160
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
quadrato
fundamento
cogitauit.
Ita
enim
describit
hanc
acediam:
"Quatuor
lateres
lateraliter
erigendi
sunt
in
quadrum,
vt
se
mutuo
non
contingant
ad
interuallum
quatuor
digitorum:
sed
ab
vno
latere
duo
fragmenta
suffici¬
ant
ad
angulos
ita
posita,
vt
inter
illa
vacuus
sit
locus
ostiolo,
per
quod
cineres
eximi
queant,
super
hoc
structum
bacillos
ferreos
collocabimus
in
modum
craticulae,
sic
primam
concamerationem
extruxerimus,
etc."
Videbitur
tibi
fortallo
octaedrum
potius
describere,
quàm
quadratum.
Nam
interstitia
angulorum
valua
augent
angulorum
numerum
duplo,
ita
vt
quatuor
lateribus
solidis,
quatuor
vacua
adiungantur,
existantque
anguli
octo.
Sane
quid
ille
cogitauerit,
satis
indicant
verba
tum
illa,
tum
haec:
"Inferioris
camerae
quatuor
anguli
clauden¬
di
sunt,
superioris
vero
concamerationis
relinquendi
aperti."
Ponere
voluit
fundamentum
quadratum
pro
cine¬
rum
loco.
Deinde
focum
insternere
craticula
diuisum
à
cinerario:
&
hunc
quidem
lateribus
clausum,
sed
angulis
truncatum,
peruium
ad
laterales
fornaces.
Quorsum
itaque
opus
fuerat
initio
disiungere
lateres,
relicto
interuallo,
si
excepto
ostiolo
totum
cinerarium
est
claudendum?
Sed
explicemus
pictu¬
ram.
A
fundamentum
ex
lapide
in
quadrum
strato
circa
cineritium,
ita
vt
hoc
in
medio
admisso,
stru¬
ctura
emineat
ad
conchis
laterales
sustinendas.
B.
cinerarii
parietes,
&
concameratio
inferior,
vt
lo¬
quitur
Dornaeus;
quam
sane
pictor
sexangulam
dedit.
T.
ostium
cineritii.
A.
parietes
foci
&
concame¬
ratio
secunda
super
craticula
extructa
dupla
ad
cinerarium
altitudine.
E
fenestra
foci,
per
quam
alia:
clausam,
moueri,
versarique
prunae
solent.
In
limbo
huius
apparent
quinque
puncta,
quae
sunc
verucu¬
lorum,
ex
quibus
constat
craticula,
capita.
Innuit
tamen
etiam,
per
ea
repraesentari
modum
foraminum
gradatoriorum,
in
conchis
superioribus
fornacum
faciendorum
ad
gradum
ignis
explorandum.
Z
A¬
cediae
seu
ameliae
canalis,
vel
turricula
terrea
aut
aerea
superius
angustior,
inferius
amplior,
vt
delabi
carbones
queant.
Ea
repletur
carbonibus,
posteaque
obstruitur
fictili
operculo
litera
H.
notato.
Sed
accenditur
ignis
per
fenestram
foci,
vt
ordine
ad
opus
descendant
carbones,
quibus
pene
consumptis,
submittuntur
noui,
referta
denuo
turricula,
quae
integri
diei
alimenta
flammis
sufficere
potest.
fur¬
ni
laterales
testacei,
quorum
quilibet
constat
duabus
conchis
lata
parte
sibi
accommodatis
agglutina¬
tisque
mutuo.
Quatuor
illi
destinantur
operibus
putrefactorius
est,
&
digestorius:
balneum
praestat.
Itaque
etiam
superioris
conchae
fundus
totus
patet
ad
abenum
recipiendum:
Sol
circulato¬
rium:
Athannor
ad
soluendum
&
coagulandum.
Porro
cum
quilibet
furnus
duabus
conchis
con¬
stet.
Inferior,
qua
parte
foco
iungitur,
patet
ostiolo
sex
aut
septem
digitos
alto,
quatuor
lato.
Superior
vero
in
balneo
quidem
excussum
omnino
fundum
habet:
sed
in
caeteris
tribus
tantum
sex
septemvè
digitorum
foramine
peruium.
Est
&
vnicuique
iuxta
marginem
addendum
spiraculum
ciceris
ampli¬
tudine,
ad
explorandum
calorem.
Quidam
id
adiiciunt
operculi
vertici,
vt
in
Athannore,
quod
placet
magis.
lt
tripes
fictilis,
seu
pinnacidia
terrea,
in
tribus
furnis
caeteris.
Balneum
enim
eo
non
eget.
Illi
vero
imponitur
vitrum
cum
materia.
K
Inutile
figmentum.
