Exers.
13.
Exod.
14
24.
Matth.
17.
Act.
2.
Ebr.
1.
Iohan.
1.
12.
Esa.
9.
60.
202
Comment.
Alchem.
Part.
II.
Lib.
II.
Cur
violento
igni
copiosoque
totum
bitumen
&
succinum
conflagrat?
Cur
Toruenae?
An
in
his
mistura
terrenae
caleis
inuexit
temperamentum
ligneum,
aut
stipulaceum?
Ibi
vero
magnus
feruor
excessum
humidi
olei
compescit
violente,
multaque
simul
comprehendens
valide
in
igneam
naturam
spiritusque
naphthicos
mutat,
vt
vndiquaque
existat
flamma?
Atqui
pix
&
resinae,
veluti
caphura,
&
aliae
ardent
prompte,
sicut
sulphur,
vsque
dum
perurantur,
maxime
vero
caphura.
Num
ideo,
quia
sul¬
phur,
caphura,
pix,
ignes
sunt
potentiales,
nullaque
humiditate
aliena
misti,
sed
puri?
Num
mendacium
est,
vti
opinatus
est
Scaliger,
quod
Ctesias
Gnidius
oleum
ex
verme
Indico
scripsit
excipi,
cuius
illitu
vel
aspersu
Reges
Persarum
sine
vllo
igni
vrbes
hostium
incendio
absumere
consueuerint?
An
potius
Elenchus
est
τοῦ
σχήματος
τῆς
λέξεως?
Nam
attenuatum
ignibus
illud
oleum
tam
ardens
euadere
potest,
quàm
est
naphtha.
Si
ergo
eo
perfusa
fuerint
castra
hostium,
&
tecta
vr¬
bium,
quod
facile
potuit
tunc
temporis
per
siphones
fieri,
aut
fundas
Solis
radii
incendent
materiam
quae
postea
inuoluat
simul
quaecunque
cremia
comprehenderit.
Id
est
sine
igni
incendi:
videtur
ta¬
men
vermem
fluuiatilem
nominasse,
&
naphtham
Babylonicam
ex
aquis
collectam
intellexisse.
Sed
non
scribimus
iam
problemata.
Varietate
aliqua
commentandi
oplectamentum
voluimus
nonnullis
creare,
qui
tamen
etiam
fors
inuenerint
rationes
interiores,
si
velint
flammarum
materiarumque
na¬
turam
penitus
perspicere.
Nam
ignis
in
materia
tenui
feruet
quidem,
at
non
in
flammam
erumpit;
nisi
halet.
Halitus
enim
&
fumus
igni
corpulentiam
&
terminum
praebent,
quo
accepto
potest
conspici.
"Flamma
ardor
sicci
spiritus
est",
dicebat
Philosophus.
Quia
vero
coniunctae
sunt
interdum
partes
remissae,
&
aquosiores,
quarum
praesentia
prohibetur
estumatio,
quae
possit
igniri,
vt
in
butyro
&
oleo
commu¬
ni,
item
adipe,
saeuo,
cera,
&
similibus:
praeterea
substantia
non
apta,
vt
per
se
halet:
requiritur
halabileo
externum,
quod
pinguedinis
halitum
remotius
se
habentem,
aut
prohibitum,
praesentia
alicuius
adiu¬
uet
producatque.
Caphura
nostra
merus
purusque
videtur
halitus,
sed
tamen
concretus
esse,
vti
&
sul¬
phur.
Naphtha
vero
halitus
purus
resolutus,
sed
citra
aëris
ignisque
liquiditatem.
Verùm
de
his
hacte¬
nus.
In
locis
vbi
non
est
copia
lignorum
&
carbonum,
&
tamen
paruo
volumus
constare
laborem,
ster¬
cora
animalium
exiccata,
vt
boum,
bubalorum,
camelorum,
columbatum,
anserum,
etc.
item
ad
vsus
trahere
possumus.
Alicubi
fimum
equinum
praeparant
solerter.
Quae
nitrosa
sunt,
&
pinguia,
commo¬
diora.
Sulphurea
inde
quidam
docent
esse.
Tot
materias,
&
tantam
componendi
varietatem
potesta¬
temque
cum
natura
Chymico
suppeditauerit,
si
non
contentus
est
naturae
solius
operibus,
arte
rem
aggressus,
sibi
innumera
comparare
potest
ignium
pabula;
vti
fila
sulphurata
nitrataque,
faces
plures
&
candelas
ex
pice,
cera,
saebo,
lachrymis
pinguibus,
resinis,
oleis:
ex
iisdem
etiam
globos
incendiarios,
corpore
sumpto
ex
libris
membranisque
arborum,
ex
foliis,
stuopis,
funiculis,
pannis,
linteis,
chartis,
lanugine
lychnidum,
gossypio,
aliaque
lana
&
velleribus:
ex
segmentis
lignorum
&
assulis,
spiculis,
neruis,
cornibus,
&
aliis
innumeris,
quanquam
non
omnibus
necessariis.
