413
Ex Mesue de
oleo rosato.
vbi vocatur
vas duplex.
image 71
154
Comment. Alchem. Part. I. Lib. I.
Diploma Marini.
Ista pictura Marini est. Sed num ex verborum sententia
dubites. Neque enim iusta fornacis forma apparet. Iussit forsi¬
tan apertam ab vno latere F repraesentare, vt tubus pateret, &
abeni dispositio; sed non assecutus praecipientem est pictor. In
Matthioianis iconibus balneum simili forma, sed aptius ad
mentem Marini, & speciem fornacis est expressum. A signat
ahenum, cui subiecta ligna ardent, confuso foco & ergasterio.
B vas continens materiam forma sartaginis manubriatae. Et in¬
telligitur operculo orbiculato ahenum stratum, ita vt in medio
admittat sartaginem. C foramen est, per quod sufficitur aqua
ex cympuuio (gutto, προχόῳ , vel situla,) à tergo parietis capsae
incluso. D anticum fornacis abruptum. Ei appinxit ille mini¬
strum sinistra manu sartaginis manubrium tenentem, dextra
versantem materiam cochleari. Videtur itaque iste paries tan¬
tùm obiectus esse calori, ne eo laedatur famulus, dum miscet
materiam. Sed potest reduci in integram fornacis formam.
E posticus paries, F tubus excipiens spiritus cum fumis, reddensque eos auriculis, vbi est H litera. Illa
vero aperta deformatione furni non cogetur per eum apendere calor, cum sat laxum sit euadendi spa¬
cium. Aliàs non tubus, sed praefurnium ibi loci statuitur quadratum, fumique non in officinam emit¬
tuntur, sed à tergo muri in caminum communem, aut aerem liberum, interim excauata testudine, in
qua aqualiculus calefiat, & praeterlabatur spiritus. G. gutturnium cum epistomio longo fere in ahe¬
num pertingente, cui, si lubet, etiam committi potest, praesertim cum velit Marinus, ita obstrui debe¬
re abenum, ne vaporet. Quale vero sit balneum, in quod conuersum sit diploma, seu vas duplex, suo lo¬
co apparebit. Vulgus aquam infundit aheno. Materiam includit cantharo ex plumbo albo, aliqui cu¬
curbitis vitreis obturatis. Margines & commissuras iungit massa ex farina & oui candido, quibus indu¬
cit splenia. Rudius aliqui illinunt, pastam ex aqua & farina. Ita cum exiccata litura fuerit, coquunt her¬
bas, capos, & alia pro aegrotis siue cibi potusque causa, siue medicationis.
CAP. XXIX.
De dispositionibus Acediae simplicis.
τῆς ἀκηδίας ἴπνος παρὰ τοῦ μὴ κηδεμονίας χρήζειν, incuriae furnus, quod non indigeat multa vigilantia,
dictus, aut, vt Dornaeus ait, quia lentum subministrat ignem, peculiari est & differente à caeteris
forma. Germani à negligentiore administratione, & quia curatori suo indulget quietem somnumque,
& conniuet ad operas, pigrum Henricum vocarunt, den faulen Heintzen. Duplex autem potissimum
ex eo compendium est: prius, subleuatio ab igni saepius nutriendo, cùm tantum semel detur, quantum
successiue horarum plurium spacio vix consumpserit, & tamen nihilominus eundem praestet caloris
gradum. Vnde intelligere est, adhiberi ad opera diuturniora, quae nequeant absolui breui. Posterius est
plurium furnorum potentia ad vnum compositum redacta. Nam cum alias plures furni pluribus igni¬
bus essent fouendi, hic possunt vno multi instrui, atque insuper etiam diuersi scopi expleri, & nihilomi¬
nus non affligi vigiliis curisque multis minister. Omne vero compendium & securitatis praesidium
redit ad turriculam, vel canalem communem, & regulas gradatorias, quibus ignis gradus contrahitur
aut relaxatur. Canalis aut vni additur fornaci, aut pluribus riualibus. Illam acediam simplicem appella¬
bimus; hanc riualem. Vtraque vel rectis vasis ministrat, vel inclinatis in latus, siue velimus nudo igni
rem procurare, siue interuentu abeni aut catinorum. Canalis seu capsa prunarum vel recte statuitur,
vel oblique, vtrobique tamen lateri fornacis singularis additur. Ex aere ea est, vel ferro, vel fictili opere
argillaceoque, aut etiam procuratur circulariter, excisis laterculis recto situ. Forma satis procerae emi¬
nentiae. Itaque exurgit vltra fornacem ritu camini. Amplitudo pro operis ignisque quantitate. Magno
igni debetur multùm alimentum, & laxus canalis, paruo contrà. Non tamen aequalis est vbique ampli¬
tudinis. Nam ab angustiore capite in tubum ampliorem definit, vt decidere, & ordine sequi carbones
possint. Nihil offensae est in medio. Omnia glabra. Inseritur ostium inferius foco, firmaturque; sed ita,
vt non tangat craticulam, sed paulo vltra absistat, indeque demittat alimenta. Recto statu demittitur
quidem ad pauimentum vsque exterior deformatio, sed non eousque pertingit cauitas. Cum itaque
focum attigit canalis, iungitur ei ostio communi. Reliquum vsque ad solum pedamenti loco est. Qua¬
insiciuntur earbones, affixum operculum ex aere est, si metallo constat canalis. Sin minus, satis est figu¬
linum, conchae id formam habet, cuius cauitas fistulam spectat. Cum opus instituitur, impletur carbo¬
nibus amplitudini aptis, & ita conformatis, vt sequi possint sine impedimento. Sed ignis accenditur in
foco immissis prunis. Carbones vltimi cinere insternuntur, ne istac respirare fornax possit. Alia enim
sunt spiracula. Postea adaptatur concha. Cùm moram faciunt carbones, per fornacis ostium, quod est
in foco paruum gryphe vel vnco incerto, promouentur, quod etiam canalis quassu fieri potest. Post¬
quam autem motae prunae sunt, clauditur denuo focus obice lateritio, vel foricula, prout instructùs
fuerit. Furnus quadrangulus est, vel rotundus, aut polygonos. Sed canalis in offense rotundus, seu teres,
figura cylindri, excepta int erdum planta.
Rotun¬