237
De
Pyrotechnia
&
affinibus.
efficientibus
manifestis,
&
quae
vtrinque
dependerent,
aut
materiam
affectam
sequerentur:
relin¬
quere
vero
formale
principium
&
rationem,
vnde
potissimum
rerum
essentiae
existerent
cum
proprie¬
tatibus
formalibus,
nulli
nec
elemento,
nec
qualitati
debitis.
Hippocrates
quoque
longe
alias
esse
po¬
testates
rerum
medicas
&
nutritiuas,
vna
cum
ratione
substantiarum
deprehendit,
quam
quae
ex
gene¬
rica
de
elementis,
qualitatibusque
doctrina
sufficienter
exponi
&
sciri
possent.
Galenus
cum
omnem
elementorum
&
elementarium
angulum
excussisset,
&
videretur
sibi
iam
methodum
inconcussam
in¬
uenisse,
qua
&
Physica
&
Medicina
in
solidum
vteretur:
Coactus
euidentia
maiestatis
absconditae
na¬
turae,
extra
methodum
reliquit
ea,
in
quibus
solis
totus
perfectae
scientiae
cardo
versatur,
&
communi
nomine
TOTIVS
SVBSTANTIAE
&
proprietatum
formalium,
siue
totius
naturae
inuoluit,
nega¬
uitque
dici
&
explicari
posse
virtutes
essentiales
ex
argumento
άῤῥήτους
δυνάμεις
καὶ
ἰδιότητος
appellatas.
In
hoc
luto
haerent
scholae
etiamnum
hodie,
quanquam
non
defuerint,
qui
nihil
occultum
dicentes,
omnia
ad
manifestas
causas
agentes,
&
materiales
reducere
sunt
conati,
stultitiae
asylum
vocare
istas
indictas
totius
substantiae
vires,
non
erubescentes,
cum
Galenus
nouem
temperamentorum
speciebus
excogitatis,
vno
etiam
duplicato,
tamen
non
posset
crasium
occultarum
rationem
inire.
Aristoteles
sa¬
ne
cum
in
libris
Physicis
generalia,
in
aliis
de
coelo,
de
ortu,
de
meteoris
specialiora,
&
potissimum
in
quarto
meteorico
de
qualitatibus
actiuis
&
passiuis,
mistorumque
affectionibus
accurate
locutus
esset,
re¬
stare
tamen
dixit
inuestigationem
substantiae
&
rationis
internae
singulorum,
vt
relinqueret
contem¬
plandum
τὶ
σάρξ
ἢ
ὀστοῦν
ἢ
τῶν
ἄλλων
ὁμοιομερῶν.
"Habemus",
inquit,
"ex
quibus
natura
singularium
constituit
genera¬
ipsorum,
cuius
quodque
genus,
per
generationem,
veluti
ex
elementis
similaria:
ex
his
autem
tanquam
ex
materia
vni¬
versa
operae
naturae":
Sed
haec
omnia
ex
dictis
sunt
tanquam
ex
materia.
Vt
autem
secundum
substantiam,
ratione
constant,
quod
ex
posterioribus
manifestum
est;
hoc
est
omnia,
quae
istis
libris
enarrauit,
nihil
amplius
explicant,
quam
genus
&
materiam
singularium:
substantiam
vero
&
rationem,
quę
qualis
sit,
ex
operibus
sequentibus
(veluti
oculi
substautia
ex
visione)
&
fine
apparet,
non
declarant.
Et
vt
in
ani¬
malium
plantarumque
partibus
fit
idem,
ita
&
in
metallis,
ἀλλ'
οἱ
λόγοι
αὐτῶν
οὐκ
ἀκριβεῖς/GR],
hoc
est,
verum
de
rationibus
(substantia
nihil
aliud
est
quam
ratio)
nihil
certi
dictum
est.
Illa
fiunt
à
calido,
frigido
&
horum
motu:
Sed
forma
à
natura
vel
aliqua
alia
causa.
Restat
igitur
de
definitionibus
&
substantia
di¬
cere,
vt
materiam
seu
genus
habentes
cùm
ratione
seu
forma,
sciamus
vnumquodque
tum
διά
τι,
tum
τι
ἔστι
etc.
Hinc
saepe
legimus
Philosophum
substantiarum
rationem
nec
ex
calido,
aut
frigido,
nec
hu¬
mido,
siccoue,
hoc
est,
elementis
&
eorum
potestatibus
procreare,
sed
per
actum
quendam
&
rationem
internam
naturaliter
constituere,
quae
sui
motus
principium
habeat
ex
generante
secundum
similitu¬
dinem
substantiae,
aut
ex
ambiente
animalem
vim
sortiatur,
inque
materia
comprehensum
pro
modo
comprehensionis
euadat
nobilis
ignobilisve
substantia.
Hęc
non
inest
absque
viribus
&
proprietate
es¬
sentiali.
