413
Scaliger
tale quid de
Pyromacho
& Anthra¬
ce prodit ex¬
ore. 74. sect. 3.[7M]
Sed alius A¬
ristotelis Py¬
romachus.
est. Baccius
de Pyrite
non recte
scripsit. Ari
stot. in 4.
met. 9. σφρα¬
γίδα και άνδρακα
mini¬
mum pati
ab igni scri¬
psit: sed non
est iste Pyro¬
machus, ve¬
rum potius
ex genere bi¬
tuminum.
Aliàs An¬
thrax etiam
minii vena
est. &c.
204
Comment. Alchem. Part. I. Lib. II.
Aetnae barathris ignium flatuumque vi iugiter eleuata, & in supernis caminis congesta, igne vi flatuum
subeunte incendatur, conflagretque ingenti flamma, eodem plane loco & materia, quo prius. Hunc
ignem postea, ait, corripere vicina, & vel iuga montium in pabulum vertere. Sed cum materia intus ab¬
sumatur, vnde instauratur? "Circa cauitates terrae, inquit, crassissima vaporum exhalationumque caligo à concluso
flatu compingitur, fitque circulus generationis & corruptionis, sicut vapor in pluuiam vertitur, quae iterum in vaporem
redit, qui circulus est praecipua causa tot incendiorum terrae. Deinde à mari circumfluo vnctuoso alterum suppetit prin¬
cipium aeternitatis istius. Aperit vias dilatatque: praebet vnctuosam sui partem radicibus primis in propagationem mate¬
riae incendij: tandemque compingit flatus penitus in cauernas, qui in fomite praeiacente flammas excitant." Haec est sen¬
tentia Baccii, de qua nonnihil etiam monuimus in "tertio singularium nostrorum", cap. 14. Plinius lib. 33. cap. 5.
de carbone bitumineo videtur sentire, cum scribit, maiorem vim ei exusto esse, iterumque flagranti.
Si quid in his veri est (quod nunc quidem indagare excutereque non libet) ignes in natura aeterni ite¬
rum erunt, pabulo non deficiente, & hoc partim aliunde incrementa sumente (veluti ex maris pin¬
gnedine) partim ex seipso. Fingamus enim spiritus bitumineos ex flamma exeuntes cum aere misceri,
& fuliginis ritu concrescere, resorberique à suo ipsorum subiecto, tum familiaritate naturae, tum aridi¬
tate appetitum naturalem excitante: & sic in circulum redire rarefactionem & addensationem, potis¬
simum cum inuicta natura sit bitumini. In capsula vel laterna posse lumen asbesti aeternum esse conse¬
quens est. Nam in libero aere spiritus effugerent, nec viscidae caligines reciproco motu à testudine
lampadis ad basim reuersae denuo coagularent circa consuetum corpus, ibique iterum se paterentur
resolui. Dicendum vna est refocillari istos halitus ab aere, & affici aliter ac prius, cum per ignem erant
attentati. Aliàs vanus labor erit, nec denuo flamma concipietur, cum fieri non possit, quin patiaturà
flamma, tandemque ita attenuetur, vt plane nequeat inardescere conspicuò ardore. Non iam disputa¬
bimus contra haec, sed saltem experiri iubemus assertores huiùs opinionis, num talem nobis ignem
queant procurare. Quin & in subsidium huius artis donabimus eis mirificas coeli constellationes, qua¬
rum benesico aspectu queant perfrui. Qua magia Trithemius Abbas Sponheimensis sua aeterna lumi¬
na compilauerit, legere est in vulgatis chartis; vbi tamen verendum; ne quis ex occulto minister suffe¬
cerit pabula. Sed audiantur rationes luminis adhuc alicubi ardentis à tempore Maximiliani Imperato¬
ris, si fidem habemus scripto. Certis ponderibus sulphur ex alumine sublimandum est in seraphino (ita
vocatur vas ignem tangens) sublimato adiicitur borax, & conteritur vnà: postea affuso, iterumque
abstracto saepius vini spiritu, sulphur ita elaboratur, vt absque fumo instar cerae in lamina aerea canden¬
te fluat. In hoc sulphure coquitur ex amiantho peniculus vel ellychnium, & postea eodem in aliquo vi¬
tro circundatum incenditur spe & promissione aeternae flammae. Non quidem inficias imus amiantho¬
