image
114
Deliquium
crypticum.
255
De
distractionibus.
cum
halosanthos
in
oleum
fathiscit
abitque
totum,
quia
ab
humore
videtur
fieri,
num
deliquium
est?
Nulla
caloris
vis
adhibetur.
Ita
nix
mollior
aqua
frigida
liquescit
tabescitque.
Illud
oleum
est
proxima
potentia,
haec
aqua.
Itaque
confusio
potius
dicenda
est:
&
sane
veterum
halosanthos
liquidum
erat
maio¬
re
ex
parte.
Si
nix
aqua
frigidissima
item
liquesceret;
calore
vero
sicco
adureretur,
mere
posset
ad
deli¬
quium
referri.
Nunc
autem
ambigue
se
habet.
Quid
de
caphura
per
aquam
causticam
in
oleum
soluta?
Fusio
est
ex
igne
subtili,
qui
est
in
aqua
ista,
quem
tactu
in
ferro
percipimus.
Quod
si
euaporauerit
aquam
caustica,
redit
caphurae
sua
natura:
nec
deliquescit
in
aqua
simplici,
vel
aere:
imo
tales
humores
repellit.
Lutum
concretum
soluitur
aqua.
Deliquescit
ne?
Philosopho
funditur
(τήκεται)
ignibus.
Aqua
non
li¬
quescit;
sed
diluitur.
Apparatus
deliquii
varius
est,
vt
in
Alchymia
dictùm.
Quicunque
sit,
plaerumque
ita
instituitur,
vt
quod
delicuit,
profluat
separeturque
à
nondum
liquefacto,
excipsaturque
vel
vasculo
singu¬
lari,
vel
recessu
aliquo
eiusdem.
Interdum
vnà
relinquuntur,
vt
partes
citius
fluentes
ad
fluxum
perdu¬
cant
morantes,
quae
si
ne
sic
quidem
resoluuntur,
attenuandae
sunt
nouo
labore,
aut
potentiori
humido¬
committendae.
Humidum
enim
hic
non
est
mere
passiuum,
sed
&
actiuum,
&
saepe
eligitur
iuxta
natu¬
ram
resoluendi.
Calx
viua
quo
siccior
est,
eo
auidius
aerem
humidum
sorbet,
&
dilabitur.
Hoc
obserua¬
tum
à
Chymicis
est,
&
in
artem
translatum,
vbi
item
deprehensum,
quo
subtiliores
sunt
sales,
eo
citius
eos
fluere,
sicut
sal
petrae
elaboratus.
Vnde
notum
est,
multa
coagulata,
quae
humefieri
nolumus,
in
ca¬
lore
sicco,
vel
aeri
tali
esse
reseruanda,
qualem
naturam
&
saccharum
habet.
Inde
postea
collingitur,
quo
apparatu
quodque
indigeat.
Vocamus
crypticum
deliquium,
cum
rem
occultamus,
inque
cryptas
deponimus,
quae
est
species
in¬
humationis,
quae
fit
in
terra
humida,
cellis,
specubus
humidis,
puteis,
fimo,
etc.
Aliud
est
manifesti
aë¬
ris,
&
subdiale
austrinis
constitutionibus,
vel
humidis
frigidis
absque
vento
&
pluuia,
potissimum
silentè
nocte.
Abutimur
&
balneo
tam
mersorio,
quàm
vaporario
ad
rem
eandem:
imo
&
immersione
in
aquam
frigidam,
vase
clauso.
Alios
modos
istis
analogos
monstrabit
experientia,
estque
saepe
non
operosa
ratio
deli¬
quii.
Vnde
&
suspendunt
calces
è
testudinibus
cellarum
super
vaporem
feruentis
musti,
item
vinaceorum
&
similium.
Sequente
schemate
deliquium
per
tabulam
proponimus,
&
aliud
per
ouorum
segmenta,
aliud
per
patinam
&
vaporem.
Qui
alios
separationùm
modos
instituêre
velit,
consulat
distractionis
&
de¬
stillationis
artificium.
Vnde
transferet,
quod
vtile
iudicabit.
