274
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
III.
quae
tamen
etiam
nonnihil
heterogeniae
includit,
quod
tollitur
elutione,
&
eliquefactione,
adhibita
despumatione,
vel
colo.
Sic
ergo
in
tres
partes
diremtum
lac
est,
nempe
aeream,
cùm
qua
est
&
ignea,
quae¬
separari
potest
destillatione;
postea
aqueam,
&
tandem
terream,
quam
caseum
vocant,
sicut
aqueam
serum.
Modi
operis
fuerunt
1.
secessio
per
quietem,
qua
fit
cremor
&
corpus
lactis.
2.
calefactio:
3.
im¬
missio
medicinae
separantis:
4.
segregatio,
quae
diuersa
est
in
cremore;
&
corpore
lactis.
Nam
duae
partens
primum
separatae
suis
elaborantur,
penitusque
secernuntur
modis.
Iam
si
imitari
rem
volu¬
mus
in
aliis,
si
quidem
concreta
siccaque
sunt,
liquefacienda
erunt,
aut
alio
modo
in
humorem
redu¬
cenda.
Deinde
iuxta
analogiam
caetera
peragenda,
Neque
enim
omnia
similem
lacti
naturam
ha¬
bent,
nec
eadem
patiuntur.
Itaque
analogiam
iubemus
respicere.
In
vino
&
aceto
esse
partem
aeream
aqueam,
terream
(vti
&
in
vrinis)
notum
est.
Debilitabis
naturam
vtriusque
calefactione,
vti
in
lactes
Sed
quia
spiritùs
habent
non
contemnendos,
hi
excipiuntur
vasis
suis.
Reliquae
duae
partes
digestione
possunt
secedere,
sicut
&
vulgus
nouit
ex
vino
Tartarum
seponi.
Sed
quia
non
ita
feliciter
hoc
fit,
vti
destillatione:
idcirco
tales
res
hoc
modo
non
separantur.
Est
&
differentia
in
hoc,
quod
non
sece¬
dant
prius
in
florem
&
corpus:
item
quod
coagulo
non
segregentur,
quod
quidem
sit
cognitum
ex
vsu
artis
esse.
Nam
aliquod
esse
tale;
non
dubitamus.
Sed
non
ideo
nullum
est
exemplum
arti
re¬
ceptum,
quamuis
nec
lachrymas,
nec
succos
per
coagulum,
sed
alio
modo
segregemus.
Maximè
fa¬
miliaria
sunt
lactis
separationi
ea,
quae
vel
ignibus
fusa,
iniecta
medicina
discedunt,
vel
lixiuiorum
na¬
turam
habent,
hoc
est,
liquores
sunt
acres
non
sine
extractione
&
resolutione,
tam
in
natura,
quam
arte.
Illius
generis
sunt
mista
fusilia,
quae
ignibus
eliquata
cum
sunt,
iniectis
fluxibus
segregantur,
siue
id
fiat
grauitatis
leuitatisque
adminiculis,
siue
familiaritate
&
appetitu
naturae,
quo
ad
simile
fertur.
Huc
ergo
pertinent,
segregationes
in
fluxu,
de
quibus
etiam
diximus
in
hypocleptiea
segregatione,
non
quod
confundere
res
velimus,
sed
quod
doceamus
idem
exemplum
habere
diuersas
rationes
ob¬
quas
diuersis
regulis
possit
accommodari.
Itaque
eo
quidem
pertinet
separatio
ista
(veluti
cùm
per
sales
artificiosos,
stibium
&
similia
confusa
metalla
separantur)
qua
aliquid
appositum
potius,
quam
vniformiter
naturaliterque
mistum
ita
segregatur,
vt
subductio
fiat:
sed
huc
referenda
sunt
eo
nomi¬
ne,
quo
mistum
vndiquaque
per
medicinam
separatur,
siue
id
fiat
per
ablationem,
vel
per
subductio¬
nem,
vel
ad
latera
secessum.
Et
mallemus
quidem
nos
habere
frequentia
exempla
perfecte
mistorum:
quia
illae
appositiones
potius
vocantur,
cum
metallum
metallo
illiquatur:
sed
non
nimis
morosi
re¬
rum
censores
debemus
esse,
&
potius
hanc
classem
in
duas
secernere,
vt
primi
generis
sint
ea,
quae
ex
mistione
perfecta
segregantur;
secundi
ea,
quae
ex
imperfecta,
quo
pertinent
&
confusa.
Et
sane
ex¬
emplùm
lactis
potius
est
imperfectae
misturae,
quàm
perfectae.
Primi
generis
sunt
metalla;
quae
resol¬
uuntur
in
liquorem
per
mercurium;
Et
deinde
adiecta
medicina
in
sulphur
&
hydrargyrum
soluuntur.
Occultissima
arte
idem
fieri
in
fluxu
potest,
quo
pertinet
opus
eius,
quem
aiunt
ictu
oculi
ex
auro
fecisse
hydrargyrum
&
sulphur,
quod
non
tantùm
ex
ore
huius
accepimus,
qui
se
astitisse
id
molienti
testabatur,
sed
&
Picus
Mirandulanus
scriptum
reliquit,
nec
desunt
plures
testes.