Inconsumptam ignibus esse naturam, & aliquos tum alumini simplici, tum plumoso pertinacem con¬
tra ignes asscribere, quanquam qua aluminis litura tabulata defenduntur, id plumosum idemque est
cum amiantho & pilis Salamandrae: sed num istud artificium sublimatione tam facili possit sulphuri
conferre aeternitatem ardoris sine iactura sui, maxime cum volaticus ille spiritus videatur sulphur ma¬
gis halabile reddete, non immerito dubitamus. Facilius est in hanc partem aliquid policeri, si conten¬
tus quis sit stabili flamma quidem, sed non sine suffectura sulphutis pluris, quod in absumpti locum ve¬
niat. Itaque illa praeparatio saltem compescere sulphuris flagrantiam potest, & nonnihil figere eius spi¬
ritus in ignem propensissimos: aeternam sine consumptione praerogatiuam durationemque non po¬
test dare. Alterum lumon fit ex vitro stibii, ex quo per acetum rubedo extrahitur, quae corpori post re¬
ctificationem in balneo iterum redditur, inceraturque, & cum eo per vini spiritum in oleum resolui¬
tur, quod incombustibile vocant, estque eiusdem vsus cùm sulphure praecedente. Ait charta, aequaeuum
mundo esse hoc lumen, quod nos credemus, cum viderimus. Neque enim ex stibio tam leui negotio
combustionem esse. Flamma enim viuit in corpore exhalabili, & spiritus fundente aptos. Sint sane lu¬
sulphur fit incombustile: & si incombustile quoque fieri posset, in lumine flammeo non potest extra¬
mina ista magica, ex principio metaphysico, quod potuerit Trithemius procurare, quem magum fuisse
tam apertum est, vt illa charta inficiatione impudente, vel ipso Paracelso fiat mendacior, & Cornelio
Agrippa longe vanior: Chymicum ad possibiles naturae operationes & virtutes respicere iubemus. In¬
diget autem in sua arte non coaequaeuis mundo facibus, quae nunquam possint extingui, siquidem de
igneò artis instrumento loquimur: sed tamen aliquando constantem aequalemque calorem diu ad
perfectam coctionem maturationisque finem praebentibus. Itaque supra docuimus institui ab artifici¬
bus furnos Acediae, per quos sine multa molestia ignis in longum tempus produci potest, & si non de¬
fuerit pabulùm, nec iniuria externa opus labefactauerit, pyra fiet immortalis. Aliquando requiruntur
candelae constantis durabilisque flammae. Pro his potest esse lampas seu lucerna, qualem proponit
Cardantis in 10. variorum, & primò subtilium, quanquam diuersa vtrobique forma. Spes eius in annum,
pabulo olei tanto tempore suffecturi: qua ratione Athenienses ante Mineruae simulachrum ignem
perennem fouerint diuisa lucerna in impendia dierum. Ellychnium facit è lino Carbasio, quod ne¬
gatur vri, si verum: aut lapidum crustatorum filis. Plinium ita intellexerunt aliqui de lino byssino in
Achaia circa Elim reperto, foeminarum deliciis pretio auri. Sed ille de viuo asbestino id asserebat argu¬
mento naturae ignibus inuictae, ex vstis Indiae locis petito. Carbasus Hispaniae, vti nec Indiae, non resistit
machus, ae, ignibus. Non autem displicet olei ex oliuis pabulum. Id enim temperatam praebet flammam, nisi de¬
stillatione attenuatum sit. Ludit Scaliger exerc. 328. Chymistas prodere, ex iuniperis factos carbones
ex genere bi. tanta esse vi, vt per annum integrum ignem seruent incorruptum, quod non didicerint à Prometheo,
vt per manus traderent vestalibus. Rosarium Philosophorum ex Vincentio de elixyre ponit ignem ar¬
tificialem, continuum, durantem in eodem gradu, quo velis, per vnum, duos aut tres menses. Carbones
fiunt ex ligno iuniperino, vt supra est expositum. In olla vel catino cineres ex eodem ligno contenti,
collocantur super prunis, donec calefiant. In horum medio disponuntur prunae iuniperinae, & tegun¬
tur