image
94
170
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
I.
A.
Furnus
catinarius
cum
foco,
cinerario,
capsa
catini
&
spiraculis.
B.
Reuerberium
pro
destilla¬
tione
per
cornu
Hermetis,
cuius
rostrum
prominet
à
latere
dextro.
Non
potest
carete
cinerario,
ad
ci¬
neres
deducendos
&
subministrandum
auram.
Focus
quoque
ostiolum
habet
ad
prunas
supponendas:
sed
tertio
&
quarto
gradu
clauditur,
prunaeque
iniiciuntur
per
foramen
tecti
&
laterum,
quae
forami¬
na
simul
euentilant
fornacem,
possuntque
pro
ignis
modo
fieri
plura.
C.
Descensorium
in
summoa¬
pertum.
Conceptaculum
materiae
lapideum
esse
satius
est.
Crasso
luto
obductum
vitrum
forte
item
est
aptum,
sed
non
forari
solet
fundo.
Dornaeus
istam
formam
commentus
est
ad
speciem
inuersae
cucur¬
bitae.
Sed
olla
est
fictilis,
cuius
collum
definit
in
fistulam
more
infundibuli.
Foramen
in
ventris
medio
satis
amplum
esse
debet,
vt
imponi
queat
materia:
sed
postea
exacte
claudi,
D
vesica
cum
alembico
ro¬
strato
deorsum
spectante:
E.
vesica
cum
alembico
sursum
ex
vertice
emittente
fistulam,
anguinis
meati¬
bus
aptandam.
F.
vesica
aenea
cum
alembico
rostrum
in
latus
recta
emittente,
qualem
forte
pingere
Dornaeus
voluit.
Tales
compositiones
possunt
excogitari
plures,
sed
videndum,
num
sempet
apte
&
vti¬
liter.
Commode
iungitur
balneum
mersorium
&
vaporarium:
nec
absurde
ascensorium
multiplex,
po¬
testque
vna
ampla
fornace
disponi
balneum
&
cinerarium:
Et
simul
destillari,
circulari,
putrefieri:
Po¬
test
componi
ascensorium
&
inclinatorium
eodem
aheno.
Quin
&
vni
fistulae
adiiciuntur
plures
alem¬
bici:
Et
ne
ferietur
cinerarium,
additur
ei
rectificatorium.
Sic
plures
potestates
licebit
exequi
vno
fur¬
no
ignique.
Cum
destillamus
igne
graduo
acri,
vt
in
aquis
causticis,
possumus
vna
caementare,
&
calci¬
nare:
quin
&
fundere,
si
debite
canali
structo
subducatur
liquor.
Sed
nulla
melior
ratio
est
compendio¬
rum,
quam
structura
Acediae
polypyrgae.
In
caeteris
plaerumque
vna
intentio
&
procuratio
est
princi¬
palis:
reliquae
perfunctoriae
accessorięque,
quomodo
pharmacoposae
multa
peragunt
alienis
furnis
&
operis
laterariorum,
figulorum,
clibanorum,
pistoriorum
&
similium.
Hyeme
cum
acriori
igni
tricli¬
nia
sunt
fouenda,
saepe
&
erocum
martis
fecimus
&
cineres
essentiis
extrahendis
parauimus.
Sed
non
est,
vt
persequamur
singula.
Infra
proponentur
dispositiones
vasorum
multi
vsus.
Cardanus
in
decimo
de
rerum
varietate,
Clibanum
proponit
Mediolanensium
vsus
in
coquendo
multi,
&
cuius
beneficio
commoditateque
possit
duorum
ex
tribus
partibus
compendium
lignorum
fieri.
"Quadratam,
inquit,
efficies
formam
duorum
ferme
cubitorum
latitudine,
altitudine
vnius
cum
dimidio,
è
ce¬
ta,
lateribusque:
Superius
quatuor
foramina
ampla
rotunda
pro
magnitudine
lebetum
&
patellarum.
Superficiem
to¬
tam
superiorem
intege
aere:
Sed
vbi
foramina
adsunt,
aes
excinde,
fientque
fiusta
haec
pro
operculis.
Vbi
ergo
vsus
erit,
pa¬
tellas,
&
lebetes
suis
locis
impones:
vbi
opus
non
est
vase,
operculum
indito,
vt
clibanus
nullibi
respiret.
Sub
solio
superiore
cavitas
est,
ostiolumque
quadratum,
per
quod
ligna
carbonesque
immittuntur:
à
latere
vero
multo
latius,
sed
humilius
ostium,
atque
in
inferiore
parte.
Medio
solio
crates
ferrea
simplex,
per
quam
cinis
demittitur.
Constat
itaque
ostium
per
quod
ligna
immittuntur
in
parte
superiore
esse:
reliquum
autem
in
inseriore.
Coquuntur
&
veru
carnes
propositis
cardi¬
nibus
à
lateribus
ejus
ostij,
per
quod
cineres
extrahi
solent.
Nam
ibi
pruna
torret
carnes
&
flamma
in
superiore
solio
si
a¬
ptetur
rota,
circumagit
verva.
Verum
tunc,
cum
exhalare
eam
oporteat,
non
tantum
fit
compendium
lignorum."
Ad¬
hunc
Cardanus
quantum
ex
verbis
colligere
licitum
est,
vult
non
Clibanum,
(is
enim
in
rotundum
extruitur)
sed
furnum
quadratum
fieri,
qui
distinctus
sit
foco
&
cinerario.
Quatuor
itaque
ex
luto
&
latere
coctili
extruuntur
parietes
super
culinae
solo,
ita
vt
anticum
pateat
arcuato
ostio,
&
claudatur
cinerarium
tecto
concamerato
in
dorso
plano,
cuius
medium
pertusum
sit
foramine,
cui
adaptetur
craticula
ferrea
simplex.
Hoc
foci
pauimentum
est
in
quo
ligna
accendun¬
tur.
Inde
educuntur
muri
ab
omni
latere
ad
iustam
eius
altitudinem
relicto
ostiolo
in
latere
dextro,
cui
accom¬
modanda
ex
laminis
ferreis
vel
aereis
ianua
clausulis,
&
reiectilis
in
sinistrum.
Focus
tegitur
lamina
ex
aere
fir¬
ma:
proculdubio
suppositis
trabibus
ferreis,
quibus
ful¬
ciatur.
Illa
quatuor
(aut
pluribus)
locis
pertusa
ol¬
las
materiae
coquendo
recipit.
Iuxta
ostium
cinerarii
etiam
assandi
commoditas
est,
additis
prunis.
Quocit¬
ca
sat
amplum
hoc
esse
debere
intelligimus.
Vi¬
dendum
num
verbis
haec
pictura
respondeat:
Adiecimus
image
95