Arist.
3.
de
caelo
c.
6.
sen.
tex.
52.
222
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
II.
sed
non
eadem
flamma?
Et
hęc
ipsa
in
corruptionem
semper
tendit,
&
eius
iniuria
absumitur
pabulum,
vt
opus
sit
hoc
semper
instaurare
denuo.
Ille
vero
ignis
Philosophorum
non
est
externus
aliquis,
sed
virtus
quaedam
interior,
quae
dicitur
in
infinitum
posse
transmutare,
semperque
aucta
materia
sui
si¬
milem
tincturam
facere,
&
nunquam
exhauriri,
si
quid
veri
scribitur,
quanquam
alias,
quae
Deus
crea¬
uit,
praeter
ipsum
nemo
queat
soluere,
iterumque
in
nihilum
reducere,
semper
vnius
corruptione
exi¬
stente
generatione
alterius;
&
nullo
in
nihilum
recidente.
Qui
ergo
ignes
tractat
ex
fundamento
con¬
stitutionis
huius,
&
tam
ignis
ipsius,
quam
alimenti
corruptibilitate
scit
nullum
dari
ignem
posse
in¬
corruptibilem
in
elementorum
natura,
&
ne
coelum
quidem
olim
immune
futurum,
flamma
omnia
conficiente,
&
tandem
marcore
extabescente,
deficienteque
&
ipsa.
Duplex
hinc
ratio
abolitionis
ignis
elicitur,
eaque
vulgo
quoque
perspectissima.
Nam
aut
intra
ipsum
causa
est,
aut
foris
acce
dit.
Illa
mar¬
cor
vocatur,
&
euenit
pabuli
defectu
consumtioneque,
siue
totali,
siue
ea,
vt
non
amplius
sit
idoneum
ad
conseruandum
ignis
actum,
nutriendumque,
quomodo
marcescunt
etiam
plantae
&
animalia,
cum
calor
insitus
humidum
penitus
absumsit,
aut
id
adeo
impurum
crudumque
accipit,
vt
nequeat
am¬
plius
ex
eo
sustentari.
Quoniam
itaque
principium
huius
defectus
interius
est,
licet
concurrant
&
ex¬
terna
quaedam
quorum
copiis
facilius
expugnatur
calor
&
promouetur
absumtio,
vel
saltem
prohibe¬
tur
pabuli
idonei
syncerique
instauratio,
quomodo
cogi
potest
homo
vt
fame
moriatur,
&
torrido
so¬
le
plantae
intercidunt,
inde
naturalis
vocatur
corruptio.
Naturae
vis
opponitur
ex
contrarii
externi
in¬
iuria.
Hac
cum
destruitur
ignis,
interire
dicitur
extinctione.
Est
autem
contrarium
igni
calido
sicco,
fri¬
gidum
humidum,
magisque
frigidum,
quia
igni
calor
dicitur
esse
proprius.
Vnde
Physici
concludunt,
à
frigore
potissimum
iugulari
extinguique
ignem,
quod
cum
de
eo
pronunciatum
sit,
qui
in
ipsam
ignis
substantiam
vim
facit,
&
intus
expugnat
calorem,
aliqui
tamen
etiam
intenso
ambientis
frigore
qua¬
damtenus
explicant,
nec
possumus
negare,
aëre
frigidissimo
siccissimoque
minus
calefacere
ignes
flam¬
meos,
&
referunt,
qui
gelidissimum
Septentrionis,
Tartariaeque
aërem
senserunt,
flammas;
prae
frigo¬
re
exiliter
ardere
&
pene
iugulari,
nisi
subinde
extimulentur.
Per
accidens
dicas
id
euenire.
Vbi
enim
minus
sentitur
vis
caloris,
ibi
debilior
esse
perhibetur,
aliter
iudicante
rigidi
corporis
homine,
aliter
teneri.
Cùm
membra
gelu
intensum
occupauit,
fortiore
ad
relaxandum
calore
est
opus.
Deinde
aër
in
perpetuo
existens
motu
&
tam
frigidus,
non
immerito
prohibet
efficaciam
caloris,
quia
vetat
impres¬
sionem
stabilem
facere,
ipse
&
copia
&
gradu
frigoris
potentior.
Secus
fit
in
locis
conclusis,
vti
com¬
pertum
est
ab
Hollandis
luxta
mare
glaciale
Tartariae.
Videtur
ergo
non
in
igni
per
se
quaerenda
causa
esse,
sed
in
aëre,
&
corporibus
humanis
si
responderet
flamma
capacitati
loci,
&
aëris
gradui,
sentires
actum
eius
euidentius.
Sed
de
hoc
permittimus
vnicuique
vt
statuat
pro
arbitratu.
Pyro¬
technia
hactenus
in
nostro
quidem
coelo,
demonstrauit
iguem
quidem
extingui
posse,
sed
insuria
non
vna.
Neque
enim
vno
viuit
(vt
ita
loquamur)
seu
viget,
estque
magna
materiarum,
quibus
alitur
&
sustentatur,
diuersitas,
sicut
&
ipse
inde
varias
accipit
differentias.
