image
115
262
Commentar.
Alchem.
partis
I.
Lib.
III.
gantes,
atque
etiam
expressi,
multùm
habent
momenti,
ita
putandum
est
fieri
etiam
in
subterraneis,
dum
concrescunt,
succis,
quanquam
non
abiiciamus
internam
in
certas
formas
procliuitatem.
Nam
A¬
damantes
&
intra
corticem
acuuntur,
&
foris
in
libera
matrice,
sicut
&
fluxus
crystallini
seu
filices,
quos
radios,
&
Pyramides
(Straglen)
vocant.
Sal,
qui
intus
continetur
nitrosus,
tales
spiritus
habet,
qui
ad
tales
figuras
per
se
feruntur.
Ita
enim
&
ipse
sal
petrae
per
se
concrescit.
Dicas
apices
etiam
ideo
existere,
quia
spiritus
coacti
anticipatione
concretionis
sursum,
quo
&
natura
contendunt
exprimuntur,
secu¬
raque
trahunt
liquorem
sequacem.
Sed
halonitrum
etiam
iacens
accipit
angulos,
apices,
latera
plana,
&
tam
laeuia
ac
si
dolabra
essent
aequata.
Et
haec
occasione
granulationis.
Instrumentum
Erkeri,
quod
le¬
bes
granulatorius
dicitur,
hanc
habet
formam:
Notandum
est,
interdum
institui
etiam
granulationem
per
salem
arefactum
tritumque,
qui
fuso,
non
tamen
nimis
feruenti
metallo,
celeri
manu
ingeritur,
&
post
concretionem
aqua
elui¬
tur.
Hoc
modo
quis
etiam
picem
&
similia
comminuere
posset
in¬
que
granula
redigere,
non
minus
ac
per
effusionem
in
aquàm
sic¬
ut
plumbum
&
reliqua
metalla.
Ita
de
sulphure,
&
bitumine
fusilibusque,
lapidibus.
Imo
&
hydrargytus
tali
arte
granulescit.
CAP.
XII.
De
amalgamatione.
De
amalgamatione
multa
diximus
alibi.
Corruptum
vocabulum
esse
ex
Graeco
μάλαγμα
non
du¬
bitant.
Vocant
&
pulticulam,
&
ipsum
amalgamare
molere.
Est
vna
manifesta,
alia
mystica.
Sic
ut
enim
vulgo
faciunt
aurifabri
misturam
ex
auro
&
hydrargyro:
ita
qui
misterium
lapidis
profitentur
ex
suo
auro,
suoque
argento
viuo.
Et
est
plane
speciale
opus.
Nullum
enim
aliud
est
amalgama,
quam
ex
hydrargyro
&
metallis:
idque
varie:
perfectum
metallum,
&
mollia,
item
argentum
facile
suscipiun¬
tur
ab
argento
viuo,
nisi
sordidata
sint,
&
cortice
peregrino
obducta.
Sed
ferrum,
&
aes,
(aliqui
addunt
regulùm
stibii,
&
marchasitam
seu
plumbum
cinereum)aliquando
difficilius.
Quocirca
quia
impu¬
ritatem
multam
habent
in
superficie,
egent
extersione
per
aquas
acutas:
Et
tunc
recipiuntur
etiam
com¬
stanter.
Similiter
quae
ex
metallis
commistis,
aut
Cadmia
caeterisque
fiunt,
ratione
metalli,
vna
irre¬
punt:
sed
expuuntur
tandem.
Malagma
seruilem
quoque
habet
vsum
in
colligendo
aurum
ex
Sabulo
eluto:
Et
quia
ramenta
eius
saepe
sordibus,
&
ente
aliena
sunt
tecta,
praemacerari
aceto
solent.
Id
enim
sordes
extergit:
Si
corium
pertinacius
est,
acrior
liquor
adhibendus:
&
adiicitur
aceto
alumen,
sal
vel
similia.
Tentandum
tamen
prius
est,
num
quid
puri
per
se
ingrediatur:
Aurifabri
vsurpant
inauratio¬
nis
gratia,
&
postea
hydrargyrum
separant,
sicut
&
illi,
qui
ex
sabulo
auriferorum
fluminum
ramenta
auri,
legunt.
