413
image 116
266
Comment. Alchem. Part. I. Lib. III.
tenuantur translatione crebra per diuersas lacinias. Hoc enim obseruandum est, vt superiores sint ra¬
riores, inferiores densiores, quo magis depuretur humor. Et sic etiam adumbratur extractionis opera¬
tio. Sed cauendum est, ne nobiles spiritus sine inclusione saepius transferantur ob dictam causam, prae¬
sertim, si quis velit etiam fusiones adhibere. Rarescunt quidem transfusa & commiscentur: Sed & ex¬
pirant, veluti vinùm aut cereuisia peior fit crebro transfusa. Ne desit exemplum tyronibus, dispositio
ita potest repraesentari:
A. Destillatio per laciniam ex concha in concham suppositam: B. eadem ex concha in guttum per
infundibulum. Γ. destillatio per lacinias in capsa, quae valuis occludi potest. Fit per tabulata seu puluina¬
ria scrobiculata. Capsa enim in tabulas scrobibus dispunctas diuiditur, quae stanno sunt inducendae, vt
per se capiant materiam, vel si placet vitreae, aut aureae argenteaeve conchae scrobibus inserantur, & hinc de¬
pendeant laciniae. Δ. destillatio laciniarum per sellam, seu subsellia, qualem repraesentauit in suo destil¬
latorio Paraeus, quanquam paulo aliter. E. lacinia vtrinque diuisa in apices ad sugendum & reddendum
aequaliter. Z. lingua bubula, cuius pars iacens in fibras est resoluta, vt sorbere possit: pendens vero in a¬
picem definit. Dictum a. est segregationi per ablationem inseruire destillationem, & alias operationes.
Libuit illius exemplum in hydrargyro ab auro in amalgamationibus repraesentare, quod tale est:
Mercurius Prima dispositio segrega¬
toriae destillationis per alembicum
fistulatum. Secunda per rostra¬
tum. A fornaces . B alembicus fistu¬
latus, cuius soluta forma signatur li¬
tera . D. excipulus hic simul est, & a¬
lembicus. Itaque tubulum gerit iuxta
verticem, per quem effundi hydrat¬
gyrus possit. Limbum vero habet
lacuna profundiore sulcatum, in quo
colligitur argentum viuum, interim
obstructo tubulo firmiter, ne se
possit proripere. E. olla ferrea, in qua
est amalgama. F. eius collum. Nam
diuisa est: nodi vero adiecti margi¬
nibus, vt colligari possint filo fer¬
reo. G. alembicus rostratus cucurbi¬
tae uteae acaptatus. Tampula excipiens hydrargyrum, quae grandior, seu capacior est ut impetum
eius sustineat, quamuis plaerumque in alembico concrescat, indeque deferatur, sed non sine feruore.
Quocirca aquam recipienti addunt.
CAP. XV.
De filtratione.
Filtrum colatorium est seu colum quoddam, quo segregantur, quae liquoribus sunt permista. Origi¬
ne barbarum videtur, quasi ex Germanorum Filtz (Gausape, hoc est, ex pillis animalium) quo colan¬
tur nonnulla, profectum. Sed ex filis potest deduci, quasi filamentis contextus pannus nominetur: vel
ex philura, quod corriceum sit colatorium seu papyraceum, olim ex membranis arborum, nunc ex pul¬
mentis linteaminum. Filatrum, aut philutrum (nisi à filice: nam & herbae ad colandum transferuntur:
filictum velis) per syncopen sonat filtrum. Inde est filtratio, per filtrum segregatio. Colaturam, aut per¬
colationem voces, non moramur. Sed ista vox magis est Chymica, nec curant artifices latinitates, Cice¬
ronianas. Noua ars nouis nominibus in formanda est, quo modo latini sibi non duxerunt probro Graecil¬
mos seu, vt ait Homerus, Graecos fontes delibare, nonnunquam etiam Gallicos, Hispanos, Africanos, vt
apud Plautum videre est.
Vt au¬
image 117