249
De
distractionibus.
nexu
iuncta
disturbat
distrahitque.
Ita
solutionis
vox
ampliatur.
Graecis
est
διάκρισις
ἢ
διάλυσις,
vel
λύσις
Vtraque
vox
est
apud
Philosophum
in
I.
de
ortu
&
inter
tex.
5.
&
6.
&
alijs.
διάκρισις
opponitur
συγκρίσει
;
&
illa
corruptiones
aliqui
confecerunt
has
generationes:
συνιόντων
γὰρ
καὶ
διαλυομένων
ἡ
γένεσις
συμβαίνει
καὶ
ἡ
φθορὰ
,
vt
est
in
textu
primo.
Sed
alibi
soluuntur
aenigmata,
&
paralogismi,
&
debita,
cum
aliis.
In
3.
met.
6.
ἥλιος
διαλυεί
τὴν
σύστασιν
τὴν
ἐγγύς
quod
est
dissipare
&
disiicere.
διάκρισις
quoque
dicitur,
cum
aqua
ex¬
passa
diductaque
in
vaporem
soluitur;
&
cum
in
putrefactione
vel
generatione
per
coctionem
sece¬
dentibus
ineptis
consistunt
apta.
Nouimus
istas
aequiuocationes;
sed
si
has
veriti
abstinere
ab
vsu
vo¬
cabulorum
volumus,
iam
docendi
muneri
est
valedicendum.
Cur
autem
solutionem
hanc
diacrisi
conciliemus,
&
pro
elaborationis
prima
specie
ponamus,
ratio
est
ex
vsus
euidentia.
Si
enim
διακρίνον¬
ται,
quae
in
putredine,
dum
cocta
à
crudis
secedunt,
dissociantur:
&
quae
cùm
aqua
diducta
in
amplitu¬
dinem
&
raritatem
putatur,
sic
in
aerem
vel
vaporem
abire,
quibus
vtrisque
satis
commodum
est
vo¬
cabulum
διακρίσεως:
itaque
&
nos
aliquo
iure
eo
vtimur,
tum
de
his,
quae
diffunduntur
linquanturque,
tum
quae
segregantur.
Illustrat
autem
vocum
expositio
rem
ipsam.
Quocirca
compescant
os
suum,
&
illusiones
illi,
qui
omnia
iudicare
insolenter,
mihil
autem
per
se
facere,
Momi
instar,
solent,
nec
nos
gar¬
rulitatis
aut
tautologiae
accusent
in
ea
arte,
cuius
difficultati
pauca
verba
non
satis
faciunt,
nisi
ecclipses
Solis
tenebris
Auerni
puramus
illustrari
posse.
Solutioni
tribuimus
duas
formas
methodi
facilioris
gra¬
tia,
nempe
liquationis
&
separationis.
Videmus
enim
quaedam
solui,
vt
nix,
vel
cera
in
Sole,
aut
sal
in
aëre
humido,
vel
aqua:
quaedam
diffluxu
quodam
membrorum,
vt
ii,
quos
seps
serpens
momordit:
vel
vt
cinis
dispergitur,
vel
lapis
continuitate
soluta
in
puluerem
fathiscit,
&
similiter.
Exempla
omnia
col¬
lecta
cognationis
merito,
in
ista
duo
genera
concesserunt.
Liquatio
in
commentariis
Graecorum
Phi¬
losohorum
plaerumque
τὴξις
vel
σύντηξις
dicitur,
aut
etiam.
Liquescere
vel
liquari
dicuntur
me¬
talla,
quae
Philosopho
etiam
χυτὰ:
item
lapides
(τήκεται
καὶ
ὁ
λίθοις
ὁ
πυρίμαχος,
in
4.
met.
6.)
ita
mella
&
sales
(τὰ
δὲ
λύεται
ὑγρῷ,
ibidem)
Et
sane
liquor
tribuitur
igni,
aeri,
aquae.
Liquidus
enim
ignis
est
Virgi¬
lio,
liquidus
aer,
liquida
aqua.
Interdum
tabe
liquefiunt
corpora,
estque
huius
verbi
vsus
satis
amplus:
sed
quae
ex
consistentia
solida
concretaque
fluida
efficiuntur,
siue
suo
humore
resoluto,
siue
alieno
re¬
cepto,
ex
aere
potissimum
&
aqua;
ignis
potius
proprium
resoluit:
ea
magis
vim
exprimunt
huius
verbi,
&
sic
liquatio
erit
concretorum
in
fluxum
solutio.
Patet
autem
sisdem
exemplis
duplex
liquationis
ratio.
Nam
cum
ex
potentia
insitus
vel
inexistens
humor
in
actum
educitur
per
calorem,
qui
frigori
con¬
stringenti
contrariam
infert
dispositionem,
vna
est
forma;
altera
cum
humor
foris
ingreditur.
CAP.
VI.
De
Fusione.
FVndamenta
fusioni
substrauimus
in
praedictis
Prima
enim
forma
liquationis
fusio
est,
siquidem
re¬
cte
dicuntur
fundi,
quae
cum
frigore
ex
liquido
constiterunt,
calore
subeunte,
&
quod
reliquum
est
congeniti
humidi
resoluente
remittenteque
liquantur,
&
in
consistentiam
fluidam
redeunt.
