192
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
II.
ignem
balnei,
cinerum,
arenae,
nudum
&c.
Item
comparationibus
ex
Solis
calore,
seminum
votu
tam
in
plantis,
quam
animalibus:
Verùm
&
occultum
quendam
habere,
&
potentialem.
Et
hic
quidem
ali¬
quando
aperte
dicitur
ignis
stygius,
Gehennae,
Infernalis,
aqua
stygia
etc.
ille
vero
Philosophicus,
&
sul¬
phur,
&
Mercurius
Philosophorum,
mystico
admodum
sensu.
Huc
pertinent
illa
dicta:
Sulphur
Philoso¬
phorum
est
simplex
ignis
viuus,
viuificans
alia
corpora
mortua
&
maturans,
etc.
Tale
sulphur
est
in
Sole
&
Luna,
&
in
tertio
quodam,
estque
digestum
&
decoctum
per
opus
naturae.
Natura
vero
iam
actu
continet
in
se
ignem
naturalem
maturantem.
Idem
est
ignis
Elementatus
in
auro,
vti
loquuntur.
Cętera
metalla
non
habent
in
se
sulphur
ignis
simplicis
non
vrentis:
Sed
sulphur
adurens.
Hinc
euenit,
vt
duplex
statuatur
sulphur,
&
duplex
ignis,
vnus
vrens
&
infectus
inficiensque,
vti
sulphur
impurum:
alter
purus,
non
in¬
quinans,
perfectus
&c.
In
argento
quoque
ignis
ille
est,
sed
potentia,
nempe
occultatus
albedine
argen¬
tea;
Vnde
tamen
in
actum
produci
potest,
vt
sic
argentum
sit
aurum
potestate,
Deest
enim
illi
matura¬
tio,
fixioque
ad
colorem
&
pondus
caeterasque
auri
praerogatiuas
consequendas.
Aliquando
sic
loquun¬
tur
in
explicatione
elementorum
artis
arcanę:
Ignis
est
calidum
siccum;
at
non
vulgaris,
seu
elementum
vulgare;
sed
Philosophorum.
Ita
autem
nominant
lapidem
suum,
cùm
iam
quarto
gradu
caloris
euasit
rubeus
&
salamandricam
naturam
obtinuit.
Patet
itaque
occultum
ignem
Philosophorum
esse
triplicem,
vnum
sulphur
perfectorum
in
ipsis
potentia
existens,
estque
insita
auri
virtus
&
spiritus
in
semine
eius
contentus:
alter
est
Salamandra
Philosophica,
seu
calx
rubea
Lullii,
quę
&
ipsa
sulphur
vocatur:
Tertius,
est
iam
tinctura
ipsa,
potestate
sua
etiam
ignis
elementaris
vim
exuperans,
&
id
praestans,
quod
à
nulla
alia
re
mundana,
sed
à
solo
creatore,
expectare
possis.
Hic
ignis
cum
ad
Medicinam
transfertur,
alios
pe¬
perit
item
Chymicis
vsitatos.
Qui
enim
ad
lapidem
per
separationem
elementorum
contenderunt,
quan¬
quam
in
aliena
materia
versarentur,
frustraque
inhiarent
tincturae
verae,
tamen
diuersas
partes
assecuti¬
sunt,
quas
viderunt
comparari
posse
cum
elementis
mundanis,
&
humoribus
in
corpore
humano.
Itaque
phlegma
&
aquam
appellarunt
aquosiorem
liquorem,
aërem
vero
oleosum,
spirituosum
calidum
sic¬
cumque,
quanquam
&
hunc
olei
similem,
ignem,
terra
cum
sale
est.
Praeterea
cum
viderent
mysticos
il¬
los
omnia
promittere
ex
sua
tinctura,
quae
non
tantùm
ignis
elemento
responderet,
sed
&
coelestibus
substantiis
seu
astris,
quę
ignes
coelestes
etiam
vulgo
nuncupantur,
(Virg.
