De
sceuastica
artis.
image
94
169
Erigit
muros
duos
lateribus
constructos
iacentibus
cubitum
distantes,
altos
sesquipedem,
tantundemque
latos.
Eos
iungit
in¬
steruitque
quatuor
ferramentis
transuersis
ad
sustentandos
lateres
primum
solarium
conficientes
(pictura
habetsolaria
seu
spacia
quinque
A.
B.
C.
D.
E.
&
vbi
sint
illa
ferramenta,
non
apparet:
In¬
telligendum
estsiam
statutos
quatuor
muros
imos,
qui
sunt
peda¬
mentum
structurae
claudi
ferreis
trabibus
quatuor,
quae
limbo,
quem
litera
O
notauimus,
indicetur,
vt
porro
istae
trabes
fulciant
sequentes
muros.
Sed
caementariusiis
carere
poterit.)
Postea
in
medio
dicti
folarii
foramen
relinquit
apertum,
rotundumque
la¬
tum
quatuor
digitos,
per
quod
inferius
promineat
inuersae
cucur¬
bitae
terreae
&
fundo
carentis
collum,
cuius
basis
sit
forata,
quae
possit
obstrui
cooperculo
acuminato
(pingit
infundibuli
formam,
superius
fornicatam
inque
ampullae
fundum
pertusum
reductam,
cuius
foramini
imminet
conus
obturatorius:
F
venter
vasis
in
se¬
cunda
Camera:
G
obturatorius
conus,
H
collum
descendens
in
cameram
subiectam.)
Hinc
super
basi
primae
camerae
educit
tres
muros
vel
duos
appositos,
altos
cubitum;
&
se
mutuo
attingen¬
tes
&
respicientes
ad
angulos
rectos
(cameram
secundam
vestis
includitque
muris
vno
latere
aperto,
cuius
loco
pictor
arcua¬
tas
fores
posuit.)
Istis
imponit
craticulam
ex
bacillis
ferreis
di¬
gitum
inter
se
distantes
(facile
apparent
haec
ferramenta
sub
re¬
torta
in
spacio
tertio
litera
I.)
Craticulam
onerat
tribus
mu¬
ris
houis,
ita
vt
ex
duorum
sibi
oppositorum
media
parte
ferreum
retorte
sustentaculum
forma
se¬
micirculari
ex
armillis
compactum
existat;
&
in
antico
sit
rima
vel
fenestra,
per
quam
cornu
retor¬
tae
promineat.
Quartum
latus
non
clauditur,
nisi
inserta
iam
&
adaptata
cucurbita
(relinqui
po¬
terat
totum
anticum
apertum,
&
post
impositum
vas
caementis
lutoque
farciri)
&
tunc
obstruendum
monet
relictis
duobus
vel
pluribus
foraminibus,
per
quae
insertis
vncis
prunae
moueantur
(pictor
huic
consilio
latus
dextrum
assignauit,
pinxitque
super
collo
retortae
quadrangulos
fenestras
duas:
K
Prospectus
retortae:
L
venter
eius.
M
fenestrae:
N
fulcrum
retortae
galeatum.)
lam
trabes
ferreas
huic
quoque
structurae
adaptat,
vt
sustentent
lateres
pauimenti,
murosque
camerae
imponendae
(vide
P
li¬
teram
ambienti
limbo
adiectam.)
Hoc
spacium
quia
in
reuerberii
formam
redigendum,
testudinato
cecto
elauditur,
quod
in
medio
peruium
sit
voragine
quae
sorbeat
carbones.
Eius
obstruendi
gratia
la¬
terculus
praesto
esse
debet
mobilis,
vt
pro
libitu
apponatur
aut
remoueatur
(Q.
fornicata
camera
cum
pauimento
pertuso.)
Fornix
grauandus
eo
monitore
rursum
est
lateritio
muro
lato
laterem
vnum
spa¬
cium
tegendum
camera
in
vertice
perforata.
(R.
parietes,
&
quidem
prior
arcuato
ostio
apertus:
S
foramen
testi
pro
craticula.
