Exerc.
74.
sect.
3.
Exerc.
185.
224
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
II.
destillatione
vim
igneam
acquisiuit,
vt
Philosophorum,
&
spiritus
Terebinthinae
cum
similibus.
Haec
enim
flammam
lignorum
&
similium
augent.
Nec
minor
copia
idem
praestat.
Etenim
coquae
oleo
bu¬
tyrove
titionibus
&
prunis
affuso
viuidiores
eas
reddunt.
Copiosum
oleum
maltham
&
bitumina
fla¬
grantia
restinguit,
quia
insinuat
sese
specie
familiaritatis,
vt
venenum
melle
sublitum,
promteque
acce¬
ptum
iungitur
oleo
domestico
seu
pinguedini,
cuius
merito
ardet
maltha;
&
simul
crassitie
sua
oblinit,
facitque
illud
ineptum
ad
porro
ardendum.
Nam
oleum
commune
non
ardere
per
se
notum
est.
Vnde
vitiat
oleum
bitumineum
penitus
irrependo
seque
miscendo
naturae
eius.
Non
autem
inflammescit
sine
fomite
ideo,
quia
aëream
habet
humiditatem,
nec
carent
olea
expressitia
reliquiis
humidi
aquosi¬
Itaque
&
à
frigore
coguntur
&
consistunt.
Sin
ignea
reddita
fuerint,
non
secius
ardent,
quàm
naphtha.
Huius
igneae
naturae
facultate
etiam
in
ellychniis
ardent,
vbi
separatur
humiditas
altera,
subeunte
aere
propter
fomitis
raritatem.
Ipsa
olea
per
se
alias
suffocant
flammam,
quia
non
est
euentilationis
occasio
in
densitate,
nec
expurgationis
humidi
peregrini,
vt
sic
ob
tres
causas
potissimum,
olea
expressa
sine
myxo
&
non
ardeant,
&
per
se
extinguantur
mersis
filis.
Calx
ideo
non
efferuescit
oleo,
quia
ab
eo
caloris
&
ignei
spiritus
societate
familiaritateque
occupatur,
nec
mouetur.
Notum
est
illud
tritum:
"quicquid
patitur
à
con¬
trario
afficitur":
Idem
eidem
iunctum
acquiescit.
Necesse
est
ergo
inter
aquam
&
calcem
intercedere
con¬
trarietatem:
Inter
eandem
&
oleum,
imo
&
spiritum
vini,
similiaque
cognationem,
quae
quietis
potius
quam
motus
est
causa.
De
Salamandra
scribit
Plinius
lib.
10.
c.
67.
quod
ei
tantus
sit
rigor,
vt
ignem
ta¬
ctum
extinguat.
Sed
lib.
29.
c.
4.
ex
ipsa
(inquit,)
quae
Magi
tradunt
contra
incendia,
quoniam
ignes
sola
ani¬
mantium
extinguat,
si
forent
vera,
iam
esset
experta
Roma.
Sestius
negauit
restingui
ignem
ab
eis.
Scali¬
ger
ex
Olympiodoro
indicat
non
esse
fabulam,
quia
in
caminis
ne
praesens
aliqua
ignem
restinguat
for¬
nacarii
diligenter
excutiant
papyri
fasces.
Alibi
id
fieri
tradit
non
frigiditate,
sed
lentore,
seu
ichoroso
succo
ex
carnibus
etiam
aliis
destillante.
Matthiolus
lib.
2.
Diosc.
c.
56.
redarguit
Aristotelem
scribentem
istam
bestiam
per
ignem
ambulare,
eumque
extinguere,
vbi
&
de
lampyride
dubitat
argumento
debili,
vt
Scaligero
videbatur.
Non
enim
si
id
non
vidit
Galenus
&
Matthiolus,
falsum
esse
sequitur.
Deinde
pro
Salamandra
pingit
bestiam
maculatam,
quam
Germani
ein
Mosdh
vocant.
Sed
Plinius
animal
la¬
certi
figura
stellatum
esse
tradit,
nec
desunt,
qui
in
Cambaiae
fodinis
inueniri
contra
ignes
euidentis
po¬
testatis
scribant.
In
quarta
parte
nauigationis
Orientalis
Hollandi
dicuntur
inuenisse
Salamandram
in
arbore,
quae
pingitur
stellata,
&
cuspidata
instar
sagittarum
vncinatarum
cauda.
Num
huius
sit
extin¬
guere
flammam,
quaerendum
est.
Nobis
videntur
illi
ludere
potius,
quam
serio
arguere,
qui
aiunt
istam
bestiam
magnis
ignib.
perire
&
comburi,
tantum
abesse,
vt
restinguat.
Quid
tritius,
quam
rei
determinatę
virtutem
esse
definitam?
Polleat
contra
ignes
quodam
succo
magis,
quam
res
caeterae.
Num
mirum
est,
quod
Plinius
de
visco
habet?
