image
119
268
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
III.
CAP.
XVI.
De
segregatione
hypocleptica.
Qvomodo
soleant
per
inferiora
vasorum
liquores,
olea
&
similia
segregari,
dictum
est
in
clepsy¬
dria,
nempe
in
arte
manuaria.
Hypoclepticam
hic
vocamus
paulo
generalius,
vt
simul
separationem
per
subsidentiam
&
per
latus
comprehendamus.
Quae
ad
fundum
secedunt,
grauitate
quidem
conge¬
nita
id
faciunt,
sed
aliqua
iam
subtiliter
permista
sunt
seu
liquoribus,
seu
pastis,
vt
sine
medicamine
non
possint
secerni.
Qua
de
causa
in
magisteriis
occurrunt
separationes
per
fluxum
per
puluerem,
per
acetum
&
alia.
Exempli
gratia:
per
fluxum
fit
separatio
auri
à
caeteris
metallis
cum
per
sulphur
aut
an¬
timonium
funditur,
&
in
cono
segregatorio
ad
fundum
pellitur.
Ea
ratio
etiam
in
venis
excoquendis
est.
Itaque
hic
ministrat
fusio
cum
fluxibus.
Quod
si
id
abstrahendum
lenius
est,
etiam
à
superiore
parte
potest
auferri,
vt
sic
haec
ratio
sit
in
procurantis
arbitratu.
In
separatione
liquoris
aquosi
à
succo
cucumeris,
asinini,
peculiaris
est
subductio
per
cinerem
suppositum
panno
triplici,
vt
aquositas
ab
eo
hauriatur.
Vide
Bulcasin
&
Dioscoridem.
Per
pulueres
fit,
cùm
descensoriis
medicinis
terminamus
in¬
haerentia,
aquis,
&
vna
cum
ipsis
ad
fundum
praecipitamus,
veluti
in
aquis
fortibus,
ex
quibus
metallo¬
rum
calces
per
salem
segregamus.
Audiemus
suo
loco
arbitrari
quasdam
libentius
subsidere
quasdam
in
familiaribus
laminis,
quas
fundo
vasorum
addimus.
Per
acetum
&
aquam,
vt
in
lacte
virgineo,
tin¬
ctura
antimonii
&
similibus.
Sedimento
facto
depletio
vel
exhausto
succurrit,
&
peragit
caetera.
Itaque
haec
ratio
ex
duabus
separationibus
est
composita.
Cum
olea,
&
aquae,
vel
diuersa
olea,
item
olea
&
vi¬
ni
spiritus,
&
quaecunque
proprietate
naturae
à
se
mutuo
abstinent,
sunt
separanda,
vti
fit,
cum
in
destil¬
lationibus
simul
exeunt,
vel
lotionibus,
&
extractionum
consilio
confunduntur,
quies
primum
illis
permittenda
est,
vt
secedant,
seque
spaciis
&
finibus
naturalibus
feiungant,
ad
quod
saepe
numero
ma¬
ceratio,
insolatio,
&
similia
conferunt,
vt
cum
olea
inuisibiliter
in
aquis
latent,
cum
in
resinis
liquidis,
&
melle
corpulentiores
partes
&
spiritus,
indiscretim
sunt
permista.
Deinde
si
depletio
vel
alia
abla¬
tio
locum
habet,
potestque
commodius
fieri,
illa
sane
administratur,
sin
magis
commodat
subtractio,
in¬
fundibula,
&
clepsydrae
ad
manum
esse
debent,
vt
à
latere,
vel
fundo
alteram
partem
segregemus.
Ho¬
rum
vasorum
quaedam
(cum
res
ipsa
sit
intellectu
facilis)
ponamus
ante
oculos.
A.
Vitrum
oblongum
manibus
tenendum,
vel
suspendendum
ab
ansis,
clauso
inferiore
forami¬
ne,
donec
secesserint
misti
liquotes.
Hoc
facto
inferior
emittetur
recluso.
B.
Vas
suo
pedamento
insi¬
stens,
quod
mistura
aquae
&
olei
implendum
est
eo
vsque,
vt
aqua
finiat
iuxta
tubulùm,
oleum
vero
por¬
rò
innatet,
Recluso
tubulo
oleum
exibit
manente
aqua.
C.
Eiusdem
vsus
est,
sed
ita,
vt
aqua
prior
ex¬
eat
à
fundo:
vel
si
oleum
fidit,
hoc
subducatur.
D.
Infundibulum
ad
idem,
quod
suspendi
potest,
vel
ba¬
cillis
per
ansas
traiectis
sustentari.
E.
Calix
cum
infundibulo
absque
fistula.
Ei
filtrum
chartaceum
est
imponendum,
vt
liquor
transeat,
sordibus
vel
oleo
haerente.
Si
liquor
est
copiosior,
tubulum
iuxta
fun¬
dum
addere
potes,
per
quem
emittatur,
vt
in
figura
G.
Et
tunc
etiam
pluribus
locis
infundibulum
pertundas
licet.
F.
Calix
cum
infundibulo,
cuius
foramen
tantisper
potest
obstrui
bacillo,
donec
dis¬
cesserint
liquores.
Interdum
olea
ita
separata
adhuc
aliquid
aquae
continent,
praesertim
si
elota
sunt
cum
agitatione
forti.
Itaque
ne
interim
expirent,
solent
angustioribus
includi
vasis.
Quando
vero
iuxta
fun¬
dum
aqua
est
collecta,
obturato
orificio
inuertuntur
vt
aqua
ad
orificium
concedat.
Tunc
foramine
fa¬
cto
emittitur.
Vero
hoc
dum
fit,
ne
vacuum
fiat
aut
nihil
exit,
nisi
quod
in
proximo
est,
aut
oleum
per¬
turbatur
aëre
subintrante,
eleuanteque
oleum,
quod
dum
relabitur,
aquam
turbat.
Itaque
tunc
culmum
solent
immittere
vsque
ad
fundum,
vel
aliam
paruam
fistulam
externo
foramine
occluso,
ne
quid
ca¬
piat
liquoris.
Agglutinatur
cera.
Cum
ergo
inuersum
iam
vitrum
est,
fistula
aperitur,
cum
foramine
vi¬
tri.
Ita
aëre
libere
intrante
sine
subsultu
exit
aqua.
Quod
oleum
tenacius
pinguiusque
est,
quam
vt
chartaceum
filtrum
transire
possit,
huius
quoque
auxilio
exiccatur,
item
iuncorum
medulla,
&
his,
quae
oleo
neglecto
aquam
admittunt.
Non
desunt,
qui
obiiciant
oleo
madefactum
gossypium.
Aqua
enim
repellit
oleum,
sibi
similem
aquam
transmittens.
Quod
si
istam
lanam
oleo
imbueris,
hoc
recipietur,
aqua
reformidante,
nisi
impetuose
tractata
aut
vi
coacta,
aut
etiam
acris.
Ad
lauanda
ol
ea
per
concus¬
sionem
cum
aqua
rosacea,
vt
mitia
odore
&
sapore
reddantur,
ouale
vitrum
fit
hac
forma:
Id
vtrinque
perforatum
est
vt
inter
pollicem
&
indicem
contentum
concutiatur.
Postea
vnò
foramine
obturato
statui¬
tur
in
basin,
vt
secedat
oleum
ab
aqua,
quo
facto,
recluso
fora¬
mine
sine
negocio
decurrit
liquor.
Sic
oleum
succini
rectifica¬
tur.
Si
non
est
ad
manum
tale,
perfora
cucurbitulam
circa
fun¬
dum
ignitam,
vt
supra.
CAP.
image
120