De
sceuastica
artis.
image
67
image
68
151
A.
ostium
foci.
B.
ianua
cinerarii,
C.
alembici
impositi
suis
ollis
in
forna¬
ce
ferreis
bacillis
innitentibus:
Et
qui¬
dem
ad
dextrum
alembicus
solus
de¬
formatus
est
Sub
scabello
catinus
seu
olla
E.
Alembicorum
rostra
binorum
vni
inseruntur
receptaculo,
quod
signa¬
tur
D.
litera,
idque
à
parte
superiore.
qua
alias
rostra
excipulis
committun¬
tur.
F.
scabellum
sustinens
concepta¬
cula.
His
expedita
est
ascensoria
admi¬
nistratio.
Est
&
descensoria,
maxime
v¬
sitata
iis
locis,
vbi
abundat
anthrax,
seu
vena
hydrargyri.
liuida,
vt
in
Hydriae
montis
fodinis
non
procul
Goritia.
De
huius
procuratione
ita
disserit
Mat¬
thiolus:
"Amplissima
argenti
viui
metalla
visuntur
in
Hydria
monte,
qui
X.
L.
M.
P.
Goritia
distat,
vbi
continuo
copiosum
elicitur
è
lapide
quodam
fragili
potius,
quam
duro
calore
ex
nigro,
rufescente,
&
ad
purpuram
quadamtenus
vergente
ponderoso
plumbi
instar,
&
argento
viuo
scin¬
tillante.
Hanc
venam
postquam
effoderunt
conterunt,
&
in
fictilia
quaedam
angusti
orificij
conijciunt
&
recenti
arbo¬
rum
musco
obturant.
Deinde
fictile
alterum
huic
simile,
latioris
tamen
oris,
in
torra
sepeliunt,
&
alterius
pleni
inuer¬
sum
orificium
in
illud
inserunt,
&
argilla
circumquaque
muniunt
obturantque
oscula,
&
vasa
simul
connectunt
&
fir¬
mant,
adeo,
vt
vacuum
sectile
totum
sub
terra
sidat,
plenum
vero
totum
superemineat.
Itaque
in
aperta
area
plurima
seriatim
collocant
fictilia,
&
deinde
ignem
in
ambitum
succendunt,
cujus
vi
calefacta
vena,
argentum
viuum
guttatim
destillat
in
substratum
fictile,
hinc
suo
tempore
eximunt,
&
in
vtriculos
reponunt,
etc."
Describitur
descensio
in
a¬
rea
subdiali,
foci
tamen
aliqua
specie
instructa,
altera
olla
infossa
humo,
altera
eminente.
Circulari
igni¬
ex
lignis
non
focus
circumdatur,
sed
ollarum
ordines
atque
adeo
singulae,
impositis
in
interualla
lignis.
Ita
cogitur
sudare
anthrax,
&
lac
virglneum
evomere
deorsum,
cum
alias
volatica
spiritualisque
argenti
viui
natura
superiora
petat.
Sed
flammarum
contactum
ferre
non
potest,
nisi
fixum
sit.
Quocirca
fugit
qua
via
data:
Et
si
non
satis
fixum
est,
etiam
enectum
reuiuiscit
&
aufugit.
Quoniam
autem
is
locus
abundat
minio
foecundo,
non
erat
difficile
cryptam
parare
capacem,
eiusque
tectum
multis
pertunde¬
re
foraminibus
aggesta
terra,
&
subiectis
in
fornice
cryptae
fertamentis
ad
sustinendos
catinos,
quibus
inuersae
ampullae
musco
obturatae
adaptarentur,
quae
res
artis
dispositioni
congrueret
magis.
Neque
metuendi
halitus
forent
alicubi
relictis
spiraculis,
praesertim
si
conceptacula
capaciora
aquam
conti¬
nerent.
Ingeniosius,
sed
&
sumptuosius
ex
conceptaculis
istis
adiecta
singulis
fistula
in
noua
vasa
dedu¬
ceretur
liquor,
vbi
super
aquis
simul
halitus
coirent,
atque
ita
hydrargyrus
colligeretur
copiosior.
Sed
proponatur
schema.
Restat
Plinii
locus,
qui
quanquam
nihil
afferat
ad
rem
furnariam,
tamen
quia
eius
facta
est
mentio,
non
praetereun¬
dus
in
hydrargyri
προπαρασκευασει.
Vult
minio
secundario
aer
eis
mortariis
pistillisque
trito
ex
aceto
hydrargyrum
con¬
fici.
Separatione
id
fiat,
an
transmutatione,
quemadmodum
Galen.
credidit,
id
non
naturae,
sed
artis
opus
esse
non
do¬
cuit,
nisi
ita
exponere
το
invenire
vitam,
velis,
quasi
ars
pro¬
ducat,
cum
ante
non
sit.
Veruntamen
nihil
inconueniens
scripsit.
Anthrax
enim
aliquando
adeo
diues
est
argento
vino,
vt
eo
etiam
stillet
Reperiuntur,
inquit
Matthiolus,
"in
argenti
viui
fodinis
inter
ipsius
venam
peculiares
quaedam
lapidis
illius
ruf¬
fi
Zonae,
quem
fossores
fossitiam
cinabarim
vocant.
Hic
adeo
argento
viuo
scatet,
vt
saepius
absque
vllo
igni
inde
per
se
gut¬
tatim
fluat.
Euenit
praeterea
dum
fossores
mucronatis
instrumentis
venam
effodiunt,
vt
purum
prosi¬
liat
argentum
viuum,
decurratque
celerius,
tanquam
è
fonticulo
quodam.
Talem
venam
proculdubio
ita
elaborari
Plinius
indicare
voluit.
Acetum
additur
repurgationis
causa,
&
quia
simul
liquore
suo
con¬
tritę
venae
halitus
compescit,
&
facit
ad
guttarum,
quas
abstergit
à
sordibus
confluxum.
Sed
parua
copia¬
ita
elaborari
potest.
Quid
si
Plinius
repurgationem
hydrargyri
descripserit,
pro
extractione
ex
vena?
Acida
muria
conteri
in
mortariis,
sicque
emundari,
constat.
Tantum
de
illo
artificio.
CAP.
XXVIII.
De
fornacibus
quibusdam
Chymicis
pluribus
plaerumque
operis
inseruientibus
Item
diplomate.
AVt
perpetua
officina
fornaces
sibi
sufficientes
struxit
Chymicus
magister,
aut
aliquando
extempo¬
raneas
componit,
atque
e
iam
nonnunquam
paucis
structuris
contentus,
mutat
ergasteria.
Magnam
vim
habent,
vt
alibi,
ita
hic
quoque
circumstantiae.
Quocirca
cum
singularia
sint
mutabilia,
studere
debet
Platonicarum
Idearum
rectam
rationem,
&
catholicam
axiomatum
scientiam
animo
circumferre,
o¬
mnia
sua
bona,
secum
portans,
vt
ad
eorum
exemplar
vbiuis
gentium
&
locorum
sibi
concinnare
pos¬
sit
necessaria,
si
modo
ibi
hominum
vita
esse
potest.
Nemo
n.solitudines
Arabiae
sectetur,
aut
inter
me¬
dios
maris
fluctus
Chymiam
exercere
velit.
Vbi
materia,
quae
elaborationem
requirit,
inuenitur,
estque
praeste
lapis,
lutum,
catinus,
ampulla,
conceptaculum,
materia
ignis,
omnia
aut
pro
vt
res
exigit,
aliqua,
ibi
Oo
3
Anthracis.
seu
minii
na¬
tiui
descri¬
ptio.