253
De
distractionibus.
Chymici
vocant
SOLVTA.
Veruntamen
addi
eis
solet
medicamen,
vt
sulphur,
pix,
succinum,
terra
ampelitis,
sperma
ceti,
&
similia
multa
oleo
incocta
soluuntur,
&
eadem
forma
soluta
manent,
quamdiu
oleum
vnà
est.
Graeci
vocant
ανιεναι
και
συυανιεναι,
resolui,
solui,
remitti,
&c.
Redigi
tamen
ad
consistentiam
potest
solutum,
remoto
humore
remittente.
Quaedam
ita
mollefiunt
tantum,
siue
quia
humor
oleosus
certo
gradu
immissus
est,
siue
quia
cera
vel
aliquod
tale
ex
mollibus,
quomodo
aurum,
aes,
ferrum,
si
plumbum
eliquatis
addatur,
mollescunt.
Metalla
tale
quid
patiuntur
etiam
ab
hydrargyro,
si
eorum
cal¬
ces
cum
hoc
iungantur,
separenturque
denuo
per
destillationem.
Valent
hic
&
restinctiones
in
oleo,
simi¬
libusque
succis,
vt
dicetur
inter
magisteria.
Nam
mollefactio
gradus
est
ad
fusionem,
quanquam
hęc
non
in
omnibus
succedat.
Hac
arte
multa
per
se
non
fusilia,
fusionem
recipiunt;
&
fit
perinde
his
additamen¬
tis,
vt
cum
metallis
venisque
adduntur
fluxus.
Vt
ergo
in
summam
colligamus
documenta
fusionis,
du¬
plicem
dicimus
esse
fusionem;
vnam
per
se,
alteram
cum
additamentis.
Vtrique
generi
subsunt
varia
fusi¬
lia.
Rursum
quae
per
se
funduntur,
plaerumque
statim
redeunt
ad
duritiam,
frigoris
analogi
superuentum:
quaedam
non
redeunt
facile;
&
huius
generis
ambram
esse
animaduertimus,
&
quaecunque
vnà
habent
aereos
spiritus
coagulatos,
qui
reducti
leui
calore,
ampliusque
rarefacti,
oleosam
induunt
naturam.
Talia
imitantur
extractorum
naturam,
de
quibus
alius
est
sermo.
Fusa
cum
additamentis
partim
concrescunt
denuo,
partim
in
eorum
naturam
se
diffundunt,
&
vnà
liquida
manent;
aliud
tamen
alio
facilius.
Nam
sulphur
etiam
oleo
incoctum
principio
coalescit
nonnihil,
&
aliqua
deponit
ramenta.
Tandem
tamen
etiam
totum
in
oleo
manet.
Quaedam
deinde
redeunt
eadem
consistentia,
quaedam
debiliore,
vt
lapi¬
des
fusi,
etc.
Nonnulla
à
fusione
fiunt,
&
perspicua
propter
continuitatem,
vt
sal,
arenae
vitrariae,
etc.
Caeteras
differentias
colligat
quisque
ex
ante
dictis,
&
rerum
proprietate.
CAP.
VII
De
Deliquio.
Deliquium
esse
liquationem
per
humidum
καθ’
αυτο,
dictum
est.
Quae
enim
huius
excessu
concre¬
uerunt,
seu
abitu
humidi
constiterunt,
vel
vt
Chymici
loquuntur,
coagularunt,
restitutione
eius
resoluuntur.
Itaque
&
apud
Aristotelem
ea
res
λυσις
vocatur
(αλες
λυτοιυγρω)
&
Chymicos
solutio,
ni¬
mirum
appellatione
generis
specialiter
adhibita.
Aliàs
deliquescere
est
in
liquorem
abire,
fathiscere,
resolui,
etc.
quasi
cum
nix
aut
glacies
diffluit
vapido
aere.
Sed
operae
pretium
est,
varietate
exemplorum
tanquam
per
inductionem,
deliquii
naturam
rationemque
ostendere
&
explicare.
Deliquio
diffluunt
sales,
alumina,
atramenta,
nitrum,
&
quaecunque
horum
naturam
participant,
quae
omnia
ex
liquido
ad
siccitatem
redacta
concreuerunt.
Deinde
alio
modo
liquescunt
corpora
validis
ignibus
calcinata,
adeo
vt
plurimum
in
salis
naturam
conuersa
intelligantur,
prout
tamen
calcinata
fuerint,
&
rarefacta
peni¬
tus
vno
vel
pluribus
laboribus,
aut
saltem
quadamtenus.
Itaque
&
soluuntur
quaedam
calces
totae,
quae¬
dam
duntaxat
ex
parte
tenuiore:
quaedam
tantummodo
humescunt
seu
remittuntur,
quibus,
si
volu¬
mus
vberiorem
eorum
resolutionem,
addere
nonnihil
liquoris
necesse
est,
idque
saepe
acrimoniam
habet,
qua
attenuat,
suoque
igni
potentiali
amplius
rarefaciat
consistentiam
cohęrentemque
compagem.