Chymico
finis
propositus
est
varius.
Primo
eius
ope
calcinat
metalla,
non
aurum
tantum:
sed
&
caetera.
(Vocant
enim
calcem,
quamuis
sit
pollen
puluisque
tenuissimus,
qui
peculiariter
in
auro
petitur
ad
artificium
lapidis
&
fermentum).
Nam
ope
hydrargyri
ferrum
quoque
domat.
Deinde
varias
peragit
misturas,
vt
speculatem,
&
eam,
quae
est
materia
auri
vitae:
&
qua
vtitur
in
Gallico.
Nam
praeci¬
pitatus
talis
ex
omnibus
metallis
fieri
potest:
Insuper
ad
separationem,
quomodo
Vlstadius
ex
auro
sul¬
phur
facit:
Item
ad
examinandam
metallorum
puritatem,
&
ad
diuulsionem
iuncti
caeteris
rebus
auri.
Alexander
Suchthenius
negauit
aliter
conuerti
metalla
in
mercurium
posse:
iuxta
illud
"fac
mercurium
per
mercurium,
etc".
Nec
tantum
malagmata,
per
calorem
candenteque
catino
facit,
sed
&
frigide
vel
si¬
ne,
vel
cùm
aquis
extersoriis.
Eodem
etiam
tendit
vaporatio
metalli
per
hydrareyrum,
&
huius
ab
il¬
lis
crebra
destillatio,
vnde
tam
mollia
redduntur;
vt
liquescant
ad
candelam.
Magnesiam
vocant,
de
quę
suo
loco.
Mirùm
vero
est,
quod
regulus
stibii,
cadmia
&
alia
illiquata
metallis
tunc
recipiantur,
cum
alias
plane
repudientur.
Deinde
quod
cum
aurum
vel
argentum,
vel
vtrumque
diu
in
illo
maceratum
fuerit,
fauilla
quaedam
nigra
expuatur,
idque
magis,
si
ista
metalla
prius
fuerunt
aqua
forti
caesarea,
seu
regia
corrosa,
indéque
segregata
vicissim
&
eluta.
Putant
quidam,
non
esse
sulphur
metalli,
vt
Vlstadius
voluit,
sed
sordes.
Verum
falluntur.
Nam
etiam
purissimo
auro
id
euenit.
Qui
intelligit
metallis
inesse
non
sulphur
illud
vulgare:
Sed
metallicum,
idque
de
natura
chalcanthi:
scit
item,
quod
Mercurius
de¬
bito
modo
praeparatus
possit
metalla
resoluere
ita
vt
tantùm
assumat
retineatque
partem
Mercursa¬
lem,
cuius
gratia
totum
sorpserat
metallum:
reliquum
vero
expuere
postquam
separatum
ex
interna
coniunctione
est,
perinde
vt
fit
in
orichalco,
&
argento,
cui
illiquatus
stibii
regulus
est:
is
facile
poterit
cre¬
dere,
id
quod
post
putrefactionem
&
resolutionem
ab
argento
viuo
redditur,
esse
sulphur
eius
metal¬
li
vitriolatum.
Quocirca
&
ex
omni
metallo
potest
vitriolùm
educi:
&
illa
nigrities,
cui
nomen
eapitis
coruini
imposuerunt,
colcotaris
instar,
seu
chalcitidis
rubescit,
si
elabores.
Haec
autem
cum
vi
hydrar¬
gyri
per
amalgamationem
peragantur
non
videtur
ea
recte
annumerata
esse
comminutionibus,
tritiò¬
nibusque:
Sed
debere
poni
inter
calcinationes,
&
separationes
partium
substantiae,
aut
corrosiones
violentas.
Non
potest
negari
vnius
faepenumero
rei
operationisque
esse
vsus
diuersos:
Sicut
vnius
continui
motus
potentia
sunt
plures
actus
imperfecti
antequam
ad
vltimum
perueniatur:
Vt
se¬
men
hominis
cùm
primum
potentia
fit
animatum,
in
matrice
vegetatur,
post
ad
animal
tendit,
tan¬
demque