Quos
ignis
coeli
Cyltenius
erret
in
orbes:
Nam
neque
erant
astrorum
ignes
&c.)
analogos
existimaretur:
actuosas
medicinas
similiter
ignea
natura
donarunt,
vocaruntque
aliquas
ignes
Theriacales
pręsertim
cum
Autor
de
Theriaca
ad
Pilonem,
illam
ignem
expiatorium
pestis
appellauerit,
quod
sicut
ignis
elementaris
in
lino
Asbestino
maculas
sordesque
consumit,
&
saluum
integrumque
imo
fere
nouum
&
purum
redhibet,
ita
potentia
medicamenta¬
legitimis
pręparationib.
ignium
coelestinum
naturam
adepta
purificent
corpus
humanum,
cumque
putent
ab
iisdem
conseruari
calidum
innatum
propter
similitudinem,
etiam
hoc
ignem
dixerunt,
quanquam
aliqui
calorem
simpliciter
quoque
in
homine
more
peripatetico
eodem
affecerint
nomine.
Sed
magnificum
encomion
est
ignis
Philosophici,
de
quo
dicitur,
quod
sit
ignis
tingens:
Lapis
noster
(inquiunt)
est
ignis
ex
igni
creatus,
&
in
ignem
vertitur,
&
anima
eius
in
igni
moratur.
Volunt
enim
ignem
esse,
in
igni
educari,
igni¬
mutiri,
in
eo
perseuerare
&
quiescere
amice,
non
aliter,
ac
si
ignis
homogeneus
igni
iungeretur
absque
consumtione
aut
pugna,
sed
amice
&
concorditer.
Ignem
autem
fortissimum
appellant
mercurium,
ex
quo
sublimato
fit
etiam
ignis
Gehennae,
cuius
putrefactione
claustra
auri
soluuntur
quae
reserare
mundanus
ignis
nullus
poterat.
Est
&
sulphur
viuum
sulphurque
animatum
ignis
Philosophicus.
Sed
declarantur
ista
Gebri
sententia,
qua
dicit
non
posse
inueniri
vllam
rem
perseuerantem
in
igni
nisi
solam
illam
vnctuo¬
sam
humiditatem
perfectam,
non
cremabilem,
quae
est
mercurius
animatus,
ex
quo
alius
ignis
similis,
scilicet
ignis
viuus,
&
tinctura
Physica.
Mercurius
secum
habet
suum
ignem
&
sulphur.
Hi
ergo
potissimum
sunt
ignes
Chymicis
familiares:
[
Ignis
apud
Chy¬
micos
est
vel
{
{manifestus,
qui
&
mundanus.{
{Coelestis.
{Elementaris
{
{Naturalis
{Artificialis.
Nam
cum
potestate
artis
&
principio
naturae
Lignis
fit
ignis
artis,
&
hic
peculiares
subit
leges.
{Occultus
in
rebus
naturae
latitans,
ex
quibus
produci¬
tur
arte,
fitque
{
{Instrumentalis,
vt
lignis
Gehennae,
&
quae
alias
caustica
potentialia
vocan¬
tur,
quorum
materia
amplius
elaborata
transit
in
clauem
artis
mysticae
&
coe¬
leste
mestrum
ad
resolutiones
&
exaltationes
accommodatum.
{principalis
Medicinae
gra¬
tia,
vt
sit
analogos
Ele¬
mento
stellarum,
&
calori
natiuo
tum
ex
{
{Aliis
potentia
Medica
instructis,
vt
sunt
quintae
essentiae,
olea
ignea
&
coelestia;
Coelestes
tin¬
cturae,
etc.
{Lapide
Philosophorum,
in
quo
est
ignis
Mercu¬
rii,
Solis
&
Lunae,
&
dicitur
diuersis
gradibus
Ignis
Philosophicus,
calx
viua,
rubra,
tinctura
rubra,
Elixyr
rubeum,
quarto
Elemento
compa¬
ratum
&
Solari
naturae,
quo
iure
&
sulphur
viuum
appellatur,
etc.]
An
au¬