286
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
IV.
πάθη,
ἀλλ'
ἀνώνυμα.
μιμεῖται
γὰρ
ἡ
τέχνη
τὴν
φύσιν:
hoc
est,
"nihil
refert
naturalibus
an
artificialibus
instrumentis
peragatur
coctio.
Omnia
enim
quae
coquuntur
ab
eadem
causa
euadent
cocta.
Species
in
vniuersum
eaedem
sunt
in
na¬
tura
&
arte.
Similes
enim
sunt,
quae
eueniunt
affectiones
licet
nomine
careant.
Imitatur
enim
ars
naturam."
Sed
vt
intelligamus,
quomodo
in
natura
fiat
coctio,
vtque
artis
praecepta
eo
facilius
assequamur
paucis
illam
contemplemur.
Consequens
erit,
non
omnem
coctionem
esse
extractoriam
&
simul
lux
accedet
Philosophematis
Aristotelicis.
Ita
definitur
coctio:
Πέψις
ἐστι
τελείωσις
ὑπὸ
τοῦ
φυσικοῦ
καὶ
οἰκείου
θερμοῦ
ἐκ
τῶν
ἀντικειμένων
παθητικῶν:
quod
est:
"Coctio"
(loquitur
de
naturali,
"quae"
fit
in
mixtis)
"est
perfectio
ex
oppositis
passiuis,
quae
sunt
materia
vnicuique"
(hoc
est,
humore
&
terra)
"facta
per
calorem
naturalem
insitum
cuilibet."
Coctionem
fieri
dicit,
cum
ex
materia
subiecta
&
potentia
eius
pro¬
ducitur
forma
perfecta
per
calorem
insitum,
qui
est
principiùm
naturale,
à
quo
motus
internus,
qui
ta¬
men
potest
promoueri
adiumento
fomentisque
externis,
vt
balneis.
Finis
itaque
coctionis
est
natura,
seu
forma
&
substantia,
in
his,
quae
simpliciter
coquuntur:
in
aliis
ad
quandam
formam
quantitatis
aut
qualitatis
humidi
per
calorem
redactio.
Causa
principaliter
agens,
calor
internus:
adiuuans
fomentum
externum.
Materialis
humidum
potissimum,
idque
non
quoduis,
sed
determinatam
rationem
habens
ad
suscipiendam
certae
coctionis
perfectionem,
&
for¬
mam.
Consequens
est
coctione
materiam
humidam
ex
superfluo
ad
modum
quendam
perduci,
&
crassescere
rem
coctam.
Id
enim
signum
est,
quod
calor
humidum
vicerit
&
terminauerit,
vnde
siccius
quoque
simul
coctum
euasit.
Haec
generaliter
de
coctione
posita,
distribuuntur
postea
in
tres
coctio¬
nis
species,
némpe
maturationem,
elixationem
&
assationem.
Quae
si
ita
se
habent,
Chymico
desperan¬
dum
est
de
extractione
per
coctionem.
Neque
enim
extrahitur
id,
quod
crassius
sicciusque
euadit:
sed
potius
in
re
ipsa,
quod
inerat,
perficitur,
vt
sic
coctiones
ad
exaltationem
debeant
referri,
quàm
extractionem.
Sed
haec
facile
expli¬
cantur
artis
proprietate
&
motu.
De
interna
coctione
naturalique
ista
dicta
esse
patet.
Sed
ars
ex¬
ternum
principium
est,
&
similiter
in
re
agit
motu
foris
introducto.
Cùm
ergo
extrahere
quid
per
coctionem
volumus,
&
coctione
Chymica
perfectionis
aliquam
formam
producere,
iam
in
natura
co¬
ctum
assumendum
est.
Natura
enim
arti
materiam
praebet.
Illud
coctum
artis
respectu
potest
esse
cru¬
dum.
Non
enim
habet
formam,
quam
ars
quaerit.
At
si
simpliciter
coquere
volumus,
non
fiet
extra¬
ctio:
sed
exaltatio,
vt
in
lapidis
magisterio,
in
quo
student
rem
plus
quàm
perfectam
coquendo
redde¬
re.
Coquemus
itaque
ex
hypothesi
&
obiter,
donec
assequamur,
quod
volumus.
Quocirca
patet
extra¬
ctioni
inseruire
coctionem
posse
non
per
se,
sed
ex
accidente:
Veruntamen
simile
quid
moliendum
est.
Quia
enim
coctio
est
rei
indefinitae,
&
abundantis
humiditate
interminata:
quae
per
coctionem
extrahere
volumus,
oportet
redigere
ex
terminato
sicco,
ad
humidum
interminatum,
hoc
est,
certo
liquore
dissoluere,
vel
diluere
penitus,
ita,
vt
exacte
comminuta
plane
videantur
humori
immista
esse.