τήκεσθαι
quidem
καὶ
διαχεῖσθαι
&
haec
dicuntur,
sed
generaliore,
quàm
pro
speciei
proprietate
vocabulo.
Philoso¬
phus
χυτὰ
dixit
metalla
ex
halitu
vaporoso
in
3.
meteor,
vlt.
Plato
in
Timaeo
ὕδατα
χυτὰ:
vnde
χύσις
τῶν
με
τάλλων
a
χεύω
&
χέω.
Proprie
χενείειν
dicitur
metallum;
quod
statuae
vel
similis
rei
causa
funditur:
&
res
ipsa
fusura,
vel
à
motu
auxiliantis
instrum.
nti
conflatura,
ve[
enim
conflatores,
quorum
officina
fusoria
χωνδειτήριον
meα.
Si
id
de
metallis
&
lapidibus
constat,
quid
prohibet
etiam
ceram
fundere,
&
liqua¬
mina,
&
sales,
igne
violentiore?
Nec
refert,
etiam
si
alicubi
legamus,
liquefactionem
vulgatem
igni
fieri
philosophicam
aqua;
quasi
non
fusio,
sed
liquefactio
sit
appellanda.
Imo
&
fusio
eadem
dicitur
à
Chy¬
micis
in
Rosario,
cum
coagulatum
mediante
igni
fluit.
Illa
verò
altera
ceratio
nuncupatur,
saepeque
lo¬
quuntur
illi
mystici
Philosophi
per
metaphoras
&
aenigmata.
Patet
ergo,
fusionem
esse
liquationis
spe¬
ciem
primam,
qua
fusilia
calore
eliquescunt.
Fusilia
autem
sunt,
quorum
humor
ad
mediocritatem
re¬
dactus,
calore
subducto
constitit
potestate
superuenientis
frigoris
analogi.
Non
nimis
diminutus
debet
esse
humor,
vt
in
actum
subeunte
iterum
calore
exuscitari
queat,
quanquam
id
semper
fiat
cum
iactura.
Calor
enim
ille
actuans
resoluit
humidum,
&
postea
id
populatur,
secumque
educit.
Frequente
ergo
fusione
res
seipsa
fit
saccior,
aut
consumitur.
Hoc
quidem
accidit,
cum
excellit
elementum
humidum,
vt
in
oleo
concreto,
glacie,
liquaminibus,
etc.
illud
cum
per
se
est
parcum,
vt
in
ferro,
proinde
vti
se
ha¬
bent
gradus,
ita
passio
euenit.
Calor
ille
modo
siccus
est,
modo
humidus.
Illo
funduntur
dura,
quorum
parcior
humiditas
concretionem
terminumque
accepit
firmiorem:
hoc
leuius
concreta
&
abundantia
humore,
vt
butyrùm,
nix,
&
similia,
quae
tamen
&
calore
sicco
funduntur.
Omnino
artis
est,
cuilibet
ca¬
lorem
competentem
dare,
&
cum
fusa
res
est
ad
arbitrium,
non
amplius
vrgere.
Palam
enim
est,
tunc
detri¬
mentum
afferri
humiditati,
ita
vt
tandem
etiam
in
calcem
redigi
&
terram
res
possit.
Sed
qui
ignes,
quibus
debeantur,
concretionis
docebit
modus.
Illud
notandum,
quaedam
non
fundi,
nisi
afflatu
supra,
infra,
ad
la¬
tus,
vel
etiam
vndiquaque
igni
reflexo
adhibito.
Quaedam
ante
fusionem
igniuntur,
quaedam
mollescunt.
Nihil
itaque
audimus
de
ignitione
&
mollefactione
in
diagraphe
operationum,
quia
cohaerent
aliis.
Maioris
quoque
cautelae
gratia
in
εὐχύτοις
adhibentur
media;
vt
aqua,
cinis,
&
similia.
Sed
&
haec
in
δυσχύτοις
pro
cuiusque
modo
&
circumstantiis
famulantur.
Est
enim
liquefacere
etiam
per
arenam.
Plaerumque
tamen
nudo
igni
vasa
fusoria
committuntur,
si
vasa
vsurpamus.
Aliqua
enim
fusio
etiam
sine
vase
continente
in
solo
furno
fusorio
vel
foco
peragitur.
Praeterea
cum
fusilia
difficulter
liquescunt,
vel
etiam
concreta
cum
his
sunt,
quorum
resolutio
damnum
afferret
fusioni,
&
consumeret
dissiparetque
expirationibus,
&
acrimonia
feruoreque
essentiam,
vt
in
metallurgia,
&
vitraria,
gemmariaque,
experientia
inuenit
addita¬
menta,
quos
fluxus
dicunt,
qui
non
tantùm
promouent
fusionem,
sed
&
defendunt
fusum.
Quaedam
im¬
petum
in
se
vertunt
familiaritate
quadam
naturae,
vt
ferrum
praesente
stibio,
vt
liceat
interim
subterfugere
liquori.
Quaedam
suscipiunt,
suoque
ampcau
iouent
metalla,
vt
pyrimachus,
carbonum
puluis,
&
similia.
Fluxuum.
Yy
4
Ros.
Philos.