Est
ignis
inuisibilis;
saltemque
fer¬
uore
igneo
sese
prodens
(nam
hac
distributione
iam
contenti
sumus,
non
quaerentes
de
ignibus
po¬
tentialibus,
&
his,
quos
aiunt
sub
Lunae
ambitu
vagari,
cùm
artifex
istos
iugulare,
aut
extinguere
non
quaerat,
vtpote
absque
noxa
existentes)
Est
alius
conspicuus.
Illum
etiam
in
aquis
&
liquoribus
sine
luce
esse
posse,
non
negamus:
sed
tamen
non
tantam
curam
affert
Vulcano,
quantam
flammeus,
&
qui
in
siccis,
vt
lapidibus,
massis
metallicis,
catinis
fictilibus,
cineribus,
calcibus
&
huiusmodi
feruet:
Et
est
maioris
cautelae
oleum
feruens,
item
pix
&
similia,
quam
vinum,
aqua,
liquor
resolutus,
&
simi¬
lia.
Flammeus
vel
flagrat
in
auras,
vel
in
suo
corpore
candet
micatque,
vt
in
ferro
candente,
&
pruna
solida;
Item
in
fomite
cum
homogeneis,
&
est
aliquando
in
materia
pertinace
tamque
ignium
ob
fa¬
miliaritatem
substantiae,
rapace,
vt
ante
consumtionem
abigi
non
posse
videatur.
Sed
tamen
omni
feruori
flammaeque
inuentum
contrarium
est,
quanquam
diuersum
diuersis,
vtpote
cùm
alia
aliis
re¬
stinguendis
sint
aptiora,
habeantve
praesidia
plura,
nec
minus
varias
adhibitiones.
De
feruore
&
am¬
bustione
in
corporibus
animantium,
vti
&
de
febribus,
soliciti
sint
Medici,
quibus
tamen
persuasum
est,
posse
impressum
calorem
euocari
igni
foris
admoto,
in
quo
prudentia
valeat,
necesse
est.
Nos
plus
tribuimus
medicaminibus.
Feruores
aquarum
tam
arte,
quàm
natura
calefactarum,
vti
&
aliorum,
ve¬
luti
lapidum
&c.
tandem
per
se
exolescere,
euaporante
calido
&
expirante,
notum
est.
Qui
id
matu¬
re
statimque
procuratum
quaerunt,
vel
miscent
frigidam,
si
aqua
est,
caeteris
affundunt,
vel
motu,
agita¬
tione,
transfusione,
euentatione
afflatuque
aurae
frigidae;
aut
etiam
cum
vase
in
gelidam,
niues,
gla¬
ciem,
grandines,
translatione
feruorem
compescunt
aut
abolent.
Neque
enim
semper
consultum
est,
frigidam
infundere.
Ex
magia
proferuntur
ossa
quaedam,
&
lapides,
&
herbae,
viuum
quoque
argen¬
tum,
quibus
demissis
cessaturum
mox
feruorem
autumant;
Et
est
aliquid
in
his
veri.
Nam
ebullitio¬
nes
sic
possunt
compesci.
Aliqui
lusu
quodam
proiectis
in
ollas
quibusdam
prohibent
carnes
per¬
coqui.
Halonitro
admodum
frigefieri
aquas
pridem
est
obseruatum
annotatumque
à
multis.
Sed
cum
flagrant
olea,
sulphura,
bitumina,
pices,
malthae,
&
similia
liquida,
quibus
&
lardum
accenseas,
&
quae
ex
istorum
mistura
solent
fieri,
nec
affusio
frigidae,
nec
euentilatio,
nec
collocatio
in
frigidam
adeo
non
congruunt,
vt
iisdem
etiam
impensius
ardeant.
Flatu
tamen
nonnunquam
extinguuntur,
sic
ut
lumina¬
ellychniorum
&
candelarum
ex
saebo
vel
cera,
praesertim
cùm
nondum
comprehendit
tota
ignis,
nec
feruor
in
furorem
exarsit.
Cum
in
illis
saeuit
stamma,
alia
praesidia
quaerenda,
aut
expectandum,
dum
deflagrauerit,
&
marcore
pereat,
idque
eo
magis,
si
simul
aliud
pabulum
subest,
vt
lignum:
quomodo
fulmine,
cuius
spiritus
sunt
nitrosi,
sulphurei,
bituminosi,
incensa
non
facile
restinguuntur
inualescen¬
te
flamma.
Proponunt
hic
acetum
alii,
alii
albumina
ouorum
discussa,
nonnulli
lac
caprinum.
Scaliger¬
monebat
quaedam
sola
vrina
vel
aceto
extingui.
Plinius
aqua
accendi,
restingui
terra
annotauit.
Ali¬
cubi
ad
incendia
cursum
est
cum
fustibus,
pannis,
arundinibus,
terra,
fimo
madido,
suntque
ista
mira¬
cula
frequentia
in
ardoribus
terrarum,
vt
Aetnae,
Heclae,
&c.
de
quibus
nos
inter
bitumina
retulimus,
Non