Sed
exempla
sunt
disparia.
Itaque
alius
horum
modùs
est,
cùm
per
claues
artis
soluuntur,
quas
aquas
soluentes
vocant,
Ne
putes
nudam
corrosionem
per
eas
fieri,
&
calcinationem
quandam
quamuis
vna
esse
hanc
quo¬
que
nemo
neget,
saltem
intuere
solutionem
argenti
&
aeris.
Ex
illo
solutio
per
suam
aquam,
albedinem
&
Lazurium
exhibet,
sicut
ex
auro
tincturam
auream
vel
rubram,
&
album
corpus:
ex
hoc
viride
aeris
fit,
quod
in
se
habet
flauam
calcem,
calorem
viridem,
aliùm
caeruleum,
&
tandem
album
corpus;
quin
si
totùm
hoc
exttahatur,
salem,
&
atramentum
violaceum
praebet
relicta
citrina
calce.
Sic
ergo
solu¬
tio
haec
manifestat
ea,
quae
in
rei
interiore
sunt
mistura.
Est
autem
compendium
in
aquis
soluentibus.
Nam
&
in
liquorem
redigunt
metalla,
&
simul
medicinam
suam
segregatoriam
secum
habent;
possuntque
tam
frigide,
quam
calide
soluere,
quia
potentiales
sunt
ignes.
Calidè
tamen
opus
peragunt
velocius:
Dicimus
autem,
quod
segregatoriam
medicinam
secùm
habeant
hoc
sensu,
quia
intus
separant
mistu¬
ram
&
aperiunt
claustra
naturae.
Quomodo
vero
postea
affusa
aqua
dulci,
vel
etiam
salsa,
defiiuntur,
turbantur,
&
sedimenta
faciunt,
haec
est
externa
separatio.
His
accensentur
&
alia
mineralia,
quae
vel
aquis
fortibus
vel
aceto,
lixiuio
&
similibus
resoluuntur,
&
postea
sale,
aqua
aut
similibus
iniectis
re¬
tunduntur,
seceduntque.
Iudicarunt
Artifices
talia
lactis
separationi
valde
affinia
esse.
Ideo
&
lac
virginis
confinxerunt
cum
ex
hydrargyro,
lithargyro,
stibio
&
similibus,
lixiuio,
vel
aceto
extracta
essentia
latitans
in
humore,
iniectis
medicaminibus
separatur.
Et
haec
etiam
sunt
exempla
generis
secundi
imperfectè
mistorum
vel
compositorum.
Qua
enim
interior
essentia
distrahitur
disparaturque,
sunt
generis
primi:
(non
autem
id
fit
in
omnibus)
qua
calx
ex
liquoribus
segregatur,
quibus
inhaeret,
licet
saepe
inuisibili¬
ter;
sunt
generis
secundi;
Et
hîc
medicina
non
semper
est
sicca
aut
acris;
sed
saepe
etiam
aqua
simplex.
Primi
generis
adhuc
aliùs
est
modus,
qui
declarari
exemplo
potest.
In
vino
pinguedinem
actu
nemò
percipit,
antequàm
in
artem
veniat.
Chymicus
ex
eius
spiritu
per
coctionem
separat
oleum,
ita
vt
innatet,
sicut
cremor
in
lacte.
Nihil
autem
refert,
siue
vna
destillatio
peragatur,
siue
omittatura
Nihilominus
enim
separatur.
Habet
aliquam
affinitatem
cùm
lacte,
quatenus
coctio
facit,
vt
partes
eius
segregentur,
quòd
idem
procurari
maceratione,
seu
putrefactione
physica
potest.
Quando
aquis
stillatitis
oleum
est
immistum,
vt
saepe
fit,
id
quoque
per
salem
orionum
coagulatum
potest
segregari,
quanquam
&
alii
sint
in
vsu
modi
per
coctionem
in
diplomate,
vel
insolationem
&c.
Natura
imper¬
fecte
mistas
aquas
multas
habet,
in
quibus
sal,
atramentum,
alumen,
calces
etc.
quae
coctione,
expira¬
tione,
destillatione
&
aliis
artificiis
segregantur.
Sed
quaesitum
est,
an
non
&
per
medicinam.
De
la¬
pide
quidam
id
asseruerunt,
posse
per
eum
sal
ex
muria
sine
coctione
separari,
cuius
assertionis
docu¬
mentum
per
experientiam
adhuc
desiderant
multi,
nec
nos
habemus,
quòd
asseueremus.
Sed
quaecunque
sit
ista
medicina,
per
quàm
separamus
misti
partes,
praesertim
si
sunt
essentialiter
elaboratae
(Nam
haec
artificia
locum
habent
tam
in
magisteriis,
quam
essentiis)
aut
separari
postliminio
&
ipsa
potest,
aut
vna
manet