Itaque
quae
ad
illa
manifesta
referri
possunt,
sunt
tantum
materiae,
&
genera
decernunt;
mon¬
strantque,
ex
quibus
elementis,
quibusque
agentibus
&
patientibus
mista
sint
&
euaserint
calida,
humida,
frigida,
sicca,
dura,
mollia,
subtilia,
crassa,
&
caetera
vnde
vero
sint
illud
ipsum,
quod
sunt,
talemque
ha¬
beant
substantiam
&
proprietates
facultatesque
solam
substantiam
sequentes,
ex
aliis
discendum
primor¬
diis.
Longo
vsu
artis
Medicae
cognitum
est,
parùm
praesidii
esse
ad
sanitatem
ex
notitia
elementorum,
&
materiae
qualitatumque
primarum
&
secundarum,
quocunque
sane
conglutinarentur
modo;
Et
si
ni¬
hil
altius
haberet
Medicina,
iam
ad
plebem
illam
deuenisse,
neque
posse
scientiae
&
artis
autoritatem
de¬
fendere:
Nutrimentorum
vero
&
Pharmacorum,
ratione
&
experientia
cognitorum,
vires
totum
fe¬
re
ad
se
rapere
Medicum,
quem
oporteat
&
scientia
istorum,
&
vsu
prudente
pollere.
Intellectum
&
hoc
est,
in
interiore
quodam
subiecto
haerere
essentiales
rerum
proprietates,
quarum
actionibus
saepe¬
numero
obstarent
illa
externa,
quia
facerent,
vt
vnum
idemque
simplex,
contra
scopum
Medici
diuersa,
vel
etiam
contraria
efficeret,
aut
molestiam
pararent
hominis
naturae
inter
se
colluctando.
Excogita¬
tae
itaque
sunt
segregationes
quaedam,
in
principio
illae
quidem
rudes
ad
exemplum
naturae
&
artis
co¬
quentium,
&
crassa
separantium,
sed
progressu
artis
&
experientiae,
etiam
ingeniosissimas,
&
hoc
ma¬
xime
Alchymiae
ductu
&
auspiciis.
Quod
cùm
obseruarent
quidam,
iam
inuentum
esse
gloriati
sunt,
quo
defectum
illum
Aristotelicum
supplerent,
&
non
tantum
Logice
seu
verbis
dicerent,
quid
res
es¬
set,
verum
etiam
oculis
ingererent
ipsis.
Quod
enim
ex
mistis
separat
Alchymia
interioribus
viribus
dotatum,
non
calido,
frigido,
humido,
sicco,
crasso,
subtili;
ec.
quamuis
tam
arcta
sit
compositio,
vt
ista
remoueri
in
totum
nequeant,
id
substantiam
rei,
dixerunt,
non
quidem,
qua
viuit
res
(id
enim
animae
incomprehensibilis
munus
est)
sed
qua
essentiam
medicam,
&
nutritiuam,
proximamque
vitae
se¬
dem
in
spiritu
congenito,
calido
natiuo
&
humore
primigenio,
inter
se
indissolubili
vinculo
iunctis
obtinet.
Ista
elementaria
cortices
&
domicilia
dixerunt:
has
vero
extractiones,
essentias
Medicas,
iam
diu
in
naturali
scientia
&
medicina
desideratas,
inuolucroque
elementorum
tectas.
Hinc
euenit,
vt
autoritas
doctrinae
elementaris,
&
quaecunque
Philosophus
ingeniose
simul
&
laboriose
de
illis
ex¬
cogitauit,
annotauitque,
pene
sit
collapsa,
&
exoleuerit:
omne
vero
studium,
licet
non
ab
omnibus,
in
essentias
Chymicas
artis
elicientis
praeparantisque
vocabulo
dictas,
conuerteretur.
Veremur
ergo,
ne¬
dum
Chymico
nostro
de
calido,
frigido,
humido,
sicco,
elementis
&
horum
viribus,
scribimus,
risu
ex¬
cipiamur,
&
potissimum
de
materia
corporum,
terra,
&
aqua,
sicco
&
humido
narrantes
explodamur,
Sed
necessitas
praeceptionis
expositionisque
de
calido
&
frigido
satis
est
euidens.
Humidi
vero
&
sicci
quoque
contemplationem
non
deberè
ei
sordere,
multa
sunt,
quae
persuadere
possunt.
Fac
enim
Chymicum
in
essentias
intentam
habere
mentem
&
his
ex
subiecto
naturali
excludendis,
omnem
na¬
uare
operam:
quia
tamen
nulla
sua
arte
omne
elementare
abiicere
potest,
semperque
manet
cognatio
illa
prima,
quae
est
inter
principalem
essentiam
à
Deo
ex
elementis
conflatam,
&
per
generationem
po¬
steriorem
in
singularium
successu,
nutritionemque
in
his,
quae
nutriuntur
in
aliis
per
analoga,
acqui¬
sitam,
ita
vt
indissolubiliter
sint
vnita
posteriora
prioribus,
inque
vnum
facesserint,
vt
fit
in
eo,
quod
ex¬
semine
Xx
4