265
De
distractionibus.
milibus
mistus
est,
destillatio
eum
segregat:
sic
cum
oleum
combibitum
lapidibus,
luto
&
similibus
Om¬
nino
prudentiae
artificis
committendum
est,
&
industriae,
vt
ex
tot
modis
seligat
quam
convenientissimos,
qui
cum
inservire
omnes
studio
Chymico
possint,
non
tamen
omnes
donantur
iure
ciuitatis
Chymicę.
Satis
enim
est
de
excellentioribus
aliqua
praecepta
condidisse,
praesertim
cum
vna
eademque
segregatio
plu¬
ribus
possit
peragi
saepe
modis,
nec
opus
habeat
peregrina
auxilia
accersere.
Nam
ipsae
domesticae
ope¬
rationes
sibi
mutuo
inseruiunt,
quam
quidem
sua
habent
praecepta
documentaque
axiomatica:
sed
nihil
at¬
tinet
ea
inter
segregationes
quoque
reponere.
Quorum
autem
propter
excellentiam
peculiariter
ratio¬
habenda
est,
sunt
potissimum.
Ablatio
&
subductio
(αφαίρεσις
καὶ
ὑποχώρισις)
Ablationem
tunc
vocamus
cùm
à
parte
superiore,
vel
latere
aliquid
segregatur,
veluti
cum
spongiis
vel
fistulis
humorem
exhauri¬
mus:
vel
inclinato
vase
deplemus:
vel
per
lacinias
destillamus:
item
cum
affuso
liquore
emergere
faci¬
mus
leuia,
eaque
postea
abstrahimus.
In
siccis
est
detersio,
conuersioque
per
pedes
leporinos
&
similia.
Post¬
ea
abstractio
per
magnetem,
cui
affinis
est
collectio
per
hydrargyrum,
quae
tamen
tam
in
siccis,
quam
humidis
validis
valet,
magisque
est
artificiosa
in
humidis
cum
detersorio
liquore.
Elutio
per
alueolum,
&
succussio
habent
interdum
communem
ad
superiora
&
inferiora
potestatem,
valetque
illa
in
humo¬
re,
haec
in
siccis.
Quin
&
ad
latera
segregant
heterogenea.
Hypochorisis
seu
subductio
per
ima
surreptis
segregat:
Et
excellit
in
hoc
genere
elutio
venarum
per
areas
planas,
&
per
pilas
immissa
aqua:
deinde
se¬
paratio
per
foramina
&
fistulas:
in
siccis
quidem
cribratione,
&
excussione
per
lintea:
in
humidis
emis¬
sione
per
epistomia,
vel
clepsydrias.
Ad
modos
hypochorisium
etiam
subsidentia
pertinet,
quam
nonnunquam
iuuat
vel
pulsatio,
vel
iniecta
medicamina.
Multa
separantur
per
confusionem,
&
concussionem,
veluti
quando
salsedines
&
acrimonias
oleorum
aqua
dulci,
vel
similibus
etiam
in
hydrargyro
(vbi
acetum
salsum
adhibemus,
aut
salem
siccum
cum
contusione)
eluimus
&
edulcoramus
calcinata.
Horùm
plaeraque
reiicimus
ad
ma¬
gisteria
&
essentias,
quod
tum
varietatem
habeant
magnam,
tum
quaedam
aliquibus
sint
peculiaria.
CAP.
XIV.
De
destillatione
per
lacinias.
EST
haec
ablatio
quaedam
ex
similitudine,
quam
cum
stillicidio
habet,
nomen
adepta,
sicut
&
destillatio
per
tabulam
in
deliquio.
Quantum
a.
distet
à
destillatione
extractoria,
ipse
formę
docent
&
fines.
La¬
ciniae
non
divellunt
essentialiter
iuncta,
nisi
forte
cum
seruilem
locant
operam
praecedenti
putrefactioni,
aut
extractionis
alteri
modo:
sed
iam
essentialiter
diuisa,
confusa
tamen
adhuc
separant,
idque
non
nisi
humoris
beneficio,
qui
modo
est
essentialis,
modo
seruilis.
Nam
liquor,
qui
separatur
per
lacinias
saepenumero
tan¬
tum
simplex
aqua
est,
quanquam
destillata,
aliquando
vini
spiritus,
quo
essentias
vel
magisteria
correxi¬
mus,
vt
in
puluere
auri
extergendo
&
edulcorando,
in
calce
hydrargyri
alteranda
&
huiusmodi.
Pro¬
curatio
eius
vel
simplex
est,
vel
multiplex.