Ad
quaedam
requiruntur
lychnuchi
&
candelae,
&
lampades,
quas
instruere
potest
funiculis,
ellychniisque
tortis
ex
filis
herba¬
rum,
vel
iunco,
vel
amiantho,
&
si
quae
sunt
generis
eiusdem.
Damnosa
est
coquatum
industria,
qua
non
arsura
ligna
prunasque
bulyro
repurgato
vel
oleo,
aliave
pinguedine
perfundunt.
Chymicus
fimum
arefactum
nitrosum
facile
ardentiorem
effecerit,
mista
aliqua
resina,
aut
addita
pinguedine
alia
secun¬
dum
analogiam.
Nonnunquam
lignis
praemissis
submittimus
carbones;
nouerunt
patresfamilias
cut¬
iam
alia
compendia,
quibus
per
se
non
arsura
aliis
flammam
facile
admittentibus
iungunt.
Sordidi
vrunt,
&
fimeta
straminibus
foliis
ve
arborum,
aut
musco
&
cespitibus
remista.
Aliqui
&
solos
cespites
pingiaes,
etc.
alii
addunt
detritos
calceos
&
coria,
horumque
ramenta
à
cerdonibus,
pellionibus,
aliisque
detracta.
Est
&
cum
siliquis
alitur
ignis,
&
palea,
&
polenta,
ex
reliquiis
cereuisiae
frumentaceae,
hor¬
deaceae,
triticeae,
auenaceae,
&c.
Rnoe
quoque
coriariorum,
&
tinctorum
sedimentis,
&
fecibus,
corti¬
cibusque
extracta
tinctura.
Et
quantum
quaeso
est
opificum,
qui,
quod
superfluum
est
&
abiectaneum
possunt
vrere?
Nihil
enim
fit
ex
toto,
vt
volebat
Aristoteles.
Itaque
&
sartores
&
sutores
habent,
quo
ignem
procurent,
ne
quid
dicamus
de
fabris,
lignariis,
arculariis,
asserariis
(nam
&
scobs
vri
potest)
&
huiusmodi
innumeris.
Caminorum
purgamenta
reddere
itidem
foco
potes:
potes
&
aliquas
maris
spumas,
&
fraces,
&
gigartas,
totque
fructuum
opercula,
&
herbas
arefactas
cum
radicibus.
Paruo
po¬
teramus
frigora
pellere:
sed
nos
sumptus
facimus
in
ostentationem,
pigetque
facere,
quod
non
alii
in
publico.
Quaedam
miscenda
sunt
aliis;
quaedam
praeparanda.
Intestina
animalium
&
ventres
membra
nasque,
fimum
ouillum,
suillum,
asininum,
ceruinum,
leporinum;
caules
arefactos,
filicis
radices,
non
omiseris
in
penuria.
Quod
si
quis
componat
ista,
miscueritque
pennis
auium,
&
pilis,
&
foliis,
cortici¬
busque
resinosis,
non
omissa
nitrosa
murorum
scobe,
is
facile
in
penuria
lignorum,
alteriusque
ma¬
teriae
inuenerit
aduersus
frigora
remedium,
si
non
obrepat
socordia,
praesertim
cum
foetores
quorun¬
dam
corrigi
queant
ablutionibus,
aut
coctionibus
ex
lixiuio,
aut
adiectione
suaue
olentium,
veluti
li¬
gnorum
iuniperi,
flagellorum
pini,
etc.
Sed
haec
obiter.
CAP.
X.
De
diuturnis
ignibus,
quos
perpetuos
seu
aeternos
vocant.
LVmina
aeterna
promittunt
artifices
quidam
artis
suae
fiducia.
Sed
verum
LVMEN
aeternum
vnum
est
τῇ
οὐσίᾳ,
triplex
ὑποστάσει,
LVMEN
GIGNENS:
LVMEN
GENITVM:
LVMEN
PROCE¬
DENS,
habitans
lucem
inaccessam
&
saepe
item
se
splendore
quodam
ado.
irabili
man
festans.
Estque
pater
lumen
fundamentale
Trinitatis
sacrosanctae:
Filius
ἀπαύγασμα
τῆς
δόξης
καὶ
χαρακτὴρ
τῆς
ὑποστάσεως
αὐτοῦ:
seu,
vt
Nonnus,
λόγος
αὐτοφύτοιο
θεοῦ
φῶς
ἐκ
φάεοσ
φῶς:
qui
etiam
lux
vera,
illuminans
omnem
ho¬
minem;
imo
&
lux
mundi,
vt
ipse
de
seipso
profitetur:
&
Spiritus
sanctus
lumine
agnitionis
&
vericultus