarum ascensoriarum
Propius accedit modus Agricolae secundus, adeo, vt iam pro homogeneo artis essentialique sit haben¬
dus. Nam fictilibus peragitur instrumentis in furno quadrangulo oblongo, ita vt ex ollis venam conti¬
nentibus fundo plano in alembicum rostratum cogatur ascendere subiecto igni hydrargyrus, ex quo
decurrit, corriuaturque limbo in rostrum vnde excidit tandem in conceptaculum duobus alembicis
commune, in quo aliqui nonnihil aquae ponere solent, vt fumus vna prodiens
eo felicius congelet. Diagrapho se¬
A. Ostium
image 66