image
112
252
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
III.
In
hac
fornace
litera
A
signat
ergaste¬
rium,
in
quo
olla
E
collocatur.
Istud
spacium
simul
focus
est.
Nam
vndiquaque
prunis
cir¬
cundatur
olla,
ignemque
reflexum
seu
anti¬
typum,
quem
&
reuerberantem
vocant,
su¬
stinere
cogitur.
Et
fornax
quidem
potest
ex
lateribus
semicircularibus
compingi;
sed
olla
lapidea
est,
seu
terrea,
ex
genere
firmissi¬
morum
catinorum.
Insternitur
operculo
mobili
ansato,
vt
per
vncum
prehendi
&
re¬
trahi
queat
ad
considerandum
fluxum.
B
pedamentum
ollae
est,
in
quo
innititur
fer¬
reis
trabibus
decussatim
iunctis.
C
cinera¬
rium
primum
cum
craticula
foraminibus
plena.
D
cinerarium
secundum
cum
ostio¬
lo.
F
eius
tectum
perforatum
est
vno
tan¬
tum
loco,
sed
amplo
foramine
in
medio,
vt
aër
subeat,
&
cumulati
cineres
defluant.
Id¬
eo
vero
duplex
conisterium
effictum
est,
vt
calor
diutius
subsistat,
&
ex
carbunculis
ci¬
neribusque
adhuc
feruentibus
augeatur.
F.
operimentum
turriculae
peruium
tribus
locis.
In
vertice
vorago
patet
amplior,
per
quam
prunae
demirttuntur,
opusque
inspectatur.
Ad
latera
duo
ventilabra
seu
respiracula
fumo
exitum
praebent,
simulque
moderando
igni
ministrant.
Id,
cùm
olla
eximenda
est,
remouetur.
Extrahitur
autem
forcipe
arcuato.
Quocirca
olla
pinnas
circa
collum
obtinet,
aut
lim¬
bo
debet
esse
instructa.
Altitudo
totius
fornacis
fere
est
duorum
cubitorum.
Ergasterium
enim
lon¬
gum
est
dodrantem:
pedamentum
palmum:
tantum
&
cinerarium
primum:
secundum
vero
sex
digi¬
tos.
Adde
iam
operculum,
quod
aliqui
non
hemisphaerii
forma
conficiunt,
sed
canalis
instar
oblongi,
&
in
vertice
hiatum
vnum
saltem
relinquunt.
Magna
copia
aeris,
ferri,
orichalci,
vitri
breui
in
ea
fundi
posse
dicitur.
Post
debitam
vero
liquefactionem
extractus
catinus
effunditur,
quo
placet.
Pro
vitro
fundendo,
&
crystallo,
similibusque,
vt
inde
fiant
globuli,
tessellae,
tabulae,
&
alia,
etiam
potest
parua
specie
extrui
furnus
vitrarius,
de
quo
supra.
Fors
aliquis
super
solo
statuerit
ex
lateribus
ci¬
nerarium,
&
huic
imposuerit
focum
pro
igni
lignorum
aridorum
viuo,
&
vtrumque
spacium
suis
ostiolis
peruium
fecerit.
Focum
autem
clauserit,
tecto
plano
in
medio
pertuso
amplo,
veluti
camino
seu
crate¬
re,
per
quem
ignis
flammeus
sursum
feratur,
&
in
circuitu
dispositas
ollas
vel
catinos,
in
quibus
virri
vel
gemmarum
materia
lingat,
&
calore
valido
fundat.
Hoc
ergasterium
arcuato
fornice
instrauerit,
reli¬
cta
fenestra
ad
inferenda
extrahendaque
vasa,
&
liquefacta
haurienda,
plane
ad
instar
furni
vitrarii
sim¬
plicis.
Cardanus
in
2.
de
subtilibus
manicam
metallicam
descriptam
dedit,
in
qua
valido
igni
vel
liquescant,
vel
vrantur
metalla.
Vas
fit
ex
filice
nigro,
albis
maculis
sparso,
longum
cubitos
quatuòt
vel
tres,
latum
dodrantem,
cranssum
tres
digitos,
intortum
in
imo
ad
formam
modumque
cubid,
sine
fundo.
In
medio
longitudinis
foramine
pertunditur
ad
accipiendum
canalem
spiritalem,
accommodum
rostris
fol¬
lium.
Desinit
in
fistulam
oris
patentis,
per
quod
fusa
materia
decurrit:
&
vt
exitus
sit
angustior,
luto
me¬
tallico
ex
argilla
&
carbonum
puluere,
relicto
foramine
obstruitur.
Consideranda
hic
authoris
verba¬
sunt:
Ima
pars
vasis
obstruitur,
eo,
vt
dixi,
relicto
osculo,
argilla,
&
carbonibus,
etc.
Videndum,
an
non
fistulae
exi¬
tus
totus
sit
obturandus,
&
suo
tempore
refigendus,
vt
in
metallurgia,
cum
clausa
fornace
fit
excoctio¬
Materia
eliquanda
alternis
cum
carbonibus,
miscetur,
imponiturque
in
capacitatem
ventris
è
regione
follis.
Haec
illa
Cardanaea
manica
est,
quam
repraesentare
queas
tali
specie.
Fusoria
ars
magnum
vsum
olim
habuit
in
statuaria,
fueruntque
admodum
ingeniosae
mi¬
sturae,
de
quibus
in
colliquatione.
Hodie
ex
ferro,
orichalco,
stanno,
similibusque
varia
funduntur
vtensilia,
vt
mortaria,
siphones,
cannae
tormentariae,
tabulae
fornacum,
cande¬
labra,
etc.
Chymicus
fusionis
ope
excoquit
&
purificat
metalla,
vitra
&
gemmas
conflat,
cal¬
ces
&
pulueres
reducit,
bonitates
explorat,
&
ab
adulteriis
secernit;
miscet
multa,
vnit
etiam
fragmenta,
alia
separat,
&
plura
peragit.
Ars
fundendi
succini
nondum
reperta
creditur.
aliqui
&
cornua
liquefacta
fundere
tenta¬
runt,
sed
temerario
conatu.
Num
fusione
transmutatio
fieri
queat,
quaeritur.
Coniunctam
quidem
esse
posse,
non
dubita¬
mus,
sed
mutatio
alterius
fit
praesidio:
Nec
sola
fusio
ferrum
perficit,
vt
chalybs
fiat.
Imo,
quo
saepius
funditur,
eo
fit
intractabilius,
sicut
&
cum
aes
miscetur,
ex
quo
genere
fortasse
fuit
illud,
quòd
in
Persia
ex
aere
delapsum
autumant,
nullis
ignibus
fusile,
veruntamen
&
defectus
humidi
resolubilis
idem
efficit.
Notandum,
non
omne
fusum
statim
redire
ad
consistentiam,
cum
refrixit.
Exemplo
sunt,
quae
Chymici
image
113