image
83
162
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
Sed
temere
sudamus
in
re,
cuius
vsus
desiit,
quanquam
ludere
iuuet
expositione
veterum
commentariorum
ingeniosa.
Plus
vtilitatis
Chymico
conferre
potest
alia
forma,
cuius
eu¬
niculus
in
medium
agitur
hypocaustum
in
fu¬
liginaria.
Ne
poeniteat
nos,
pudeatque
inter
fuli¬
gines
versari,
audiamus
de
tali
fornacum
ge¬
nere
priscos
Philosophos,
Medicos,
archite¬
ctos,
&
vt
ab
hoc
incipiamus,
ita
praecipit
Vi¬
truuius
lib.
7.
cap.
10.
de
fuliginaria:
"Aedificatur,
inquit,
locus
vti
Laconicum,
&
expolitur
marmore
subtiliter,
&
laeuigatur.
Ante
id
fit
fornacula
habens
in
laconicum
nares,
&
eius
praefurnium
magna
dili¬
gentia
comprimitur,
ne
flamma
extra
dissipetur.
In
fornace
resina
collocatur.
Hanc
autem
ignis
potestas
vrendo
cogit
emittere
per
nares
intra
laconicum
fuli¬
ginem,
quae
circa
parietem
&
camerae
curuaturam
adharescit.
Inde
collecta
passim
componitur
ex
gummi
subacto,
ad
vsum
atramenti
librarij:
reliqua
tectores
glutinum
admiscentes
in
parietibus
vtuntur,
etc."
Ad
huc
Vitruuius.
Ne
lateat
Laconici
forma,
expressa
verba
cauent:
PARIETEM
ET
CAMERAE
CVRVATVRAM.
Interpres
ait
Laconicum
esse
veluti
cameratam
in
hemisphaerium
turriculam,
in
quam
hoc
loco
velit
Vitruuius
apposita
astructaque
fornacula
fumum
resinae
deferri,
vnde
fuligo
seu
densatus
ille
fumus
parietibus
laconici
adhaereat.
Operae
pretium
sane
in
medio
positum
est,
quod
oblectet
scire
materiam
veteris
atramenti,
quo
ad
nos
omnis
prisca
sapien¬
tia
fere
peruenit.
Resinam
ita
vrit
ille;
Dioscorides
vyàα
seu
liquidam
picem.
Plebs
etiam
facu¬
las
taedarum,
&
picis
recrementa.
Sed
tam
sumptuosam
extruere
officinam
non
solent
syluarum
no¬
stratum
accolae,
vtpote
contenti
ligneis
casulis;
luto
intertextò
illitoque:
imo
nec
fornicem
Laconici
specie
claudunt,
sed
quadrangula
camera,
in
quam
foci
nares
dirigunt,
saccum
extendunt,
in
quem
colligunt
fuliginem
à
lacunaribus
pendentem.
Itaque
non
raro
totum
incendio
perit,
pueris,
quos
ei
labori
praeficiunt,
negligenter
rem
tractantibus;
quandoquidem
incuriae
operarum
pinguis
fuligo
ni¬
mis
ex
naribus
emicante
flamma
inardescit,
&
tandem
solida
materia
arrepta
flagrat,
quomodo
&
ca¬
mini
in
praefurniis
coenaculorum.
Sed
exhibeatur
forma,
vt
inde
colligamus
Vitruuianam.
Cuniculorum
formae
cum
praefurniis
à
&
naribus
ß.
Praefurnia
obstruenda
sunt,
post¬
quam
immissa
materia
est,
&
ignis
succensus;
verum
ita,
vt
relinquatur
aurae
intrandae
fo¬
ramen.
Craticula
non
est
opus
in
pice
&
resina;
in
hastulis
taedarum
&
recrementis
picis
plaerumque
additur;
nonnunquam
&
negligitur,
&
fit
alia
administratio
per
verucula
&
trabes,
vt
cine¬
res
secedant.
Forma
testudinata
est,
vel
quadrata.
Illa
melior.
A
casa
fuliginaria
vulgaris
ex
lignis
lutoque
Aliqui
faciunt
etiam
caementis,
&
calce
parietes
trullissant.
Itaque
videmus
in
fuligine
saepenumero
ramenta
istiùs
materiae.
Quod
enim
sacco
accrescit,
tenerrimum
est;
crassius,
quod
parie
tibus,
praeser¬
tim
inferius,
cui
flos
insidere
solet.
Dum
abraditur,
simul
detergitur
calcis
concretio,
vel
luti.
B
saccus
lineus
est,
aut
laneus,
super
nidore
expansus.
In
eius
medium
fere
nares
cuniculi
extentae
sunt,
quan¬
quam
satis
sit,
si
modo
pertingant
in
cauitatem.
Ita
obseruatum
&
quadrum
est,
&
concameratum.
C
cuniculus
materiam
incendii
continens.
Ita
plaerumque
sunt
vulgares
casao
fuliginariae,
quibus
adiici¬
endum
ostium
est,
&
vestibulum
paruum,
aut
pro
arbitratu
domini
etiam
amplius.
Ex
his
Vitruuii
La¬
conicum
marmore
incrustatum
intelligere
facile
est,
nempe
tale:
Non
image
84