Veruntamen
sit
sane
etiam
ostiolum
fur¬
norum
alterum
interiori
appositum,
sed
in
opere
clausum
semper,
nisi
quid
acciderit,
vt
reserandum
sit,
caetera
structura
salua.
Ita
lib.
3.
cap.
5.
scribit,
fixatorii
&
putrefactorii
orificia
tegi
debere,
&
exteriora
fo¬
tamina
obstrui,
relictis
spiraculis
superius
à
latere
furnorum
paruis.
Aliàs
quae
in
ima
parte
adminis
stranda
sunt,
antequam
conchae
coaptentur,
procurari
debent.
A.
in
sinistra
fornace
monstrat
ostiolum
interius,
per
quod
ex
foco
communi
calor
subit.
M.
cucurbita
putrefactoria.
N
coalitio
la¬
brorum
superioris
&
inferioris
conchae.
Z.
operculum
putrefactorii.
Tale
est
&
in
Athannore
coa¬
gulatorio,
nisi
quod
hoc
altius
cauatum
esse
debeat,
si
geranii
rostrum
sit
procerius.
O.
Regulae
ad
ob¬
struenda
ostiola
interna
concharum
inferiorum,
&
simul
gradus
caloris
moderandum.
Ferreas
eas
re¬
quirit
Dornaeus,
sed
quas
ferrea
manus
retraxerit
in
calore
paulo
maiore,
nisi
luto
sint
armatae,
aut
cate¬
nis
suspensae,
quòd
fieri
solere,
propositis
supra
exemplis
patuit.
Spatulas
vocat
Dornaeus,
&
ita
regigit
subleuando
&
deprimendo,
vt
iam
vna
tertia
pateat,
iam
duae,
iam
totum
ostiolum.
Π.
ahenum
balnei
cum
tegumento,
cucurbita,
alembico,
excipulo,
&
tubulo
in
tegumento
ad
sufficiendam
aquam.
Ex¬
tracta
haec
vasa
sunt
ex
fornace,
vt
oculis
eorum
dispositio
pateat.
Caetera
in
suis
sunt
relicta,
&
duntaxat
lineis
adumbrata
eorum
vestigia,
cum
nihilominus
intus
latere
intelligantur.
P.
Pelicani
species,
seu
potius
vas
circulatorium
ex
cucurbita
&
parua
ampulla
inter
se
commissis,
firmiterque,
ne
expirent,
glutinatis
Exertum
nonnihil
collum
cum
sua
ampulla
est,
vt
frigus
&
coagulet
ascendentes
spiritus,
&
repellat.
Debebat
in
catino
locatum
esse
vas
inferius
interuenientibus
cineribus,
aut
fimo
arido.
Σ.
Phiola
(vt
enunciant
Chymici
plaerique)
arcanae
solutionis
&
coagulationis.
Itaque
&
tripes
arcanorum,
&
pe¬
netrale
operis
mystici
est.
Solet
aliàs
geranium
istud
hermetice
claudi
obtorto
collo,
&
in
cineribus
se¬
peliri,
vel
ouo
physico
gossypio
addito
includi.
Diuersitas
certe
caloris
&
operationis
est
in
solutionem
&
coagulatione.
Quamobrem
requiritur
diuersa
administratio.
Videtur
autem
Dornaeus
voluisse
isto
nudo
vitro
coagulationem
potius,
quàm
solutionem
indicare,
oculisque
obiicere,
quod
haec
tam
mo¬
dico
egeat
calore,
vt
etiam
ex
comparatione
pro
frigore
haberi
queant
(non
enim
exceditur
primus
gradus,
isque
temperatur
vicissim
principio,
medio,
fine)
illa
postulat
ignem
cinerum,
qui
est
gradus
secundi,
eumque
in
fine
atrociorem,
quàm
in
principio,
imo
&
variatum
pro
primo,
secundio,
tertio
or¬
dine
operis.
Nimirum
ad
finem
scopumque
artificis,
omnemque
progressum
informandum
est
instru¬
mentum:
&
ex
hoc
vicissim
intelligi
operis
ratio
à
solerte
haud
difficulter
potest.
Cum
ergo
Dornaeus
sigillatim
proposuerit
putrefactorium,
quo
simul
peragitur
solutio,
destinauerit
sane
hanc
partem
coa¬
gulationi
tantum.
Sed
lege
cap.
7.
lib.
2.
artis
Alchymisticae,
eiusdem
autoris,
&
lib.
3.
cap.
5.
de
vsu
furni
acediosi,
vbi
hunc
furnum
dicat
spiritibus
in
suam
terram
figendis
&
congelandis,
vel
terrae
multo
liquo¬
re
soluendae.
CAP.