Litera
A.
deliquii
per
tabulam
modum
quen¬
dam
repraesentat.
Est
autem
ea
ex
marmore
vel¬
simili
lapide,
scrobiculis
distincto,
&
corriuiis,
tandem
vno
ore
effundatur
liquor
in
subie¬
ctam
patinam.
Inclusa
tabula
est
cistae,
&
valuis
insterni
potest,
quo
sit
tutior
resolutio.
Collo¬
cari
in
cryptam
subterraneam,
cellam,
vel
for¬
nicem
humidi
aeris
potest,
&
transferri.
Alii
tabulam
lacunis
limboque
instructam
inter¬
punctamque
ad
parietem
lapidibus
fulciunt,
aut
arenarum
cumulis
acclinant,
qualia
multa
suo
Marte
quis
facile
excogitauerit.
Qui
vtun¬
tur
vitrea,
&
stannea,
planam
quidem
habent,
sed
aggeribus
fossisque
diuidunt
ex
stanno
per
hydrargyrum
remisso
ad
formam
pulmenti.
Ea
materia
etiam
tota
obduci
potest
tabula,
sed
expressis
scrobibus,
sulcis,
&
colliquiis.
Quę¬
tamen
calx
nondum
soluta
haeret,
à
pulte
non
facile
reuellitur,
&
si
velis
lotione
separare,
ne
perdas
partem
liquoris,
metuendum
est.
Cereae
tabulae
inutiles
sunt,
sicut
&
aliae
pingues,
sicu¬
bi
deducere
liquotem
riuis
volumus,
non
tan¬
tùm
propter
viscosum
humidum
&
lentorem,
sed
&
calorem,
&
siccitatem,
quae
aduersatur
deliquio.
Nihilominus
tamen
aliqui
ferreas
tabulas
stanno
obductas
cera
tenui
liniunt
ad
soluendum
hydrargyrum
sublimatum.
Eadem
cera
etiam
quarumuis
tabularum
extremitates
praetexuntur
altitudine
digitali
circumquaque,
saltem
in
decliui
margine
pendenteque,
relicto
exitu
seu
canali.
Frigidi
lapides,
&
ouorùm
acetabula
meliora
sunt.
Ca¬
uendum
&
fictile
rarum,
nimisque
siccum.
Nam
sorbet
humorem,
&
siccitate
obstat
solutioni.
Quando
quòd
liquescit,
acre
est,
videndum,
ne
ramenta
trahat
ex
tabula.
Ea
interdum
adeo
sunt
subtilia,
vt
ne
colo
quidem
separari
queant.
Tabulas
ligneas
qui
adhibere
velit,
ei
opera
danda
est,
vt
sint
ex
solidissimo
ligno
aut
stanno
obductae.
Plumbum
propter
frigiditatem
conduceret,
sed
mollities
&
inquinatio
mer¬
curialis
est
suspecta.
Nec
conducunt
aes
&
ferrum,
quia
admittunt
rubiginem
&
aeruginem,
inficiuntque
sapore.
Auro
argentoque
vtatur,
qui
Salomonios
thesauros
possidet.
Caeterum
in
tumulis
Septentriona¬
libus
commodum
quis
posset
cuniculo
acto
specum
fodere,
ea
arte,
vt
vtrinque
relictis
pulpitis
tanquàm
muris
imponeretur
tabula
interpuncta
decliui
situ;
firmatoque
retinaculis.
Sub
ea
fimum
humidum
col¬
locaret,
vel
aquae
catinum,
cuius
vapore
madefacta
crypta,
tabulaque
deliquiùm
maturaret.
Litera
B.
dis¬
positionem
ouorum
sectorum
exhibet.
Fit
tabula
lignea
vel
lapidea
scrobibus
exarata,
&
decliui
situ
ci¬
stae
inclusa.
Scrobes
pertusae
sunt
iuxta
imum
(quanquam
etiam
colliquiis
iungi
queant)
in
eas
collocan¬
tur
segmentum
oui
indurati
vitello
exemto,
quod
similiter
peruium
sit
parte
inferiore.
Instratus
puluis
ad
capi¬
Zz