Etiam
semperuiuiorum
succi
tena
ces
&
glutinosi,
&
albumina
cum
aceto
sunt
efficacia.
Tradunt
ex
Pyrite
aeroso
&
lapide
fissili
exudare
quid
amianthinum
inuictum
ignibus.
Proportionale
quid
potest
esse
&
in
bestia,
praesertim
cum
velint
dentes
&
alia
quaedam
difficilime
peru¬
ri,
constetque
hydrargyrum
aut
totùm
fugere
ignes,
aut
totum
in
eis
manere
citra
sui
iacturam.
Sed
de
his
statuat
quisque
quod
per
experientiam
comprobarit.
Chymicus
ad
ignium
suorum
restinctiones
non
mul¬
gebit
bestias.
Sin
durantem
in
flammis
liquorem
desideret,
asbesto
se
difficilem
praebente
mercurium
in
consilium
adhibebit,
facietque
Salamandram
artis,
de
quò
suo
loco.
Dictum
est
ignem
marcore
perire.
Si
Chymico
nihil
est
praesidii,
fiduciaeque
in
violenta
oppressione,
agat
quod
ptudentes
solent
in
magnis
incendiis.
Circumscribat
pabulùm
terminis,
diuidatque,
&
sparsas
flammas
seu
vi,
seu
tabe
coer¬
ceat.
Non
sit
ei
minus
sagacitatis,
quam
calonibus,
qui
hypocausta
nimis
ardentia
spoliant
lignis.
A
mi¬
nore
nutrimento
fomentoque
minor
ssamma,
quae
facilior
domitu,
quam
magna.
Deinde
sparguntur
pru¬
nae
&
titiones.
Virtus
dispersa
imbecillior
est,
quàm
vnita.
Prohibere
&
respirandi
occasionem
potest:
sed
id
caute
attentandum.
Nam
spiritus
sibi
viam
inuenit
etiam
praeter
nostram
opinionem,
ni
manife¬
stum
sit
nuspiam
respirare
posse.
Validiora
tamen
sunt
multa
concurrentia.
Itaque
partim
opprimat
prin¬
cipium
ardoris,
partim
dispergat
fomenta,
&
omnino
procuret
vt
initia
extinguantur.
Quid
enim
auxilii
est
flagrantes
spiritus
inuadere,
&
fontem
relinquere?
Si
naturaliter
quoque
esca
deficiente
deficit
ignis,
quia
continuatio
eius
est
perpetua
generatio,
illam
subtrahe,
hoc
prohibe
contaminando
pabulum,
miscen¬
do
alienis,
spargendo
etc.
Nimia
apertio
seu
spacium
in
materia
parua
dispersa
non
sinit
vires
sumete.
Itaque
non
tantùm
conclusio
perfecta,
sed
&
relaxatio
amplissima
detrahit
impetui.
Risimus
sape
in
incendiis
quosdam
ad
verba
magica
decurrere,
alios
ouo
Soteriis
nato
superare
aedes,
alios
id
traiicere:
quosdam
nescio
quae
portenta
in
flammas
dare,
surantes
nil
periturum,
excepta
quae
cremetur
aede.
At
interim
diligentia
diruentium,
spargentium
titiones,
aquas
effundentium
etc.
plus
valuerunt,
&
pręter¬
illorum
promissa
arserunt
viciniae,
atque
etiam
in
remotiora
impactae
fuerunt
flammae.
Tantae
virtutis
est
magia
superstitiosa.
CAP.
XVII.
De
munimentis
contra
noxas
ignis
&
ambustionum
remediis.
Non
tam
metuendi
sunt
ignium
calores,
quam
exhalantium
ex
materiis,
qui
igni
tractantur,
spiri¬
tuum
potestates,
idque
magis
Paracelsitarum
gregi
necesse
fuerit,
quando
in
omni
misto
vene¬
num
auxilio
coniunctum
esse
contendunt.
Notum
quidem
est
etiam
vulgo,
cùm
angues
decoquun¬
tur,
vt
contra
lendes
anguillarum
modo
comedantur,
quod
remedium
proposuit
Plinius
lib.
29.
cap.
6.
pernicialem
inde
suspirare
vaporem,
qui
profecto
non
est
essentia
per
ignem
extracta
&
in
altum
ele¬
uata
more
spiritus
vini
ad
defendendam
hominum
salutem,
sed
virus
lethiferum.
Opera
danda,
ne
cùm
attracto
aëre
hauriatur,
aut
ne
admissus
vllam
vim
in
corpus
splritusque
nostros
possit
imptime¬
re.
Praeceptum
quidem
est
in
Theriacae
compositione,
viperarum
caudas
&
capita
abscissa
abtici
de¬
bere,
quod
in
his
potissima
sit
veneni
sedes:
sed
cum
sal
Theriacalis
admistis
iisdem
est
conficiendus
iubetus