Veruntamen
iuxta
rationem
speciei,
quam
imitari
volumus
extrahendo,
nempe
elixationis.
Haec
enim
commodissima
est
huic
operi:
postea
etiam
tostio.
Humidum
autem
debet
dispositum
esse
&
aptum
extrahendae
essentiae.
Postea
procurabitur
in
hoc
calor
artificiosus,
qui
facit,
vt
assumatur
ex
partibus
contriti
succus
familiaris;
fiatque
aliquod
mistionis
rudimentum.
Vna
cum
hoc
simul
eue¬
niet
segregatio
heterogeneorum.
Nihil
enim
fit
ex
toto;
sed
vt
in
naturali
coctione
in
plantis
&
ani¬
malibus
reliqua
sunt
excrementa,
ita
&
in
artificiali.
Haec
separanda
sunt;
Et
deinde
coctio
absoluenda
ad
vltimum
vsque
finem,
aut
formam,
quàm
volumus:
&
sane
haec
fieri
sic
in
extractione
succorum
ar¬
tificiosa
per
modum
elixationis
(siue
expressum
penitus,
siue
adumbratum
duntaxat)
notum
est,
Illud
saltem
ingeniosus
attendere
debet,
vt
studeat
tali
humori,
qui
à
coquendo
possit
denuo
sepa¬
rari,
aut
si
maneat
aliquid,
id
consilio
&
vsui
non
afferat
aliquid
detrimenti.
Inde
postea
per
coctio¬
nem
extracti
iudicia
dependent.
Si
enim
totum
homogeneum
est
extractum
similareque
vndiquaque,
si
crassius
sicciusque
factum,
&
perfectius
ad
vsum
medendi,
quam
prius
in
natura,
recte
peracta
erit
extractio
per
coctionem:
Sin
minus,
dicendum
est
imperfectam
esse
vel
consilio
aliquo,
vel
errato,
qua¬
est
ἀπεψία,
vel
iuxta
oppositas
coctionibus
species,
pollutio
vel
quid
simile.
Sed
cum
nostro
institu¬
to
magis
faueat
ἕψησις
seu
elixatio,
&
assatio,
cùm
sua
στατεύσει
seu
tostione;
de
his
in
specie
quoque
di¬
cendum
est.
Elixationem
Philosophus
vocat
coctionem
indefiniti
inexistentis
in
humido
per
calorem
humi¬
dum,
hoc
est
materiae,
cuius
humidum
fluit
indeterminate
&
sine
certa
forma,
quod
humidum
ad
mo¬
dum
formamque
redigitur
per
calorem
humidum.
Exempli
loco
producitur
coctio
cibi
in
animali¬
bus.
Corpus
enim
nutriendum
suam
habet
caliditatem,
cuius
motu
cibus
humidus
&
calidus
conco¬
quitur
&
ex
informi,
fluidoque
&
indeterminato
succo
redigitur
ad
modum
certae
naturae
de
finitaeque
substantiae,
veluti
ossis,
carnis,
aut
similium.
Humidum
etiam,
quod
terminari
debet,
putat
esse
πνευ
ματῶδες,
ἢ
ὑδατῶδες,
spirituosum
vel
aquosum,
quanquam
in
arte
fors
nemo
tentauerit
spiritus
ipsos
elixare.
Calor
agens
humidus
dicitur.
Siccus
enim
non
elixat,
sed
assat.
Is
est
in
humido
externo.
Nam
in
elixatione
duplex
requiritur
humidum:
Vnum,
quod
est
in
re
ipsa,
quod
item
est
calidum
natu¬
ta;
alterum,
quod
foris
est
&
calori
agenti
substernitur.
Et
illud
tale
esse
debet,
vt
ab
externo
possit
su¬
perari
&
elici.
Itaque
quae
humore
sunt
destituta,
aut
quae
tàm
firmum
habent,
vt
non
possit
vinci,
&
produci,
non
sunt
elixabilia.
Ergo
in
elixatione
fit
separatio
quaedam
seu
extractio
(διάκρισιν
καὶ
ἔκκρισιν
vocat
Philosophus)
succi
intus
in
re
existentis
per
humorem
externum
agente
calore;
siue
ea
res
actu
sicca
sit,
siue
humida
vt
lac:
Et
illa
quidem
adiuuanda
est
comminutione,
&
maceratione
donec
humi¬
dum
internum
obsequatur.
Consequens
est
elixata
fieri
intus
sicciora,
quia
proprio
humore
spolian¬
tur;
foris
humidiora:
Deinde
inaequales
esse
elixationes
pro
materiae
disparitate;
item
fieri
temporibus
imparibus
pro
firmitate
vel
imbecillitate
nexus,
qui
est
resoluendus,
vt
humidum
exeat.
Metaphorica
tamen