Quae
simplex
vocatur,
etiam
destillationis
per
linguam
bu¬
bulam
nomen
habet,
&
fit
panno
(laneo,
vel
lineo)
ad
formam
linguae
bubulae
secto,
cuius
pars
latior
seu
basis
in
vase
separandi
liquoris
est,
apex
in
excipulo,
debetque
continens
altiore
loco
situm
nonnihil
in
pronum
inclinare,
vt
sequi
liquor
possit.
Itaque
substernitur
ei
sella
&
fulcrum
pronum:
astat
concha,
vel
simile
vas
excipiens
lati
oris,
aut
si
angusti
est,
accommodato
infundibulo:
Lingua
bubula
vel
integro
apice,
vel
scisso
&
laciniato:
imo
&
interdum
integra
basi,
interdum
diuisa,
superiori
ita
applicatur,
ne
heterogenea
sorbeat,
sed
tantum
liquorem,
quod
vt
commodius
fiat,
madidam
esse
necesse
est
ipsam,
misturam
vero
prius
per
secessum
diuisam,
ne
turbata
trahatur
confusim,
quanquam
interdum
ex
me¬
dio
lentore
eliciatur
liquidior
humor,
&
si
quid
vna
prorepsit,
id
restituitur
operi
repetitoque
labo¬
re
distrahitur
penitius.
Fit
a.
abstractio
per
fibrarum
ductum,
seu
filorum
rectitudinem.
Quocirca
ex¬
tremitates
laterales
debent
esse
terminatae
sutura
vel
limbo,
aut
saltem
implicatae,
ne
propendentibus
filis,
aut
villis
etiam
in
latus
stillet
lingua.
Possumus
rudia
fila
iungere,
&
laciniis
textilibus
substituere:
vel
etiam
linum
pexum,
aut
sericum.
Lintea
non
nimis
coacta
stipataque
debent
esse,
nec
nimis
rara.
Hęc
enim
lutulentius
confusiusque
hauriunt,
illa
nimis
tarde
subtrahunt,
quanquam
purius.
Quod
si
aliquid
vnà
tractum
cognoscimus
quod
non
oportebat,
mutatur
trahens,
&
exprimitur,
eluiturque
pro
rei
no¬
bilitate
curiose
vel
neglectim.
Si
nobilis
est
liquor
&
talis,
vt
facile
expiret
iacturamque
faciat,
oper¬
cula
addantur
fiatque
res
intra
capsas
suas.
Huius
rei
gratia
duo
vel
plura
vasa
stannea,
vitreave
possunt
iun¬
gi
inaequali
dispositione,
omnibusque
simul
commune
operculum
insterni.
Nam
&
lingua
ipsa,
seu
laci¬
niae
sunt
operiendae,
omnisque
abitus
intercludendus.
Minor
fit
dissipatio
in
capsa
conclusa,
quam
in
libe¬
ro
aëre.
Si
ergo
displicet
vasa
continentia
obstruere,
saltem
in
talib.
capsis
detineantur,
quae
tabulis
plu¬
teisque
sint
distinctae,
&
communibus
valuis
possint
claudi.
Sed
non
est
operosa
praeceptione
opus
in
ea
re,
quae
fere
ex
arbitrio
artificis
dependet
&
pluribus
potest
peragi
modis.
Illa
monuimus
propter
ace¬
tum
&
vinum
potissimum.
Nam
quia
haec
interdum
repurgamus
per
lacinias,
si
procuratio
instituatur
in
aëre
libero,
aufugiunt
spiritus
nobiliores,
remanente
phlegmate,
vel
corpulentiore
humore.
Clausus
itaque
locus
est
conuenientior.
Simile
iudicium
est
de
humorib.
&
oleis,
quam
repurgare,
vel
exiccare
volu¬
mus
citra
iacturam
spirituum.
Qui
vero
dubitat,
spiritus
profugere,
periculum
faciat
in
aceto
spirituo¬
so,
&
aquis
stillatitiis.
Habenda
&
ratio
loci
est,
in
quo
fit
administratio,
&
temporis.
Calida
haec
attenuant
spiritus
&
resoluunt.
Itaque
talium
separatio
instituatur
frigidioribus,
sed
non
glaciantibus,
si
succi,
sunt
huic
passioni
obnoxii.
Viscidi
succi
in
calore
segregantur
rectius,
atque
etiam
praecalefacti.
Mul¬
tiplicem
per
lacinias
destillationem
vocamus,
cum
vna
dispositione
per
ordinem
gradatim
quin¬
que
collocantur
vasa,
vt
humor
quater
vel
saepius,
si
necesse
fuerit,
transferatur.
Quocirca
excogitatae
sunt
sellae
gradatoriae,
tanquam
in
theatro
altitudine
&
humilitate
distinctae.
Hoc
modo
non
tantum
separantur
res
confusae,
&
repurgantur
liquores,
verum
etiam
quodam
modo
at¬
tenuan¬