Nam
ibi
debet
esse
focus
balnei,
vt
sic
calor
fortassis
à
reuerberio
sursum
pergat:
opereturque
simul
in
balneo.)
Tandem
conficit
vltimos
muros
cubitales,
eosque
struit
super
testudine,
qua
quartum
spacium
claudebatur.
Relinquit
autem
ostiolum,
per
quod
later
à
supremae
basis
foramine
possit
remoueri,
vel
restitui.
(cur
non
craticulam
fingit,
vt
cineres
delaberentur,
essetque
respirationis
occasio?)
Orificium
argilla
explet,
inque
eo
efformat
totundum
hiatum,
ad
catinum
accipiendum,
siue
ex
terra
is
sit,
siue
aere.
Angulos
perforat
digitalibus
spiraculis,
quibus
conos
accom¬
modat
ad
calorem
temperandum.
Sic
absoluta
fornax
est.
A
Latere
pinxit
dispositiones
vasorum,
tum
quae
materiam
continent,
tùm
destillata
recipiunt
&
transmittunt,
quomodo
descensorio
calicem
sub¬
iecit,
in
quem
fistula
inuersae
cucurbitae
euomit
liquorem.
Literis
ea
signauimus,
indicatque
T
spacium
catini:
V
Spiracula:
X
catinum:
Y
cucurbitam
rectam,
Z
alembieum
ei
impositum:
A
receptaculum
B
ampullam
stra¬
tam
quidem
oculis
obiicit:
sed
Dornaeus
voluit
lib.
9.
cap.
3.
Galeam
aeream
rostratam,
affixam
cucurbitae
aereae
repraesentari.
Pictorem
itaque
non
assecutum
fuisse
mentem
artificis
consentaneum
est,
&
quia
accum
modatur
opus
serpentinis
canalibus,
proculdubio
rostrum
ex
medio
vertice
debuit
educere.
Γ.
Vesica
aenea
continens
vinum
destillandum,
vti
lineae
notant,
quae
videntur
item
male
pictae.
Tertiam
tamen
partem,
inferior
mediam
superior
ex
sententia
Dornaei
monstrare
debet.
Ad
eam
vesicam
opus
est
tri¬
podi.
Nam
vult
imponi
ascensoriae
fornaci.
Δ.
Cupa
refrigeratoria.
.
brachium
serpentinae
fistulae
ex¬
ertum:
alias
intra
aquam
latitans.
Z.
Epistomium
seu
siphunculus,
quo
emittitur
aqua
plus
iusto
calefa¬
cta.
H.
Idem
refrigeratorium
cum
excipulo.
Θ.
Conceptaculum.
N.
Retorta
magna
excipiens
vi¬
trioli
oleum
reuerberio
destillans.
Ea
more
Vlstadiano
plumbeo
circulo
grauata
est
&
armillis
nexa,
vt
in
aqua
maneat.
Λ.
Vas
aqua
frigida
plenum,
in
quo
recumbere
debet
excipulus.
M.
Calix
sub
forni¬
ce
primo
excipiens
descensorium
liquorem.
Facit
autem
eo
opere
olea
ex
lignis
&
animalium
parti¬
bus,
vt
docet
libr.
3.
artis
Chymisticae
capit.
4.
Ita
si
animus
iusserit,
compendium
fecerimus
trium
fornacum
siue
illis
simul
vsi
fuerimus
vno
prunarum
sumptu,
siue
seorsim,
vbi
tamen
videndum,
ne
reverberii
o¬
pus
labefactet
fornaces
caeteras,
aut
etiam
altera
alteri
sit
impedimento.
Incongruum
sane
est
simul
fa¬
cere
olea
descensoria,
spiritum
viui
per
ascensum
elicere,
&
vitrioli
oleum
inclinatoria
dispositione
pa¬
rare.
Sed
nihil
artificis
industriae,
quae
sibi
et
mirabiliora
policetur,
detractum
volumus.
Qui
seorsim
sibi
cupit
fornaces
ostendi,
sequentes
contem¬
pletur
picturas:
A.
Fut¬
[unclear]
pictura
alembici
resurati.
Lib.
3.
c.
2.
de
oleo
vitrioli.