Quibus¬
dam
non
actualis
humiditas
additur,
sed
potentialis,
vt
cum
liquatilia
conterimus,
vel
iungimus
diffi¬
culter
fluxilibus,
vt
sales,
etc.
Nonnulla
&
reuerberata
liquescunt,
&
per
se,
sed
alio
modo,
vt
tartarum,
cuius
calx
facile
diffluit:
sed
&
ipsum
aqua
dissolui
potest.
Non
hoc
euenit
atramento,
&
congeneribus,
potestque
etiam
sal
tandem
illiquabilis
reddi,
Deliquio
fluunt
lachrymae
quoque
in
puluerem
redactae,
ali¬
quae
vepore,
aliquae
aqua,
aceto,
&
similibus.
Caphura
aqua
forti
deliquescit,
sed
num
huc
referendus
ille
liquor
sit,
postea
videbimus.
His
exemplis
patet,
deliquium
suo
amplexu
comprehendere,
solutio¬
nis
vel
liquatzonis
modos
aliquot,
quorum
primus
est
resolutio
in
vapi
do
aere,
seu
humido,
siue
is
sit
calidus,
saue
frigidus;
magis
tamen
frigido,
qualis
est
in
subterraneis,
&
puteis
similibusque:
secundus,
re¬
solutio
cum
calcinatione
pro
firmitate
compagis,
vbi
mirabile
quid
euenit,
non
solui
in
humorem
rem,
nisi
humore
in
totum
sit
priuata.
Id
autem
ideo,
quia
illud
humidum
erat
glutinosum
compactumque
tenacius,
quàm
vt
dimitteret
coniunctum
siccum:
&
quidem
horùm
quaedam
salis
liquescentis
naturae
sunt
propiora;
quaedam
vero
videntur
potius
rarefacta
inuisibilibus
atomis
humorem
ingredi,
&
eius
continuitate
occultari,
vt
potius
dicenda
sint
in
liquore
latitare,
quàm
in
eum
resoluta
esse.
Nam
reuer¬
beratio
ista
ignea
terrea
fecit
maxime:
terra
vero
vel
non,
vel
difficulter
solubilis
est.
Idem
arguit
&
hoc,
quod
tases
calces
interdùm
possint
reduci
in
metallum,
quod
non
fieret,
si
salium
conditionem
plane
subiissent.
Sales
enim
metallicae
naturae
sunt
expertes.
Eodem
pertinet
&
hydrargyri
sublimati
solutio.
modus
tertius
est
remissio
magis,
quàm
vera
solutio.
Dilutionem
itaque
aliqui
vocant,
veluti
cum
lutum
exiccatum
resoluitur
affusa
aqua;
item
mel,
lachrymae,
gummi,
etc.
quae
ex
liquido
coacta
inspissataque
merant.
Patet
&
hoc,
quaedam
suo
humore
liquescere,
saltem
adiuta
aeris
humiditate
vapida;
quaedam
alieno
ad
nisso:
item
omne
resolutum
deliquio
coagulari
denuo
posse.
Genera
ergo
&
species,
seu
potius
modi
ita
se
habent,
vt
deliquium
sit
vel
per
se,
vel
cum
addita¬
mento:
vtrobique
vel
statim,
vel
praecedente
praeparatione.
Additamenta
sunt
vel
actuales
liquores,
vel
potentiales,
ita
tamen,
vt
facile
deliquescant,
quales
sunt
sales
sublimati;
&
vel
conteruntur
vnà,
vel
per
sublimationem,
alios
ve
modos
vniuntur.
Cum
item
non
possint
deliquescere
dominante
siccitate,
siue
ingus
coniunctum
sit,
siue
calor,
patet
requiri
commercium
dominantis
humoris:
qui
quo
minus
subit
sua
tubstantia,
eo[sic]
synceriorem
relinquit
liquorem.
Hinc
colligitur,
artificiosam
solutionem
eam
esse,
in
qua
non
substantia
humidi,
sed
qualitas
agit,
aut
saltem,
si
spiritus
humidus
vel
vapor
vnà
subit
cum
quali¬
tate,
ninil
tamen
incommodet
naturae.
Quocirca
similitudinem
quandam
solutionis
per
deliquium
nabent
ea,
quae
copiosa
aqua
vel
aqueis
diluuntur,
non
autem
formam
deliquii
veram;
&
sic
ex
numero
ctarum
specierum
hunc
modum
excludendum
esse,
&
vel
sibi
relinquendum,
vel
in
posterioribus
ali¬
quid
simile
habentibus,
reponendum.
Portò
1.
Diuisio
de¬
liquii
ex
na¬
tura
liqua¬
bilium.
2.
ex
ambien¬
tis
diuersi¬
tate.